Apologetiek - Evangelisatie

Spreker

Carel de Lange

Date
Oct. 28, 2025
Time
20:00

Transcription

Auto-generated - may contain small errors. Always verify with the audio version.

Goeie avond allemaal. Ik vind het ervoor echt hier te zijn. Ik ben gevraagd door Job van Sloten om te komen spreken over geloofsverdediging. En dat is iets waar iedere evangelist van tijd tot tijd mee te maken krijgt. Want als je getuigt van je geloof in Jezus, dat hij echt de zoon van God is, dat hij voor onze zonde aan het kruis is gestorven en op de derde dag is opgestaan, dan krijg je al gauw kritische vragen.

En wanneer je die vragen probeert te beantwoorden, ben je bezig met geloofsverdediging. En daar gaan we het vandaag over hebben. Maar ik zal mezelf eerst even voorstellen voor de mensen die me niet kennen. Mijn naam is Karel Lange, ik ben 36 jaar oud, ik ben getrouwd met Iris en samen hebben we vier dochters van 7, 5, 3 en 1. En ik ben niet altijd geloven geweest. Ik ben op mijn 23ste tot geloof gekomen in mijn studententijd.

En daarvoor dacht ik altijd dat geloven iets is wat je puur doet met je gevoel. Dat geloven in essentie irrationeel is. En dat niemand de waarheid over God kan kennen.

Dat het te complex is voor ons vuilbare mensen om te kunnen achterhalen. En daarom had ik er ook nooit interesse in, omdat ik dacht van ja, mensen misleiden zichzelf alleen maar met hun geloof. En ik ben altijd best rationeel ingesteld geweest. En daarom hoefde ik niks met het geloof te maken te hebben.

Maar toen kwam ik na een tijdje in aanraking met christelijke apologetiek. En ontdekte ik dat het christelijke geloof zich in een hele andere categorie bevindt dan alle andere religies. Dat het heel rationeel is. Dat er sterke argumenten zijn dat God bestaat. En dat er ook sterke argumenten zijn dat Jezus echt is wie hij beweerde te zijn.

Dat hij heeft geleefd. Dat hij is gestorven aan een kruis. En op de derde dag fysiek is opgestaan. En dat was echt een enorme eye-opener voor me. En uiteindelijk ben ik tot geloof gekomen. Eerst met mijn verstand en later met mijn hart.

En sindsdien heb ik een passie voor apologetiek. En wil ik andere mensen laten zien hoe sterk dat bewijs is om zoveel mogelijk mensen te winnen voor Christus. En ik ben filosofie gaan studeren. En ik heb ook een YouTube kanaal gestart, Geloof in Reden.

Sommige van jullie zullen mij daar vast van kennen. En dat is ook apologetisch van aard. Waar ik vandaag mee wil beginnen is met een zelfverzonnen verhaal. Maar dit verhaal is op een dieper niveau waar gebeurd.

De moraal van dit verhaal vindt namelijk aan de lopende band plaats in christelijk Nederland. Er was eens een hele vreemde dokter. Dokter Dirk. En hij had een patiënt. En die patiënt had een dodelijke ziekte.

Maar gelukkig was er een medicijn wat hem gelijk weer beter zou maken. Dus de dokter schreef hem dat medicijn voor. Er was alleen een probleem. Een patiënt, Piet, laten we hem Piet noemen, die vertrouwde het niet helemaal.

En die dacht dat er wel wat nare bijwerking aan dat medicijn zouden zitten en dat het niet zou werken. Dus hij vroeg aan de dokter. Waarom denkt u dat het zal werken? En toen zei de dokter. Nou Piet, dat zal ik je vertellen.

Sinds ik geloof in de werking van dit medicijn, ervaar ik rust. Ik heb er gewoon een goed gevoel bij. Nou patiënt Piet was niet helemaal overtuigd door dit verhaal. En hij zei van nou, ik ken ook dokters die denken dat het medicijn helemaal niet werkt.

Dus hoe kan ik erop vertrouwen? En toen zei de dokter. Nou, begrijp me niet verkeerd. Ik wil mijn geloof niet aan je opdringen. Iedereen mag hier zijn eigen overtuiging over hebben. Het enige wat ik kan zeggen is dat ik persoonlijk geloof dat het medicijn wel zal werken.

Nou Piet was nog steeds niet overtuigd. En zei uiteindelijk van nou, laat maar zitten. Ik denk dat mijn eigen immuunsysteem mij wel beter kan maken. Dus hij ging naar huis. Een paar weken later was Piet dood. De moraal van het verhaal.

Dit was een zeer onbekwame en liefdeloze dokter. Onbekwaam, omdat de dokter de nadruk legde op zijn gevoel. In plaats van de waarheid. Hij had moeten zeggen dat het medicijn bewezen effectief was.

En daar de nadruk op moeten leggen. En ook liefdeloos, omdat de dokter wist dat er een medicijn was wat hem beter zou maken. En hij liet Piet in de misleiding dat iedereen het voor zichzelf kan bepalen.

Hij deed niet zijn best om Piet echt te overtuigen van de waarheid. En daardoor stierf hij. En helaas geldt deze moraal ook voor veel christenen in ons land.

Veel christenen laten zich leiden door hun gevoelens en persoonlijke overtuigingen in plaats van door de waarheid. En zijn geneigd ook op deze manier te evangeliseren. De nadruk te leggen op het fijne gevoel wat zij hebben aan het geloof.

En dat ze andere mensen ook dat gevoel gunnen. In plaats van dat ze de nadruk leggen op de waarheid. En de reden dat veel christenen zo vanuit zichzelf praten is enerzijds omdat het een makkelijke weg is.

Het is niet zo aanstootgevend dan als je gewoon zou getuigen van de waarheid. Want de waarheid is in deze tijd aanstootgevend. En aan de andere kant omdat ook veel christenen misleid zijn door de cultuur waar we nu in leven.

We leven namelijk in een zogeheten post-waarheid cultuur. En post is Latijns voor na. Je zou kunnen zeggen we leven in een tijdperk na de waarheid. En in deze tijd wordt er weliswaar nog wel geloofd dat de waarheid bestaat.

Al zijn er ook mensen die dat niet eens geloven. Maar wordt er gedacht dat de waarheid niet zo relevant is? Wat relevant is zijn jouw persoonlijke overtuigingen. Jouw gevoel. Jouw gevoelens en persoonlijke voorkeuren worden boven de waarheid gezet.

En helaas staan veel christenen onder invloed van deze cultuur. Als je de gemiddelde christen vraagt waarom hij een christen is. Dan krijg je ook een vergelijkbaar antwoord als wat dit dokter zei. Nou ik ben een christen omdat sinds ik een christen ben ervaar ik rust.

Ik heb verslavingen overwonnen. Ik ervaar zingeving en ik ben daardoor een christen. En begrijp me niet verkeerd. Dit zijn stuk voor stuk mooie antwoorden. Dus geef vooral die antwoorden als God iets in je leven heeft gedaan.

Maar in essentie zijn het niet goede antwoorden om ongelovigen te bereiken. Je kunt ongelovigen zo niet bereiken met de waarheid. Omdat je ze bevestigt in het idee dat iedereen zijn eigen waarheid kan hebben.

En dat het allemaal een kwestie van gevoel is. Terwijl het gaat om de waarheid. Maar wat is dan wel een goed antwoord op de vraag waarom ben je een christen? Nou dat is hetzelfde antwoord als dat een goede dokter als antwoord zou geven op de vraag waarom denkt u dat dit medicijn zou werken?

Een goede dokter zou zeggen nou omdat ik weet dat die werkt. Omdat het waar is. Omdat de wetenschap heeft uitgewezen dat het medicijn zal werken. En daarom geloof ik daarin.

En zo zouden christen ook moeten zeggen. Ik ben een christen omdat het waar is. Ik ben gaan zien dat Jezus echt de zoon van God is. En voor onze zonde aan het kruis is gestorven. Daarom ben ik een christen.

En wanneer je op deze manier praat ben je bezig met apologetiek. Want dan gaat het over de waarheid. En apologetiek dat betekent geloofsverdediging. Een apologheet probeert te laten zien dat zijn of haar geloof het ware geloof is.

En dat is het niveau waarop je zou moeten praten. En als we evangeliseren dan krijg je ook al snel reacties die leiden tot een apologetisch gesprek. Typische reacties die je kan verwachten is leuk voor jou niet voor mij.

Of dat is jouw waarheid. Of hoe kan je geloven in zo'n oud sprookjesboek. Wanneer je reageert op dit soort bezwaren. Dan ben je of je het wil of niet bezig met apologetiek.

En die apologetiek kan goed zijn of slecht zijn. En dat is afhankelijk van jouw kennis en voorbereiding. En het is goed om te beseffen dat apologetiek geen vervanging is van evangelieverkondiging.

Simpelweg het evangelieverkondigen. Dat is de oproep die God aan ons allemaal heeft gegeven. En de heilige geest kan dat heel krachtig gebruiken om mensen tot geloof te brengen. Want in het evangelie zit heel veel kracht.

Dus simpelweg het verkondigen van het evangelie is onze opdracht. En moeten we vooral blijven doen. Apologetiek is daar geen vervanging van. Maar apologetiek is wel een heel belangrijk instrument om het evangelie kracht bij te zetten.

Wanneer je bijvoorbeeld kritische reacties krijgt. Dat je antwoord kan geven op dat kritiek. Maar hoe word je nou een goede apologetiek? Dat is toch niet te doen? Moet je dan een nieuw testament geleerde van repliek kunnen dienen.

En laten zien dat alle evangelie betrouwbaar zijn. En goed bewaard zijn gebleven. Moet je dan evolutie kunnen ontkrachten. En het allemaal beter weten dan een biologie professor.

Dat is natuurlijk niet te doen voor ons allemaal. Dus dat is een heel goed punt. En dat is ook niet wat ik zeg. Dat we allemaal specialistische apologeten moeten worden op allerlei gebieden. Maar dat neemt niet weg dat we wel allemaal zo goed mogelijk het geloof zouden moeten willen verdedigen.

En het is ook een universele opdracht. Het is niet een gave gerichte opdracht. Dat sommige mensen apologeten zijn en andere mensen andere dingen doen. Nee, God roept ons allemaal op om apologeten te worden.

In 1 Petrus 3 vers 15 zegt God het volgende. Het woord verantwoording komt uit het Griekse woord apologia.

Daar zit het woord apologetiek in. En dat betekent letterlijk verdediging. Wees altijd bereid om het geloof te verdedigen aan ieder die uw rekenschap vraagt. Aan iedereen die kritische vragen stelt.

Daarvan zegt God wees voorbereid op die vragen en probeer er een goed antwoord op te geven. Geef een reden voor de hoop die in je is. En in principe is deze tekst genoeg reden voor ons allemaal om apologet te willen worden.

Want als het goed is willen we allemaal God gehoorzamen. En God geeft hier duidelijk de opdracht dat wij voorbereid moeten zijn om het geloof te verdedigen. Maar God zegt het niet zomaar. Ik ben ervan overtuigd dat als jij je best doet om het geloof goed te verdedigen.

Om goed te weten wat je gelooft en waarom je gelooft. Dat je veel vrucht zult dragen. In je eigen leven maar ook in de levens van anderen. Jouw eigen geloofsleven zal sterker worden. Omdat jouw geloof minder gebaseerd zal zijn op een gevoel maar op de waarheid.

Dus je krijgt een sterker geloof. En je zal beter in staat zijn om ongelovigen te bereiken met het evangelie. Omdat je ze van repliek kan dienen. Dus je zult ontzettend veel vrucht dragen als je er werk van maakt om een apologet te worden.

Maar dan is de vraag. Maar hoe word je dan een goede apologet? Hoe verdedig je het geloof in een gesprek? Nou dat is de vraag waar we vandaag bij stilstaan. En ik heb een gestructureerd stappenplan bedacht.

En aan de hand daarvan wil ik antwoord geven op deze vraag. En dit stappenplan die gaat van vijf naar nul. We tellen af van vijf naar nul. We beginnen met vijf typische bezwaren die we hebben te weerleggen.

En dan zal ik niet een direct antwoord geven op die bezwaren. Maar jou een overzicht geven van de kern van ons geloof. Er zijn vier vragen die ieder wereldbeeld moet beantwoorden.

Ook het christelijk wereldbeeld. En aan ons de taak om te weten wat die vragen zijn. Maar ook wat de christelijke antwoorden daarop zijn. En dan weten we precies wat de kern is van ons geloof.

En als we weten wat we geloven kunnen we naar de volgende stap. En dat is waarom we geloven. We moeten drie fundamenten onderbouwen. Dus we gaan van vier vragen naar drie fundamenten.

En vanaf daar kijken we naar de heersende wereldbeelden in deze cultuur. Die haak staan op het christelijk wereldbeeld. En dit soort wereldbeelden worden ook wel bolwerken genoemd.

Want mensen die dit geloven. Dat is een soort van blokkade voor ze om dan het geloof serieus te nemen. En aan ons de taak om die bolwerken te herkennen. En vervolgens af te breken. En er zijn twee bolwerken die we moeten afbreken.

En tot slot wil ik focussen op de praktijk. Er is één cruciale tactiek die we moeten toepassen in onze gesprekken met andersdenkenden. En daar wil ik het tot slot over hebben.

Nou, laten we beginnen. Vijf bezwaren te weerleggen. Als je wel eens de straat opgaat of gewoon gesprekken hebt met ongelovigen en het evangelie deelt. Zul je vast wel eens één of meerdere van dit soort bezwaren tegen je hebben gekregen.

Eerste bezwaar is iedereen heeft zijn eigen waarheid. Het tweede bezwaar. Het scheppingsverhaal is onzin, want we hebben toch evolutie. De derde is wonderen.

Wie gelooft er tegenwoordig nog in wonderen? Heeft de wetenschap niet al lang aangetoond dat wonderen onmogelijk zijn? Het vierde bezwaar. Als God bestaat en echt goed is, waarom is er dan zoveel leed en ellende in deze wereld?

En tot slot, hoe kun je vertrouwen in een oud boek van duizenden jaren geleden? Dit zijn typische en ingewikkelde vragen om te beantwoorden. En ik denk dat het goed is om eerst even uit te zoomen.

Dat we eerst antwoorden gaan zoeken op veel fundamentalere vragen. Wat is eigenlijk het christelijk geloof? Is het een religie? Een set ethische principes?

Een aantal leefregels die we moeten gehoorzamen? Of is het een relatie met God? Al deze antwoorden zijn een beetje waar, maar ze beschrijven niet de complete waarheid.

Jezus zag het christelijk geloof als vele malen groter. Dit is wat hij zei. Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand komt tot de Vader dan door mij.

Wat Jezus hier zegt is bijzonder radicaal. Hij zegt hier niet, ik ben een weg, een waarheid. Nee, hij zegt, ik ben de weg, de waarheid. Hiermee zegt hij impliciet dat alle andere religies niet waar zijn.

En dat alleen het christelijk geloof waar is. Hij schetst hier een compleet beeld van de realiteit. Hij is dat complete beeld. Hij, het christelijk geloof, is het ware wereldbeeld.

En ieder wereldbeeld heeft vier elementen. Het heeft een oorsprong, een probleem, een oplossing en een bestemming. En er zijn vier vragen te beantwoorden.

De eerste vraag is, waar komen we vandaan? Wat is het begin van dit alles? Tweede vraag is, wat is het probleem? Dit is ook een vraag die ieder wereldbeeld moet beantwoorden, want we weten allemaal dat er een probleem is.

Er is veel leed en ellende in de wereld. En op een dag zullen we allemaal sterven. Het enige wat ervoor kan zorgen dat je niet iedereen om je heen ziet sterven, is je eigen dood. Dat is nogal een groot probleem als je dat laat bezinken.

En daar moet een antwoord op komen. En vervolgens is de vraag, wat is de oplossing voor dit probleem? En tot slot zijn we aangekomen bij de bestemming. Waar gaan we heen als we dood zijn? Wat is het doel van dit alles?

Het interessante van deze vragen, van deze wereldbeelden, is dat ze dezelfde elementen hebben als een goed verhaal. Denk maar aan sprookjesverhalen. Een sprookjesverhaal begint met de woorden, er was eens.

Oorsprong. Er was eens een klein prinsesje, die leefde in een heel groot kasteel. Samen met haar papa en mama, die waren de koning en de koningin. En dan was alles goed. Dat is hoe het verhaal vaak begint. En dan ontstaat er een probleem.

Dan komt er een heks in het verhaal. En ik noem maar wat, die ontvoert het prinsesje. En er ontstaat een groot probleem, want het prinsesje is weg en die moet terugkomen. En dan moet er dus een oplossing komen. En vaak is de oplossing dan een heldhaftige prins die haar gaat redden.

En vervolgens komt alles weer goed. En gaan de prins en de prinses met elkaar trouwen. En dan weten we allemaal wat er wordt gezegd. En ze leefden nog lang en gelukkig. De bestemming.

Dezelfde elementen in een sprookjesverhaal. Maar er is een belangrijk verschil tussen sprookjesverhalen en het grote christelijke verhaal. Sprookjesverhalen zijn fictief. Maar het christelijke verhaal, dat is echt waar.

En een sprookjesverhaal begint met de woorden, er was eens. Maar het grote christelijke verhaal begint met de woorden, in het begin schiep God de hemel en de aarde.

In deze allereerste zin van het grote christelijke verhaal staat al ontzettend veel. Allereerst staat er dat we geen kosmisch ongeluk zijn. We zijn hier voor een reden.

Er is een doel aan ons bestaan. Er is een grote God die onze oorsprong is. En hij heeft ons gemaakt voor een reden. En niet alleen is God de schepper in dit grote verhaal. Hij is ook de hoofdpersoon.

De eerste zin gaat over God. In het begin schiep God de hemel en de aarde. Dit is ook goed om te laten bezinken. Want in christelijk Nederland wordt er al gauw gedacht dat het leven om ons draait.

Maar het draait niet om ons. Het draait om God. Wij denken dat God bestaat om ons gelukkig te maken. Maar dat is niet de realiteit. Wij bestaan voor God. Het is niet Gods plan voor jouw leven. Maar jouw leven voor Gods plan.

En dan lezen we dat God de mens schiep. In Genesis 1 vers 27. En God schiep de mens naar zijn beeld. Naar het beeld van God schiep hij hem. Mannelijk en vrouwelijk schiep hij hem.

De mens is de kroon van Gods schepping. Wij hebben allerlei eigenschappen die dieren niet hebben. Wij zijn gemaakt naar het beeld van God. Wij zijn rationeel. Wij kunnen waarheid van leugen onderscheiden.

Wij zijn. We hebben een intuïtie om schoonheid te herkennen. We hebben ook de intuïtie om. Om andere dingen te herkennen. We zijn. We zijn heel bijzonder gemaakt.

En we zijn ten diepste gemaakt om in relatie met God te leven. En dat is ook hoe het oorspronkelijk ging. De eerste mensen die God schiep. Die leefden in een harmonieuze relatie met God.

En ze waren gemaakt om Gods perfecte natuur te spiegelen. Ze waren bewust van goed en kwaad. Ze waren bewust van het goede. En ze leefden altijd in relatie met God. Maar toen ontstond er een groot probleem.

De tweede vraag. Want de mens had ook van God een vrije wil gekregen. Dat is ook een onderdeel van wat het betekent om naar Gods beeld te zijn gemaakt. Echt zelf te kunnen kiezen.

En de mens had één fundamentele keuze. En dat is te kiezen om God te erkennen als God. Als de hoofdpersoon van het grote christelijke verhaal. Of zichzelf te zien als de hoofdpersoon in dit verhaal.

Dat was eigenlijk de keuze. En dat was de verleiding waar de slang eigenlijk Eva mee verleidde. Want hij zei. Je zult als God worden als je eet van die vrucht. Je zult de hoofdpersoon van het verhaal kunnen worden.

Zelf kunnen bepalen wat goed en kwaad is. En Adam en Eva kozen ervoor om ongehoorzaam te zijn. En wij hebben dat allemaal gedaan. In Romeinen lezen we het als volgt. Samengevat is het zo.

Door de schuld van één mens, Adam, is de zonde in de wereld gekomen. En de dood is het gevolg van de zonde. De dood werd het lot van alle mensen. Want zij zondigden allemaal. Dit is het grote probleem van de mens.

Dit is de reden waarom wij sterven. Omdat wij hebben gezondigd. Wij zijn afgesneden van de bron van het leven. Maar gelukkig is er ook een oplossing. God heeft ervoor gekozen om naar deze wereld te komen.

De tweede persoon van de drie-enige God kwam 2000 jaar geleden naar deze wereld. En werd geboren als een klein babytje in Bethlehem. En hij liet ons zien hoe het leven bedoeld is. Hij zondigde nooit.

Maar de belangrijkste reden waarom die kwam is om ons grote probleem op te lossen. Hij stierf gruwelijk aan een kruis. In onze plaats. Wij verdienen het om te sterven. Wij verdienen de straf.

Maar hij nam de straf van ons vrijwillig op zich. Hij betaalde de schuld die jij en ik horen te betalen. En als wij ons vertrouwen stellen in de persoon en het werk van Jezus.

Dan worden we gered. Dan wordt het probleem opgelost. En deze Jezus die de oplossing is voor ons probleem geeft ook antwoord op de vierde vraag. Wat is onze bestemming?

In Johannes 11 zegt hij dit. Ik ben de opstanding en het leven. Wie in mij gelooft zal leven ook al was hij gestorven. En ieder die leeft en in mij gelooft zal niet sterven in eeuwigheid. Gelooft u dat?

Wij als gelovigen zullen voor eeuwig met God verbonden zijn in de hemel. En de mensen die Jezus afwijzen zullen voor eeuwig op een plek zijn waar je niet wil zijn. Dit zijn de antwoorden op de vier kernvragen.

En deze vragen moeten we helder voor ogen hebben. En de christelijke antwoorden moeten we kunnen dromen. En als we dat eenmaal helder in ons systeem hebben. Dat dit de kern is van ons geloof.

Dan lukt het steeds beter om prioriteiten te stellen in onze vaak kortdurende gesprekken met andersdenkenden. Het is belangrijk dat we zorgvuldig met onze tijd omgaan. En dat we ons dus richten op de relevante zaken en niet de irrelevante zaken.

Er zijn heel veel onderwerpen die best wel belangrijk zijn. Maar niet het allerbelangrijkste. Denk aan hoe het nou zit tussen Gods alwetendheid en de vrijwill van de mens. Dat God mensen heeft uitverkoren voor de grondlegging van de wereld.

En dat mensen zelf ervoor moeten kiezen om zich te bekeren. Het is een heel interessant en belangrijke vraagstuk om ons mee bezig te houden. Maar het is niet de kern om over te praten als we ongelovigen willen bereiken.

Of denk aan de ouderdom van de aarde. Is het nou 6000 jaar of is het miljarden jaren oud? Dat is ook heel interessant en belangrijk om over na te denken. Maar het is geen reddingskwestie. Wij moeten praten over reddingskwesties.

Want dat zijn de relevante zaken. In Colossense staat dit. Wandel met wijsheid bij hen die buiten zijn. En buiten geschikte tijd uit. Laat uw woord altijd aangenaam zijn.

Met zout smakelijk gemaakt. Opdat u weet hoe u iedereen moet antwoorden. Wij moeten goed nadenken hoe we met de tijd omgaan. Die we met ongelovigen hebben als we het evangelie delen.

En er is een medische term voor het stellen van prioriteiten. En dat is triage. Triage betekent het beoordelen van slachtoffers. Zoals bij grote ongevallen, rampen, pandemieën en de spoedeisende hulpafdelingen.

Ziekenhuizen. In verschillende categorieën verdeeld naar de ernst van de verwondingen. Of ziektebeeld. Dus als er een grote natuurramp heeft plaatsgevonden. Dan kun je je voorstellen. Zijn er opeens heel veel gewonde mensen.

En dan kan het ziekenhuis het vaak niet aan. Het heeft niet genoeg capaciteit om al die gewonde mensen te helpen. Dus dan moeten ze hele harde keuzes maken. Dan moeten ze zich gaan afvragen. Wie gaan we helpen en wie gaan we nog niet helpen.

En dan passen ze triage toe. En dat is dat ze de mensen gaan helpen die het het hardst nodig hebben. Dus stel er komt iemand binnen met een sneetje. Een ander met een gebroken been. En weer iemand die een slagader open heeft liggen.

Maar wie gaan ze dan helpen? De persoon met de slagader die open ligt. Want als je die niet gelijk gaat helpen zal die sterven. En in geestelijke zin moeten we ook zo kijken naar evangelieverkondiging. Dat wij ons gaan richten op die zaken die eeuwigheidsconsequenties hebben.

Dus de reddingskwesties. We moeten praten over het bestaan van God. Dat wij een probleem hebben met God. Dat wij hebben gezondigd. En dat daardoor de dood in de wereld is gekomen. En dat er maar één oplossing is.

En dat is Jezus. En we moeten daar de hele tijd het gesprek heen leiden. Want dat is hetgeen wat in de eeuwigheid het belangrijkst gaat zijn. Het is als het ware dat wij allemaal een open slagader hebben.

En dat het een kwestie van tijd is voordat we sterven. En daar moet als eerste wat aan gedaan worden. En natuurlijk er zijn ook gebroken benen en andere misleidingen. Die belangrijk zijn. Waar aandacht voor moet komen.

Maar laten we eerst aandacht schenken aan het belangrijkste. En dat is hetgeen wat ervoor kan zorgen dat mensen voor altijd geestelijk dood blijven. Mensen hebben Jezus nodig en moeten zich bekeren.

En daar moeten we elke keer bij terugkomen. En daarom is het goed om die vier kernvragen helder te hebben. En ook de christelijke antwoorden daarop. Dus nu weten we wat we geloven.

We weten wat de kern is van het christelijk geloof. Dan gaan we over naar de volgende stap. Weten waarom we geloven. We gaan van vier vragen naar drie fundamenten.

Ik stelde net de vraag. Waarom ben je een christen? En de meeste mensen geven dan een persoonlijke getuigenis. En vertellen nou ik heb rust gekregen. En ik heb er een fijn gevoel bij.

Ik ervaar nu betekenis. En zoals ik al zei dat zijn mooie antwoorden. Maar uiteindelijk geen overtuigende antwoorden. Het zijn wel overtuigende antwoorden voor de persoon zelf. Dus begrijp me niet verkeerd.

Dus als jij een ervaring hebt met de Heilige Geest. Dan is dat. Ik denk wel het krachtigste argument. Ook als ik naar mijn eigen leven kijk. Het krachtigste argument. Voor het christelijke geloof. Is de relatie die je met God krijgt.

Dat je hem echt persoonlijk gaat leren kennen. En dat de Heilige Geest in jouw leven komt werken en leven. Dat is voor de persoon zelf een ontzettend krachtig argument. Maar het probleem is. Het is niet een krachtig argument voor andersdenkenden.

Want er zijn ook heel veel mensen in andere religies. Die vergelijkbare getuigenissen geven. Dus als jij een buitenstaander bent. Dan kun je er naar kijken. En denken van ja. Oké. Jij hebt dan een mooie getuigenis als christen. Maar er zijn ook moslims met mooie getuigenissen.

Dus hoe weet ik nou wat waar is. En een goed voorbeeld vind ik. Dornie Roelfink. Die zich tot de islam heeft bekeerd. Laten we even kijken naar een kort filmpje van hem. Ik heb een kort filmpje van hem.

Waarom ik bekeerd ben is omdat het al lang mijn interesse heeft gehad. En daar praat ik wel echt over heel lang. Ik denk al vanaf middelbare schooltijd. Maar het brengt heel veel rust. Het heeft me gewoon een soort van compleetheid gegeven.

Ja, dus ook best mensen die er weer wat over te zeggen hebben. Ja, maar dat heb je altijd. Als het jou gelukkig maakt jongen. Ja. Als het jou gelukkig maakt jongen.

Ja, wat moet je als buitenstaand hiermee. Als je allerlei soorten getuigenissen hebt. Van verschillende religies. Wij moeten dus meer doen dan onze persoonlijke getuigenisdelen. Wij moeten de nadruk leggen op de waarheid.

Wij moeten dus als antwoord geven op de vraag. Waarom ben je een christen? Moeten we zeggen omdat het waar is. En dat is heel aanstootgevend in deze tijd. Maar dat is wel waar vruchten zitten. Als je zo gaat praten ga je ook kritische vragen krijgen.

En dan ga je echt over het geloof praten. En dan moeten we vervolgens natuurlijk wel kunnen uitleggen waarom het waar is. En dan meer kunnen zeggen dan het meer kunnen doen dan alleen het delen van onze persoonlijke getuigenis.

En ik denk dat je dat kan doen aan de hand van drie fundamenten. Waarheid, God en Jezus. Het eerste fundament wat wij moeten kunnen onderbouwen is de waarheid.

Voordat je namelijk de waarheid van God kan ontdekken moet je weten of de waarheid überhaupt bestaat. En of het ontdekt kan worden. Want anders dan kun je er niet aan beginnen. En juist in deze tijd is het ook relevant om de nadruk te leggen op de waarheid.

Want er is een aanval gaande niet alleen op God maar ook op de waarheid in het algemeen. We leven zoals ik al zei in een post-waarheidcultuur. En er wordt getwijfeld aan het bestaan van de waarheid. Er wordt gezegd iedereen heeft zijn eigen waarheid.

Eigenlijk wordt daarmee gezegd dan de waarheid bestaat niet. Dus we moeten beginnen met de waarheid zelf te onderbouwen. En dat is niet lastig om te doen. Iemand die namelijk beweert dat de waarheid niet bestaat maakt een tegenstrijdige opmerking.

Als ik nu tegen jullie zeg ik kan geen woord Nederlands spreken. Dan horen jullie allemaal dat er een groot probleem is. Want ik zeg het in het Nederlands. Dus terwijl ik het zeg toon ik aan dat het niet klopt.

Hetzelfde geldt voor de bewering dat de waarheid niet bestaat. De persoon die zegt dat de waarheid niet bestaat zegt eigenlijk. Het is waar dat de waarheid niet bestaat.

Dus dan is er blijkbaar wel wat waar. Namelijk dat de waarheid niet bestaat. En dan is het niet meer waar. Volg je nog? Dus een goede reactie op iemand die tegen jou zegt.

De waarheid bestaat niet. Is simpelweg te vragen. Is dat waar? En door alleen maar die vraag te stellen heb je in principe al zijn hele gedachtengang ontkracht.

Want als hij ja zegt dan klopt het niet. Want dat is blijkbaar wel wat waar. Als hij nee zegt dan geeft hij zelf wel aan dat het niet klopt. Dus dat is wat wij als eerst moeten doen. Laten zien dat de waarheid bestaat.

En dan komen we bij het tweede fundament. Het tweede fundament is God. Op mijn YouTube kanaal Geloof en Reden besteed ik veel aandacht aan argumenten voor het bestaan van God.

En om een goede apologeet te worden is het niet nodig dat je al die argumenten kent. Al ken je er maar eentje. Zorg dat je er eentje kent. Dat je in ieder geval iets kan delen van bewijs voor God.

En dan ben je al een goede apologeet. En er is heel veel te leren. Maar het is best wel makkelijk te doen om argumenten voor God te leren kennen. Want het bestaan van God is ontzettend duidelijk te herkennen.

Dat is namelijk ook wat de Bijbel zegt. Laten we lezen hoe het in Romeinen 1 staat. Als wij aan mensen willen laten zien dat God bestaat.

Is het goed om je te realiseren. Dat ten diepste mensen al weten dat hij bestaat. Wat wij eigenlijk doen wanneer wij het bestaan van God proberen te verdedigen. Is verborgen kennis te openbaren.

Ergens diep van binnen weten ze dat God bestaat. Maar ze onderdrukken die waarheid. En wij willen het naar het oppervlak brengen. Wij moeten ze dus laten zien wat ze eigenlijk al weten. Maar de vraag is.

Wat weet iedereen dan? Nou sommige dingen zijn zo duidelijk. Dat het je niet eens lukt om eraan te twijfelen. Hoe sceptisch je ook bent. Denk aan het principe van oorzaak en gevolg.

Dat dingen oorzaken hebben. Daar kun je niet aan twijfelen. Een baby die begint dat al te herkennen. Als die op een lichtknopje drukt. Oh gaat het lampje aan. En dan kan die die koppeling maken. Dat vindt hij dan heel grappig.

Gaat die hele lamp aan en uitzetten. Maar dat zit in ons systeem. Er zijn oorzaak en gevolg relaties. Kunnen we niet aan twijfelen. Er is een wereld buiten ons. Een wereld.

Wij zijn niet onderdeel van de wereld. Maar we leven in een wereld. We hebben een zelfbewustzijn. We kunnen niet twijfelen aan het bestaan van onszelf. Dat doet me denken aan René Descartes. Een filosoof uit de 17e eeuw. Die zei.

Ik denk dus ik ben. Hij probeerde tot zekere kennis te komen. En daarvoor ging hij twijfelen aan zoveel mogelijk dingen. En toen ging hij uiteindelijk ook twijfelen aan zijn eigen twijfel.

En toen besefte hij. Want als ik twijfel aan mijn twijfel. Bevestig ik alleen maar mijn twijfel. Het lukt me niet om mijn twijfel weg te twijfelen. Dus het maakt niet uit hoeveel je twijfelt. Twijfelen is een zekerheid. En zo kwam hij uiteindelijk tot de gedachtgang.

Hé, er is iemand aan het denken. Ik denk dus ik besta. Dus je kunt zeker weten dat jij in ieder geval bestaat. Ook de wetten van de logica. Waar we het net over hadden. Dat de waarheid bestaat.

Dat iets kan niet tegelijkertijd waar en niet waar zijn. Dat is ook iets wat wij al weten. Nog voordat we erover nadenken. Dat soort van kennis waar we mee beginnen. Goed en kwaad is ook zoiets.

We weten dat sommige dingen goed zijn. En andere dingen slecht zijn. Een kind voor de lol doodmartelen is slecht. Een kind verzorgen is goed. Je hoeft hier niet over na te denken. En filosofen hebben een naam voor dit soort kennis.

Die we eigenlijk allemaal hebben. Filosofen noemen dit intuïties. En een intuïtie is onmiddellijke kennis. Van de waarheid van iets. Waarbij onmiddellijk betekent. Niet vooraf gegaan door redenatie.

Of gevolgtrekking. Dus nog voordat je ergens over nadenkt. Nog voordat je dingen waarneemt. Heb je al deze kennis. Je kunt er eigenlijk niks aan doen. Je weet gewoon bepaalde dingen. En intuïties zijn niet onfeilbaar.

Al zijn ze kunnen soms fout zijn. Maar we zijn wel altijd gerechtvaardigd om erin te geloven. Tenzij er heel sterk tegen bewijs is. En het interessante van onze diepgewortelde intuïties.

Is dat ze stuk voor stuk wijzen naar God. Als iemand aan mij vraagt. Hoe weet je dat God bestaat? Dan refereer ik al gauw naar intuïties. We redeneren terug van effect naar oorzaak.

En wat zijn dan de effecten? Nou, dat er iets is. Er is een wereld waar we in leven. We leven in een universum. Daar kunnen we het allemaal over eens zijn. En als we kijken naar het universum.

Wat zien we dan? We zien orde. We zien dat er bepaalde wetmatigheden zijn. Dat de zon elke dag weer opkomt. Dat er seizoenen zijn. Allerlei orde kunnen we waarnemen.

We zien leven. We zien ons eigen leven. We zien dierenlevens. We zien plantenlevens. We zien overal om ons heen leven. We zien ook prachtig ontwerp. We kijken met ogen.

Die heel erg mooi ontworpen eruit zien. We hebben handen. Allemaal verschillende beesten. Met allemaal hele bijzondere dingen. Dat is wat we kunnen waarnemen. We kunnen ook ons eigen bewustzijn waarnemen.

Het hele feit dat we hierover kunnen nadenken. Is ook heel bijzonder. En zoals ik al zei. We hebben ook een geweten. Een besef van goed en kwaad. En onze intuïties schreeuwen het uit.

Uit niets komt niets. Dus als we dit universum zien. Dan vragen we ons al heel gauw af. Wat is de oorzaak hiervan? Want je kunt niet zeggen dat iets zomaar ontstaat.

We weten dat alles wat een begin heeft. Ook een oorzaak heeft. Dat is een hele diepgewortelde intuïtie. Dingen ontstaan niet spontaan. We weten dat uit chaos. Geen orde komt.

Ga maar een tijdje je kamer niet opruimen. Dan zal er niets vanzelf opgeruimd zijn. Andersom gaat het wel. Je kunt orde creëren uit chaos. Alleen als je zelf moeite doet.

Maar chaos ontstaat wel vanzelf uit orde. Maar orde ontstaat niet uit chaos. En uit levenloze chemie komt geen leven. We weten dat uit leven altijd. Dat leven alleen uit leven komt.

En uit onbewuste materie komt geen bewustzijn. Uit willekeurige natuurlijke processen komt geen ontwerp. En uit doelloze evolutie komen geen goed en kwaad. Er moet een oorzaak zijn voor al deze dingen.

Een eeuwig bestaande oorzaak om precies te zijn. Want als je zegt dat het gewoon een oorzaak is dat ook weer een oorzaak nodig heeft. Dan beland je zoals filosofen dat noemen in een oneindige regressie. En dat wil je niet. Dan moet daar weer een oorzaak voor komen.

Daar weer een oorzaak voor komen. Dus je moet ergens op uitkomen. Wat is de ultieme oorzaak van dit alles? Maar als er een ultieme oorzaak is. Dan moet die oorzaak er altijd al zijn geweest. Want alles wat een begin heeft, heeft een oorzaak.

En alleen iets wat geen begin heeft, hoeft geen oorzaak te hebben. En deze eeuwig bestaande oorzaak moet ook de bron van het leven zijn. Want leven zien we alleen uit leven komen.

Leven komt niet voort uit niet leven. En het is geen kracht, maar een bewustzijn, een persoon. Want bewustzijn zien we ook alleen uit bewustzijn komen.

Bewustzijn kan niet ontstaan uit bewusteloze materie. En het is intelligent. Want het ontwerp wat we in het leven zien, maar ook in het universum, vereist een intelligente ontwerper.

En tot slot moet deze oorzaak ook goed zijn. Want goed en kwaad vereisen een standaard van goedheid. Als jij kan oordelen dat sommige dingen goed zijn, andere dingen beter, andere dingen slechter.

Dan heb je een standaard in je hoofd. Op basis waarvan je kan oordelen of iets goed of kwaad is. Maar dat betekent dus dat er een standaard van goedheid moet zijn. Een bron daarvan. Een moreel perfect wezen.

Met andere woorden, de effecten die we elke dag waarnemen. Oorde, leven, bewustzijn, moraal. Wijzen allemaal naar één bron. Een eeuwige, onveroorzaakte, persoonlijke, moreel perfecte schepper en ontwerper van alles dat bestaat.

En een ander woord hiervoor is God. En dit tweede fundament helpt ons om allerlei bezwaren te weerleggen. Zoals het bezwaar dat evolutie het scheppingsverhaal zou kunnen vervangen.

Dit kunnen we eenvoudig ontkrachten aan de hand van de ontwerpintuïtie. We hebben allemaal de intuïtie dat informatie voortkomt uit een intelligente bron.

Als je op het strand loopt en je ziet een tekstje in het zand staan met Love You, dan hoef je niet na te denken wat hier de oorzaak van is. Je weet direct dat het niet een vogeltje is geweest die toevallig dit patroon heeft rondgelopen.

Of dat de golven van de zee iets bijzonders hebben gedaan waardoor dit is ontstaan. We weten dat niet iets, maar iemand dit heeft veroorzaakt. Dat is onze ontwerpintuïtie. En dit is nog een heel eenvoudig voorbeeld.

Als we de voorbeelden complexer maken, schreeuwt onze ontwerpintuïtie nog vele malen sterker. Denk aan Mount Rushmore, een mooi schilderij, een boek, een vliegtuig of een smartphone.

Al deze dingen hebben een intelligente oorzaak. En als je dan beseft dat het biologische leven nog vele malen complexer is dan de beste technologie die wij ooit hebben ontwikkeld, dan volgt de conclusie dat ook het biologische leven een intelligente oorzaak moet hebben.

En daar hoef je geen geleerder voor te zijn. We weten dat een boek een schrijver heeft, een schilderij een schilder en het ontwerpt dus in de natuur ook een intelligente ontwerper. En dan zeggen mensen ja, maar evolutie heeft toch aangetoond dat soorten spontaan kunnen ontstaan en dat al die informatie in kleine stapjes erin is gekomen.

Dan is het goed om te beseffen dat dit slechts een verhaal is over hoe soorten zijn ontstaan door de tijd. Er is geen enkel aantoonbaar mechanisme ooit gepresenteerd die kan verklaren hoe alle informatie in levende wezens is ontstaan.

En zelfs al zou dat wel kunnen worden aangetoond, dan is er nog steeds een heel groot probleem. En dat is dat het leven ergens vandaan moet komen. En we weten dat leven niet voortkomt uit niet leven. Oftewel, evolutie kan deze effecten die we om ons heen zien elke dag niet verklaren.

En ook hier is het heel goed om triage toe te passen in onze gesprekken met andersdenkenden. En dan niet te gaan praten over, nou is de aarde 6000 jaar oud of is het misschien miljarden jaren oud.

Niet te gaan praten over hoe God alle dingen heeft gemaakt, maar de nadruk te leggen op dat God alles heeft gemaakt. Dat is veel makkelijker en veel krachtiger. En uiteindelijk, laten we eerlijk zijn, dat is relevant.

Het is relevant dat God de oorsprong is van alles wat er is gemaakt. Het is niet relevant hoe hij dat heeft gedaan of hoe lang hij erover heeft gedaan. En dan staan we ook veel sterker als we puur de nadruk leggen op het feit dat intelligent ontwerp de beste verklaring is voor het ontstaan van het biologische leven.

En we kunnen op basis van dit alles wat ik heb gezegd ook een antwoord geven op het bezwaar dat God en lijden niet samen kunnen gaan. Dit is een heel ingewikkeld bezwaar en daar kun je heel diep over nadenken.

En ik ga er nu niet diep op in, maar ik wil een simpel argument geven wat je kan helpen om te weten wat eigenlijk de kern is hier. En de kern is dat leed en ellende iets is wat er niet hoort te zijn.

Het wordt gezien als iets kwaads, als iets slechts. En dan wordt er gedacht, hoe kan een goede God iets kwaads laten ontstaan? Dat lijkt dan tegenstrijdig. Maar wat hieronder ligt, is een morele intuïtie waar ik het net ook over had.

We hebben allemaal het besef van goed en kwaad. En als we kijken naar al dat leed en ellende in deze wereld, dan schreeuwt onze morele intuïtie het uit dat het niet zo hoort te zijn. En we hebben net ook gezien, het grote christelijke verhaal vertelt ons ook dat het niet zo hoort te zijn.

De mens heeft zich tegen God gekeerd en daarom is er leed en ellende in de wereld. Dit hebben we zelf veroorzaakt. Maar niet alleen dat, deze morele intuïtie vertelt ons ook dat er blijkbaar een bron van goedheid moet zijn dat onderscheid maakt tussen goed en kwaad.

Want als je gelooft in goed en kwaad, moet je ook geloven in een morele wet dat onderscheid maakt tussen goed en kwaad. Als je gelooft in een morele wet, moet je ook geloven in een morele wetgever.

En deze morele wetgever moet de mensheid overstijgen. Want als het iets is wat mensen kunnen bepalen, dan is het een kwestie van smaak. Dan bestaat goed en kwaad niet echt, maar dan kunnen we dat zelf gaan bepalen. Nee, onze intuïtie schreeuwt uit dat wij dit niet kunnen bepalen, maar dat het een realiteit is.

Er moet dus een mensheid overstijgende morele wetgever zijn. En een ander woord daarvoor is God. Dus het probleem van leiden in de wereld is niet zozeer een argument tegen God, maar een argument voor God.

Dan zijn we nu bij het derde fundament aangekomen. En dat is Jezus. Jezus is de Zoon van God. Dat is wat wij geloven.

Wij geloven dat Jezus, God is die mens is geworden. En dat hij aan een kruis is gestorven. En op de derde dag is opgestaan. Als wij aan mensen kunnen laten zien dat Jezus echt uit de dood is opgestaan, dan hebben we aangetoond dat het christelijk geloof waar is.

Dus het is heel belangrijk dat wij dat kunnen laten zien. Dat Jezus echt is wie hij beweerde te zijn. En hier kan ik heel diep op ingaan. En we kunnen hier van alles over zeggen. Dat ga ik nu in deze toespraak niet doen.

Maar ik zou je wel willen aansporen om onderzoek te doen naar de historische argumenten dat Jezus echt uit de dood is opgestaan. Want het bewijs is best wel sterk. Er zijn drie feiten waar de meerderheid van de historici het over eens is.

Deze zijn dat het graf van Jezus leeg werd gevonden door een aantal vrouwelijke volgers. Dat meerdere individuen en zelfs groepen mensen beweerden Jezus te hebben gezien na zijn dood en hem zelfs te hebben gesproken.

Zelfs een keertje een groep van meer dan 500 mensen tegelijk. En het derde feit is dat de discipelen die veranderden van bange mensen omdat hun leider was dood gegaan.

Veranderden ze in hele toegewijde en moedige volgelingen die bereid waren om te sterven voor het idee dat Jezus echt uit de dood is opgestaan. Dit zijn de feiten waar de meerderheid van de historici het over eens zijn.

Dit zijn historische feiten. En historici hebben het opgegeven om te zoeken naar natuurlijke verklaringen voor deze feiten. Omdat er gewoon geen plausibele verklaringen zijn te bedenken.

De enige plausibele verklaring is dat Jezus echt uit de dood is opgestaan. Dus het is goed voor ons om dit soort argumenten te bestuderen en te delen met mensen. Ons geloof is niet gebaseerd op iemand die alleen maar wat leefregels heeft bedacht of inspirerend was.

Nee, ons geloof is gebaseerd op een gebeurtenis in de geschiedenis. En de centrale gebeurtenis van het christelijk geloof is Jezus opstanding uit het graf. Dat is ook wat de kern van ons geloof is.

En dat is iets wat je historisch kan onderzoeken. En het allerbelangrijkste argument is niet deze historische argumenten, maar simpelweg zijn persoon en zijn werk. Want als je gaat lezen over wie Jezus was in de evangelieën, dan ontkom je er niet aan dan de conclusie te trekken dat het een heel bijzonder, liefdevol en wijs persoon was.

Niemand zo wijs als hij. Er is niemand zo bijzonder als hij. Wat hij in drie jaar tijd heeft bewerkstelligd, is met niks of niemand te vergelijken. Hij heeft zoveel invloed op de wereld gehad, dat er komt niemand bij in de buurt.

En dat feit moet ons ook aan het denken zetten. En dan heb je nog het evangelie zelf. Het evangelie is in zichzelf eigenlijk ook een vorm van apologetiek.

Want het evangelie zit zo briljant in mekaar, dat je het eigenlijk niet op een menselijke manier kan bedenken hoe het in mekaar zit. Je moet bedenken dat God het grootst mogelijke wezen is.

En filosofisch gezien kun je dan allerlei moeilijke gedachtespinsels krijgen. Want als God het grootst mogelijke wezen is, dan heeft hij allerlei eigenschappen maximaal. Zoals rechtvaardigheid. God is maximaal rechtvaardig.

Hij ziet geen enkele zonde door de vingers. Hij is een maximaal rechtvaardige rechter. Maar aan de andere kant is een groot wezen ook maximaal liefdevol en genadig.

Maar dit is een dilemma, want die twee lijken met elkaar in strijd. Als God ervoor kiest om iemand te vergeven, dan is hij misschien wel genadig, maar niet rechtvaardig. En als God ervoor kiest om iemand te straffen, dan is hij wel rechtvaardig, maar niet genadig.

Dus hoe los je dit dilemma op? Geen enkele religie kan dit probleem oplossen, behalve het christelijk geloof. Want in het evangelie zien we de oplossing. Jezus kwam om in onze plaats te sterven.

Het rechtvaardige oordeel kwam op hem terecht. God ziet zonde niet door de vingers. En door de persoon en het werk van Jezus kunnen wij gerechtsvaardigd worden. Want wij krijgen de rechtvaardigheid van Christus aan ons toegerekend.

En onze ongerechtigheid werd aan hem toegerekend. En daarin zien we dus dat God maximaal rechtvaardig is, maar ook maximaal genadig en liefdevol. Het zit geniaal in elkaar.

En door alleen met evangelie zo goed uit te kunnen leggen, heb je eigenlijk ook een vorm van apologetiek. Want dat zet je aan het denken en doet je beseffen dat het een heel goed verhaal is.

En zo zijn er nog heel veel dingen over te zeggen. Maar dit is het derde fundament wat wij moeten kunnen onderbouwen. Dan zijn we nu bij twee bolwerken die wij moeten leren herkennen en afbreken.

Wat zijn bolwerken? Bolwerken zijn redeneringen of wereldbeelden die haak staan op het christelijk geloof. Wereldbeelden of gedachtegangen die ervoor zorgen dat mensen zich niet openstellen voor de waarheid.

In 2 Corinthians staat dit. De wapens van onze strijd zijn immers niet vleeselijk, maar krachtig door God tot afbraak van bolwerken. Want wij breken valse redeneringen af en elke hoogte die zich verheft tegen de kennis van God.

En wij nemen elke gedachte gevangen om die te brengen tot de gehoorzaamheid aan Christus. Nou, wat is het eerste bolwerk dat heerst in onze cultuur?

Dat is post-waarheid. Daar heb ik het net ook al over gehad. Mensen geloven dat de waarheid niet bestaat. Dat iedereen zijn eigen waarheid kan hebben. En we hebben gezien dat dit ervoor zorgt dat mensen zich niet echt openstellen voor de waarheid.

Omdat ze al heel gauw denken, ja leuk voor jou, maar niet voor mij. En zelfs goede argumenten kunnen dan krachteloos worden gemaakt door dat bolwerk. Omdat ze blijven denken dat het iemand's persoonlijke overtuiging is.

Dus wij moeten dit bolwerk afbreken. En we hebben gezien dat we dat kunnen doen door simpelweg te laten zien hoe irrationeel het is. Dat het idee dat de waarheid niet bestaat. Maar het is ook belangrijk dat we mensen laten zien dat het heel relevant is voor hun leven.

Dat als jij dit denkbeeld houdt, dat het hele dramatische gevolgen voor je kan hebben. En een voorbeeld wat ik er vaak bij haal is iemand die gelooft dat hij kan vliegen. En die dat zelfs zo sterk gelooft en voelt dat hij bereid is om van een hoog gebouw af te springen.

Dan weten we allemaal wat er gaat gebeuren. Hij zal te pletten vallen. De kracht van zijn geloof heeft geen enkel effect op de waarheid. Met zulke soort voorbeelden kun je laten zien dat de waarheid altijd boven ons gevoel staat.

En ons gevoel nooit boven de waarheid. En niet alleen dat, ook dat het ontzettend belangrijk is dat wij de waarheid boven ons gevoel zetten. Want anders kan dat dramatische gevolgen hebben voor je leven. Het voorbeeld van de dokter wat ik in het begin gaf is eigenlijk ook zoiets.

Iemand die kan nog zo denken dat zijn eigen immuunsysteem hem beter kan maken.

Als we dit bolwerk hebben, stellen ze zich niet open voor bijvoorbeeld het bewijs voor de opstanding. En denken ze van ja, dat is een groot wonder. Wonderen zijn toch onmogelijk? Dat is ook een van de bezwaren waar we bij stilstaan.

En daar hebben ze gelijk in als het naturalisme waar is. Als dit bolwerk klopt, dan zijn wonderen onmogelijk. Want een wonder kan je defineren als een interventie van bovennatuurlijke kracht in de natuurlijke wereld.

Oftewel dat iets buiten de natuur iets doet in de natuur. Maar als er niks buiten de natuur is, kunnen wonderen natuurlijk niet. En dat geldt dan ook voor de opstanding van Jezus. Dan kunnen mensen overtuigd zijn van misschien die feiten omtrent de opstanding.

Het lege graf en de verschijningen en de discipelen die veranderden. Maar dan kunnen ze denken ja, ook al zijn alle natuurlijke verklaringen ontzettend onaannemelijk. Ze zijn altijd aannemelijker dan de bovennatuurlijke verklaring.

Want binnen mijn wereldbeeld kunnen bovennatuurlijke verklaringen niet. Dus ik kies altijd voor de natuurlijke verklaring. Dus door dit bolwerk wordt het bewijs voor Jezus' opstanding krachteloos gemaakt. En daarom moeten wij dit bolwerk afbreken.

En dat is niet lastig om te doen. We hoeven alleen maar de nadruk te leggen op dat tweede fundament. Dat God bestaat. En je hoeft eigenlijk niet eens zo heel veel te doen. Je hoeft niet eens aan te tonen dat God bestaat.

Het enige wat je hoeft te doen, is te laten zien dat het mogelijk is dat God bestaat. Want als het mogelijk is dat God bestaat, dan is het ook mogelijk dat er een schepper is van hemel en aarde. En als het mogelijk is dat er iemand is die deze hele wereld heeft gemaakt, dan heeft het grootste wonder al plaatsgevonden.

Namelijk de schepping van alle ruimte, tijd en materie uit het niets. En als zo'n God de oorzaak is van dit alles, is het voor hem een koud kunstje om iemand uit de dood te laten opstaan. Dus het is belangrijk dat je je openstelt voor de mogelijkheid van wonderen.

En daar kan een naturalist ook niet omheen. En daarom is het ook goed om dus dit fundament of dit bolwerk af te breken, omdat anders de argumenten voor Jezus' opstanding krachteloos worden gemaakt.

Zijn we nu bij het einde. Eén tactiek te gebruiken. Ik had het net over de twee belangrijkste bolwerken die mensen kunnen hebben om zich niet open te stellen voor de waarheid van het christelijk geloof.

Dat zijn universele bolwerk. Maar het is ook goed om je te realiseren dat er heel veel persoonlijke bolwerken zijn. Misschien heeft iemand een dierbare iemand verloren aan een ernstige ziekte.

En hebben ze er heel veel voor gebeden en snappen ze niet waarom God dat heeft toegestaan. Is dat een bolwerk wat ervoor zorgt dat ze niks met het geloof te maken willen hebben? Of hebben ze een hele negatieve ervaring gehad in de kerk? Kan ook een bolwerk zijn.

Er is maar één manier voor ons om erachter te komen wat voor persoonlijke bolwerken mensen hebben. En dat is het stellen van vragen. Het is belangrijk in onze gesprekken met andersdenkenden dat wij niet te veel prediken, maar vooral veel vragen.

En luisteren naar wat mensen te zeggen hebben. Dat is ook wat Jezus aan de lopend wand deed. Hij stelde heel veel vragen en daarmee legde hij heel veel dingen bloot. Daardoor was hij heel erg effectief. En ik kan een boek aanraden om hierover te lezen.

En dat is het boek Tactics van Gregory Kokel. In dat boek geeft hij drie modelvragen. Wat bedoel je daarmee? Hoe ben je tot die conclusie gekomen? En heb je wel eens overwogen?

Dat zijn de drie modelvragen. En daarmee laten zien hoe je het evangelie op een hele krachtige en relaxte manier kan overbrengen. En hele fijne gesprekken kan hebben. Waarbij je de persoon echt ziet, naar hem luistert en ook gepast kan reageren.

Want niet iedereen heeft dezelfde informatie nodig. Je moet erachter komen wat voor bolwerken er zijn. En dan daar je aandacht op richten. Wat ik nu wil doen is samen naar een video kijken van Gregory Kokel.

Waarin hij iets uitlegt over één modelvragen. En dat is de vraag wat bedoel je daarmee? Kijk maar mee. Gelijk maar toe wel veel mensen uit GR Rubens Park ended alarm Search bonds akanYaSome Soft seul plaats aan mij Muiste header om Dat prejud infectious sterkerför grace От zichzelf verschrik天 Andy Ding Dongagi verk futures ondergew trabajar חуется roads жив Hawaii dansamen unhappy GitHub Exp esprare onder Vlog iPhone maar denken meer over de gardening.

Want als we gardener effectief, dan de harvest zal zichzelf doen. Plus, de idee van te winnen aan Christen en te signen aan de dotted-le-line is een beetje daunt voor veel mensen, zodat ze zitten op de bench, instead of gaan uit de field.

En zo, ik wil zeggen een means van die je kunt doen. Oké, wat is de eerste stap van de gameplan? De eerste stap van de gameplan is to simply gather information.

Je kunt niet hoe je proezeg in een conversant, unless je hebt basic information. Wat doe dat? Het geeft me een beetje een sens van de lay van de land.

Ik weet niet of ze zijn of een christian, of ze zijn of een christian, of ze zijn of een christian, of ze zijn of een christian, of ze hebben over de christian, of ze zijn of een christian. Of ze zijn of een christianisch. Je ziet, deze zijn allemaal dingen dat zijn echt belangrijk om te weten voor je moet gaan.

Dit is een stap dat je niet moet moeten huren. Doe niet worry about getting to the endgame, winning them to Christ. Don't even think about that now. Just think about gathering information.

Now, I have a model question at this point that will help you. And the model question is, What do you mean by that? What do you mean by that? It's a model question.

That means you can use it in different ways, under different circumstances, with different people. Now, this is especially helpful when people are raising objections against Christianity, or offering challenges.

And just, there are all kinds of challenges that require more information. And so, when somebody says, Well, everything is relative. And you ask, What do you mean by relative? Or they say, I believe in evolution.

And you ask, What do you mean by evolution? Or they say, I believe the Bible is filled with errors. Or the Bible has been changed. Or that Jesus never lived. Or that He lived, but He wasn't a miracle worker.

Et cetera, et cetera, et cetera. It is always in your favor to ask more questions. And you don't have to answer that objection.

Not at this point. All you have to do is get more information. And the more information you get, the better. The more you understand that person, the more you understand that person's ideas, the more clarity you have of the challenge, the better you'll be able to decide in the future which direction to go.

or if you don't go in any direction at all. This first question, What do you mean by that? Meant to help you gather information, is going to get you started.

And that's all we want to worry about at this point in the tactical gameplay. A very simple tip, but extremely valuable.

I also apply it regularly. I'm afraid I'm afraid of, but it's not a lot of work. I'm afraid of your conversations are relaxed. You don't have to do anything like the whole christianity of faith to build and start to bring someone from the beginning to the end to Christ.

That's why we often think. And then we feel a lot of pressure on our shoulders. And then we are also genealogged to the handdoek in the ring to go. But that's not what God asks us. Some people are zayers, others are oogsters.

And you have them all of need. It's not possible that anyone in one meeting that's not a lot of work. It's not possible that God is a lot of work. But it's a lot of work. And if you only have a little bit of a thing you have to say and you have to think about only the best of God or something that you have to give you a little bit of something that you have to give you or just a lot of you have to look at and a little bit of work and you have to break and then you have fruchtig gedragen.

And we can through this sort of questions to tell you very relaxed a conversation. We don't have to go to the whole belief to defend the but we can just ask where someone comes from. So it's a very powerful tactic to pass in your talks.

Well, we tell from five to one. But I said in the beginning we tell from five to zero. And that was not a mistake for me really there is one step that I want to tell you and that is the step zero.

very interesting is for nothing. And we have to realize that we can without God nothing. In John 15 verse 5 Jesus says this I am the wine and you are the ranker who in my and I am the draught because without me you can do nothing.

We can have to do many things we can still many things many things but if we don't have to three things three things two things two things two things and one thing to use and that all from God because we can not but what we as Peter when he came to the boat to go to the boat to the boat God in our life does and our we can we can we have to to come to the boat to start with to come to the trust boat to start to start to use to start to start to to

God to to the people I not this is to be to to the people and we in talk not that you have the to the truth and you why you believe and through your knowledge of your life to make love to see you