Transcription downloaded from https://audio.dereddingsark.nl/sermons/106721/feesten-des-heren-sabbat/. Disclaimer: this is an automatically generated machine transcription - there may be small errors or mistranscriptions. Please refer to the original audio if you are in any doubt. [0:00] Goedenavond, wat fijn dat jullie er weer allemaal zijn. En wat leuk dat er een aantal mensen op vakantie zijn. Ik hoop dat die mooie vakantie hier hebben. Ik was vorige week ook een paar dagen op vakantie. Ik ben even de naam kwijt, maar er zaten twee mensen, die zijn er vanavond niet, maar die zitten normaal ook hier. [0:15] En we zaten ergens zomaar in het middel van Nowhere in Portugal, in de Zuidkust. En ineens hoor ik, Simon. Nou, die kom ik ineens tegen. Grappig. Dan denk ik, iedereen zond het vluchten. [0:27] En dat lukt dan ook nog niet eens. Nou, we hebben al een heleboel feest gevierd, laten we het zo maar zeggen. [0:39] De feesten van de Heer. En ik heb er eigenlijk tot nu toe bewust één overgeslagen, omdat dat ook wel een ander soort feest is. Laten we eens even kijken, dat is in Leviticus weer. [0:54] Dat is een heikel punt. Misschien heb ik hem daar wel overgeslagen. Leviticus 23. Daar staat, Leviticus 23, er staat wetten voor de verschillende feestdagen. [1:09] Er staat erboven. Wetten vind ik overigens altijd wel weer, weet je. Het zijn wetten, maar het is iets om te weten. Dat vind ik altijd een mooiere uitdrukking. Hoe lief heb ik uw wet, zegt David in Psalm 119. [1:23] En dag en nacht overdenk ik uw wet. En als kind dacht ik altijd, hoe kan je nou de wet lief hebben? Dat is verschrikkelijk. Er moet zoveel en er mag een heleboel niet. En hoe kan je daar nou zo blij van worden? [1:35] Maar als je weet dat de wet wetende betekent en niet wet, dan is het weer heel wat anders. Het is de vertaling van het woord Torah en dat is onderwijzing. Dus het is heerlijk om door God onderwezen te worden, vooral in deze tijd. [1:50] In elke tijd natuurlijk. In elke jarige tijden van de wereld, dus vanaf het begin van de schepping tot nu, is het zo goed dat hij zijn woord aan ons gegeven heeft als een anker. [2:01] Als een vast ankerpunt. Want als je dat niet hebt, dan ben je zomaar de weg kwijt. En dat zie je duidelijk aan deze wereld, die de weg echt totaal kwijt is. [2:11] Dat is echt, we gaan het zo over de Shabbat hebben, dat zeg ik alvast. Maar als inleiding dat deze wereld zonder die wetten echt totaal de weg kwijt is. [2:22] En dat we echt moeten zien ook, dat ligt toch wel op mijn hart steeds om dat maar weer te zeggen. Dat de boze, de Satan, de antichrist, of hoe je dat ook wil noemen, bezig is om alles wat God heeft ingesteld vanaf Genesis 1 tot aan het eind van de openbaring op zijn kop te zetten. [2:45] En het wordt stelselmatig afgebroken. En dat gaat inderdaad over tijden en feesten en gelegenheden. Ja, maar dat gaat ook over de schepping zelf, over de natuur, over het huwelijk, over de schepping van man en vrouw. [2:58] Over al die dingen, die worden allemaal totaal op zijn kop gezet. Dus in plaats van dat we God eren als de schepper, zijn we de schepping gaan eren als God. [3:12] Nou, dat is precies wat er in Romeinen 1 staat. En dat gebeurt gewoon vandaag. Dus de schepping, wat het dan ook is, of wat nou het klimaat is, de natuur, de bomen, de bossen, de bloemetjes, de bijtjes, de mannetjes, de vruitjes, de kindertjes, de wat dan ook. [3:26] Het is eigenlijk allemaal God. Zij gaan erboven. Wat wij denken, wat wij voelen, wat wij bepalen, wat wij ervaren, dat is bepalen voor hoe het is. [3:40] En dat is echt de wereld op zijn kop. En dat wordt onze kinderen ook ingeprent. Dat vind ik zo doodeng. Dat wordt er echt ingepompt op scholen. [3:52] Dat valt misschien in Bunschoten Spakenburg nog wel mee. Maar in de kop van Noord-Holland, waar ik woon, maar ook in heel Nederland, zijn gewoon verplichte programma's voor scholen. Trouwens, in heel de wereld komen al die dingen door. [4:06] Dus de kinderen worden de dingen geleerd die anti-goddelijk tegen godswet ingaan. Bijvoorbeeld over het bestaan van genderdiversiteit en meer geslachten. [4:17] Niet een mannelijke of vrouwelijke rol mogen spelen. Over klimaat, dat we het zelf in de hand zouden moeten houden. En laat ik er direct bij zeggen dat we natuurlijk heel goed voor het milieu moeten zorgen. [4:32] Er zeker niet een puinhoop van moeten maken. Maar dat wij zelf deze wereld en het klimaat en alles wat er is in de hand zouden moeten houden. Dat is echt de wereld op zijn kop. En er is dadelijk iemand die zich aan het hoofd van dat hele verhaal gaat zitten. [4:45] En ze zegt, kijk, zo moet het gaan. En dat is precies contra de Bijbel. Contra het woord van God. Nou, de boze weet hoe hij dat moet doen. [4:57] En die begint het ons kinderen in te printen. Ik zie het gewoon. Het is op school. Het is op de basisschool. Het is op elk kinderfilmpje. Ga maar eens meekijken met je kinderen. Als ze films kijken, kijk eens mee. [5:08] Want ze zien op TikTok, op Netflix, op al die dingen. Het zit er allemaal in verweven. Op zo'n manier dat je psyche erdoor veranderd wordt. [5:19] Dat je zonder dat je er ergens hebt, ergens mee gaat. Het ook gewoon gaat vinden. De tijdgeest, de heel bijzondere geest, de tijdgeest. Dat is een van de gevaarlijkste geesten die er is. [5:31] En dat heeft er een beetje mee te maken ook dat wij, en daar kom ik bij de Sabbat uit, dat we eigenlijk ook niet meer tot rust kunnen komen. Want daar is de Sabbat voor bedoeld. Ik ga een paar dingen over de Sabbat zeggen. [5:42] Ik dacht van tevoren, als je een beetje op eieren lopen, dat ga ik niet doen. Ik probeer nooit op eieren te lopen, dan trap ik ze maar kapot. Weet je wel, dat zie ik dan wel. Het is soms ook een mijneveld. [5:53] Nou ja, dat zie ik dan ook wel. Is het nog Sabbat? Is het zondag? Als het de zondag is, moet je die dan houden. En hoe zit het dan precies? Als het niet de zondag is, is het dan de Sabbat. [6:04] Maar moet je die dan ook niet vieren? En moet je dan niet op vrijdagavond beginnen met een officiële Sabbatviering met een aansteken van de kaars? En hoe kunt u nou praten over de Sabbat, terwijl u toch in zondagse diensten voorgaat? [6:16] En houdt u dan zelf de Sabbat? Ik heb legio vragen daar al over gehad. En ik ga toch stellen wat ik er zelf van vind. En wat ik er zelf van vind, want ik denk dat het woord ervan vindt. [6:28] Zo moet het natuurlijk. En dan kijkt u maar wat u ervan vindt. Kijk het vooral naar. Geloof mij niet. Kijk maar gewoon wat staat, wat u ziet. Dus we gaan beginnen. [6:39] Nou, Leviticus 23. De Heere Jehova sprak tot Mozes, spreekt tot de Israëlieten. Wel belangrijk dat dat erboven staat. God zegt, spreek tot Israël. [6:52] Dat is natuurlijk door Israël heen ook naar ons, maar spreek tot de Israëlieten. Dat is het adres. Wie spreekt wat, wanneer, aan wie en waarom. Dat is altijd heel belangrijk. Spreek tot de Israëlieten en zeg tot hen, de Moedim, de feestdagen van Jehova, die u moet uitroepen, zijn heilige samenkomsten. [7:13] Het zijn mijn feestdagen. Dus dat staat helemaal bovenaan. Het is ook heel belangrijk om te beseffen dat ze dus in allereerste instantie ook aan Israël zijn gegeven. Dat betekent natuurlijk niet dat wij ze niet mogen vieren, maar Israël is ons voorbeeld daarin. [7:29] Dat is goed om vast te houden. Dan begint zes dagen, mag er werk verricht worden, maar op de zevende dag is het Shabbat. [7:41] Een dag van volledige rust. Dat betekent Shabbat ook. Staken, rust, stoppen. Dat is eigenlijk de betekenis van het woord Shabbat. Er zit ook een woordlink in met het woord zeven. [7:54] Zijven, Shabbat is eigenlijk in het Hebraeus ook weer hetzelfde woord voor zeven. We zien dat zelf, kunnen we dat ook nog wel een beetje terugvinden. Zeven en Shabbat, met een beetje fantasie kan je dat dan wel bij elkaar brengen. [8:10] De Hebraeusse dagen, de Joodse dagen, die werden en worden gewoon geteld. Dat moet je gewoon eigenlijk op voorhand weten. Dus ze hebben daar niet maandag, dinsdag, woensdag, donderdag, maar eerste dag, tweede dag, derde dag, vierde dag, vijfde dag, zesde dag, zesde dag, en Shabbat is zevende dag. [8:27] Is zeven. Dus het wordt gewoon geteld. Dag één, dag twee, tot en met zeven. Maandag, dienstdag, dat zijn natuurlijk eigenlijk allemaal namen van latere tijd. Het zijn ook af en algemeen namen van goden, de zonne-god, de maan-god, Jupiter, Venus, enzovoort, Donaar, Wodan, woensdag, zaterdag, Saturnus. [8:50] Het zijn allemaal namen van goden die ooit vereerd werden. Dat vinden we trouwens ook in de namen van de maanden terug. Januari, Janus, de Janus-gopt, die naar de ene naar de andere kant kijkt, dat is de god van de omwisseling. [9:07] Je vindt onze cultuur, onze namen, onze taal is zo totaal doordrongen van de Romeinse cultuur, de heidense cultuur, dat valt gewoon echt niet meer weg te denken en weg te poetsen. [9:25] Het valt wel te toetsen aan het woord van God. En kijken van wat zegt nou het woord van God ervan. En hoe gaan wij daar dan mee om? Voordat God die feesten instelt, zegt hij eerst ergens in Shabbat. [9:36] Want dan direct daarna zie je in vers 4, dit zijn de feestdagen van de heren, de heilige samenkomsten, die u op hun vastgestelde tijd moet uitroepen. Dus die zeven feesten, die worden daarna genoemd, die hebben we allemaal al behandeld. [9:52] De vier voorjaarsfeesten en de drie najaarsfeesten. Waarvan we hebben gezegd, de vier voorjaarsfeesten zijn eigenlijk al vervuld. En die drie najaarsfeesten, die zullen nog worden vervuld. [10:03] In het centrum daarvan staat Yom Kippur, de dag van de verzoening. De dag van de bedekking, die vervuld is, maar ook nog zal komen. Als de dag van de bazuinen aanbreekt. [10:14] In die zin is het allemaal zo actueel en zitten we daar zo ook middenin. En Yom Kippur, dat is eigenlijk voor ons ook de allerbelangrijkste wetenschap dat onze schuld en onze zonde bedekt is. [10:27] Dat is Kippur. Kippur is bedekken. Keppeltje zit het ook erin. Keppeltje waar de Joodse mannen hun hoofd mee bedekken. Dat keppeltje komt van bedekken. [10:38] En dat heeft te maken met Kippur. En dat is dus het bedekken van de zonde. En dat is wat God uiteindelijk deed in zijn zoon Yeshua de Messias, Jezus Christus, toen hij aan het kruis ging. [10:50] Toen hij onze zonde bedekte. Nou, dat zijn die zeven feesten met in het centrum die Yom Kippur wat vervuld is. Al die feesten zijn in feite al vervuld in Yeshua, in Jezus de Messias. [11:04] Maar de totale vervulling laat nog even voor de laatste drie feesten op zich wachten. Alhoewel niet zo lang. Maar hoe zit het nou met die Shabbat? [11:15] Of met de Sabbat? Of hoe je dat ook noemen wil. Ik zelf kom uit de reformatorische traditie. En ik denk, vele van jullie ook. Vast niet allemaal, maar er zijn heel weinig mensen evangelisch geboren. [11:30] Ze zijn meestal later evangelisch geworden. Of baptist geworden. En heel veel mensen komen uit de reformatorische traditie. En ja, voor mij was het niet anders dan dat op de zondag om tien uur begon de kerkdienst. [11:44] En een van de eerste dingen die we horen waren de tien geboden. En desher, toch stellen wij ons vooraf onder de heilige wet des heren. Al dus, waar God al deze woorden zeggende, ik ben de Heer, uw God die u uit Egypteland uit het diensthuis uitgeleid hebt. [12:02] Nou en dan kwamen de tien geboden. Het vierde gebod was dan gedenkt. De Sabbatdag, dat gij die heiligt. En na de tien geboden zongen wij altijd nog uit enige gezangen. [12:16] Gezang 1 vers 9. Och, of wij uw geboon volbrachte een gena, o hoogste majesteit. Gun door het geloof in Christus krachten om die te doen uit dankbaarheid. [12:27] En dan gingen we vrolijk verder. Nou, eigenlijk niet zo vrolijk. Dan gingen we verder. En ja, weet je, dan werd er af en toe, want de katechisme is verdeeld in zondagen. [12:40] 52 zondagen over het hele jaar heen. En al 52 weken. En dan had je af en toe een zondag waar het over de zondag ging. En dan werd er heel erg duidelijk gemaakt dat de zondag eigenlijk ook de Sabbat was. [12:53] Dat dat in de plaats gekomen was van de Sabbat. Dat de Sabbat aan Israël was gegeven als de zevende dag. Als een rustdag waarop geen allerlei arbeid gedaan mocht worden. Zo staat het er ook. [13:05] Gij nog uw dienst necht, nog uw dienst maakt. Nog uw oorst, nog uw ezel. Nog de vreemdeling die in uw poort is. Helemaal niks. Niemand mocht er ook maar iets doen. En dat gond bij ons ook voor de zondag. [13:15] En dat werd nogal streng toegepast. Met als gevolg dat voor mij de zondag in ieder geval niet een van de feestdagen was. Althans, zo heb ik dat niet ervaren. [13:27] We moesten twee keer verder aan de kerk. En dat duurde minimaal anderhalf uur per keer. En het was niet altijd een vlot gebeuren. En eigenlijk haalde ik opgelucht avonden. [13:39] Als het s'avonds zeven uur was. En we aten de broodmaaltijd s'avonds. Dat deden we op zondag dan s'avonds. En ik denk, hè, de zondag is voorbij. Het is bijna weer maandag. Gelukkig. Mocht je ook niet je huiswerk doen. [13:50] Je mocht eigenlijk helemaal niks. Je mocht gewoon niks. Mijn vader deed een dutje. Mijn moeder lag op de bank. En ik lag boven op bed met een radiootje onder mijn kussen te horen wat Ajax tegen Feyenoord deed. [14:03] Dat mocht natuurlijk ook niet, maar dat deed ik wel. En zo werden de zondagen doorgebracht. Is dat nou de bedoeling? Waar komt dat nou vandaan? Kijk, ik denk dat er sowieso geen enkele tekst in de schrift is die aangeeft dat de zondag, de eerste dag van de week, zou je dan moeten zeggen. [14:25] De zondag komt sowieso niet voor in de Bijbel. Dat die in plaats van de Sabbat is gekomen. Maar ik wil wel kijken waar komt die Sabbat nou eigenlijk vandaan. En ik begin gewoon maar eens in Exodus 20, waar die preken, of waar de zondagochtenden bij ons altijd mee begonnen. [14:47] Nou, in Exodus 20, ik heb eigenlijk al een heel stuk geciteerd. Maar daar staat dan in vers 7, nee vers 8, gedenkt de Sabbatdag. [14:59] Dat u die heiligt. Heilige betekent apart zetten. Dat is een aparte dag. U moet de Sabbatdag heiligen. Zes dagen zult u arbeiden en al uw werk doen. Nou, wat is werk? [15:10] Ja, daar zijn boeken over volgeschreven. Tenminste dogmatische boeken in christelijke en vooral in Joodse traditie. Kijkt u maar wat werk is. [15:22] Ik heb het idee, werk is vooral dat waar je voor betaald wordt, toch? Over het algemeen. Mensen zitten de hele dag over in werk en de avond zijn ze vrij. En overdag zitten ze soms hard te werken, soms vrijwel niks te doen. [15:34] Koffie te drinken achter de computer en te wachten tot het vijf uur is. Maar dat is dan werken. En dan kom je s'avonds thuis en dan ga je klussen. Maar dat is geen werk, want dat is vrije tijd. Maar werk, dat is op het algemeen betaald werk. [15:47] Dan zul je geen werk doen naar dingen die iets opbrengen. Maar de zevende dag is de Shabbat van Jehovah uw God. Dan zult u geen enkel werk doen. [15:58] Nog uw zoon, nog uw dochter, nog uw dienaar, nog uw dinares. Dienst maag stond er dan vroeger. Nog uw vee, nog uw vreemdeling die binnen uw poort is. [16:08] Want, en dan komt er een belangrijke argumentatie. Want, in zes dagen heeft Jehovah de hemel en de aarde gemaakt, de zee en al wat erin is, en hij rustte op de zevende dag. [16:21] Daarom zegende de heren Jehovah de Sabbatdag en heiligde die. De argumentatie voor de Sabbat is dat God heeft de hemel en de aarde in zes dagen gemaakt en de zevende dag rustte hij. [16:37] Eigenlijk is Sabbat, betekent stoppen of staken. Dat is ook het woord voor rusten wat hier gebruikt wordt. Op de zevende dag staakte hij zijn arbeid. Hij stopte ermee. Na zes dagen is hij gestopt. [16:50] Dan gaan we toch even gewoon terug naar dat genesis. Want daar grijpt natuurlijk ook deze Exodus 20 op terug. [17:02] En dan gaan we kijken hoe dat daar nou staat. Daar staat in Genesis 1 vers 31. [17:19] Genesis moet je dan zo zien natuurlijk. Daar wordt eerst het totaalplaatje geschetst wat er in die zes dagen is gebeurd en dat God rustte. En Genesis 2, er wordt wel eens gezegd, is het tweede scheppingsverhaal. [17:31] Dat is natuurlijk niet zo. Dat is een soort eruit lichten. En dan wordt verteld hoe dat nou precies zit met de mens. Hoe dat daarmee gegaan is. Maar dat even tezijde. Als we kijken gewoon naar die Sabbat, dan zien we... [17:43] En God zag, vers 31, al wat hij gemaakt had, al wat hij gedaan had, staat er letterlijk. En zie, het was zeer goed. [17:54] Zeer goed, het was tof. Daar moet je ook goed van begrijpen. Het was goed, betekent nog niet dat het af was. [18:06] Dat vind ik altijd een heel belangrijk onderscheid. Heel veel mensen denken van, als het goed is, is het ook af. Nee, als het goed is, is het klaar om ermee te beginnen. [18:19] God die zette eigenlijk de wereld als een soort systeem in elkaar. Een beetje systematisch gedacht. Maar goed, laten we het even doen. God die vanuit de eeuwigheid begint hij. [18:35] Er staat dan in den beginnen. Maar eigenlijk zou je moeten zeggen, als begin schiep God. Ik vind dat toch een belangrijk verschil. In het begin lijkt het alsof daar al tijd is. [18:48] Maar die was er nog niet, want de tijd is ook een schepping. Dus als begin schiep God de hemel en de aarde. En dat berechit bara, dat zijn de eerste twee woorden in het Hebreeuws. [19:02] Over die twee woorden kan je trouwens al echt twee avonden vullen. Maar daar heb ik hier al het een en ander over verteld. In feite begint de Bijbel met berechit. [19:14] Dat is het eerste woord in den beginnen. Of als begin. Of beginnende, zou je kunnen zeggen. Maar die eerste twee letters van de Bijbel, dat is de beet en de rees achter elkaar gezet. En daar staat dus bar. [19:25] En bar betekent zoon. Nou is dat niet geweldig, dat de Bijbel begint met zoon. Bar, berechitje, bar. Dat zijn de eerste twee letters. Dat is het eerste woordje van de Bijbel. De Bijbel begint trouwens niet met de alef. [19:38] Dat is de één, want dat is God. Altijd. God is altijd de alef. Dat is de één. En dan komt de beet. Dat is de tweede. Dat betekent huis. De alef is God. De tweede is de beet. [19:49] Dat is het huis. En God gaat dus, de één, gaat dus het huis schreppen. En dat is, van de één wordt het twee. Beet is ook de tweede letter. Dat betekent ook twee. Alle Hebreelse letters hebben ook een getalswaarde. [20:02] Dus de één schept de twee, namelijk de beet. En dat beet, dat is het huis. En wat die ook gaat maken, is ook een huis. Een huis voor de mensheid. Eigenlijk in de eerste letter die je niet staat, en de eerste letter die je wel staat, heb je al een samenvatting van alles. [20:19] In feite, dan heb je nog maar één lettertje gelezen uit de Bijbel. En als je dan de tweede letter erbij neemt, dan zeg je, Baar, het is het huis van de zoon. En dan, het volgende stukje is Rish, of Rosh. [20:32] Nou, dat weet je ook misschien wat dat betekent als je denkt aan Rosh Hashanah. Dat is het Hebreus voor het nieuwe jaar. Dan heb je nog een feest. Dat is wel niet een bijbelsfeest te pakken, maar dan heb je nog een feest te pakken. [20:45] Rosh Hashanah is het nieuwe jaar. Dat is het hoofd Hashanah van het jaar. Dus er staat eigenlijk het huis van de zoon aan het hoofd. Aan het begin staat het huis waar de zoon aan het hoofd staat. [20:59] Dan heb je Berosh. En dan Beroshit, de shin. Dat is zo'n drietandje in het Hebreus. Een soort Neptunus drietand. En de shin betekent kwaad, slecht. [21:12] Dat was een symbooltje ook. De oorspronkelijke Hebreelse letters zijn symbolen, zijn tekeningetjes, zal ik maar zeggen. Oude paleo-Hebreus zijn tekeningetjes, waardoor een bepaalde letter werd uitgedrukt. [21:25] Nou, de shin stond voor het kwaad. En de laatste letter, de taf, de t, die kennen we eigenlijk nogal een beetje. Die ziet er bij ons nog steeds een beetje zo uit. [21:35] Zo heet hij ook geschreven, is het kruis. Dus eigenlijk staat er in het eerste woord van de Bijbel al, dat in de begin schreef God het huis van de zoon voor de zoon, waar de zoon aan het hoofd staat, maar waar het kwaad binnenkwam, wat hij zou overwinnen, door het kruis. [21:49] Dan heb je nog maar één woord uit de Bijbel gehad. Echt zo schitterend is de Bijbel. Dus Bereshit en dan Barah, dat is het tweede. Bar is voortbrengen, is onderscheiden, is het systeem in elkaar zetten. [22:02] Dat is ook een zoon voortbrengen en een zoon voortbrengen. Dat snappen we wel, dat is ook van één, twee maken. Of eigenlijk van twee een volgende maken zou je kunnen zeggen. [22:14] Maar in ieder geval, er komt iets nieuws tevoorschijn. Er wordt onderscheid gemaakt, er wordt iets voortgebracht. Nou, dat is wat God doet in de schepping. Hij gaat dat huis maken. En er is in heel die scheppingsgeschiedenis eigenlijk ook maar drie keer, dat zou ik kunnen aantonen, maar dat gaat te ver voor vanavond, er is maar drie keer sprake van echt scheppen. [22:32] Dan gaat het echt over de dieren. En dan gaat het over de mensen, dan gaat het over het licht, de hemel en de aarde, over de dieren en de mensen. [22:44] Die worden geschapen. De rest komt gewoon tevoorschijn. Daar wordt dat bara niet voor genoemd. Die brengt dat, de aarde brengt het voort als die eenmaal geschapen is. [22:57] Dus zo wordt het huis voor de mens, wordt in zes dagen in feite gemaakt. Wordt klaar. Het is een systeem. Daar begon ik bij. Het is een systeem. We staan in huis. [23:08] En dat huis kan wel klaar zijn. Maar als het huis klaar is, dan kan je zeggen het is goed, het is tof, het huis is klaar. God zag dat het tof was. God zag dat het goed was. [23:18] Maar dan is het nog niet af. Maar dan moeten er nog mensen in wonen. En als die mensen er eenmaal in gaan wonen, die gaan er ook in wonen. Dat is het laatste wat God doet. Op die zesde dag, dan schept hij de mens. [23:29] Dat wordt twee keer verteld. Genesis 1 wordt dat verteld. Maar er wordt ook Genesis 2 weer verteld. Waar Adam wordt geschapen als de eerste mens. Adam betekent ook mens. [23:43] En het is ook een samenstelling van een paar woorden. Daam is bloed. Is ook rood. Adam, de aleveer God, die in de rode aarde komt en daar de ziel in blaast. [23:55] Dus Adam is de bloedrode mens. Daarna de wijbel, heb ik al meer aangehaald, van Pieter Ausoren, die vertaalt het ook zo. De bloedrode mens komt uit de bloedrode aarde. En bloed is ook de ziel van de mens, zal God laten zeggen. [24:09] Dus dat zie je al. In het woord Adam zit dat al. De mens is Adam. En die mens, die is dan ook nog alleen. Ik wil het helemaal niet te ingewikkeld maken. [24:22] Maar het is natuurlijk allemaal honderd procent waar wat er staat. En ik geloof dat het ook letterlijk waar is. Tegelijkertijd zit er ook een hele theologische of symbolische of, ja hoe moet je dat zeggen, meerwaarde in. [24:37] Dat die Adam is alleen. Die zoekt nog zijn tegenpool. Die alleen is maar alleen. En God was ook alleen en die begint te scheppen. [24:49] En die krijgt de schepping tegenover zich. En Adam is ook alleen als beeld van God. En die moet ook iemand tegenover zich hebben. En dat vindt hij niet in de schepping. Maar dat vindt hij uiteindelijk door de schepper in zichzelf. [25:01] Want dan wordt Adam eigenlijk ook in tweeën gesplitst. Dan wordt uit de zij van Adam een nieuwe mens naast hem neergezet. [25:12] En dan heb je voor het eerst man en manin. Zo staat het ook. Isha. Adam is de mens. Dat zijn wij allemaal. Mannen en vrouwen. In die zin staat Adam, de allereerste mens, ook symbool voor mannen en vrouwen. [25:28] En dan wordt hij uit elkaar gehaald. Dan wordt uit zijn zij de vrouw geschapen. En die komt tegenover hem. En dan zegt hij, kijk dat is nou wat ik zocht. [25:38] Het is vlees van mijn vlees en benen van mijn been. Ik voel dat dat bij mij hoort. Dat herkent hij direct. Dat is het eerste gedicht in feite ook in de Bijbel. [25:51] Nou dan is dat huis klaar. Dan is het echtpaardje wat dan zeg maar net getrouwd is. Het eerste huwelijk in de Bijbel. Dat is er. En die worden in dat huis neergezet. [26:03] En God zag dat het goed was. Is het dan af? Nou nee. Het is goed. Maar niet af. Het moet dan beginnen. Daarna komt de opdracht. Er gaat heen. [26:14] Van menigvuldigd u. Onderwerp de aarde. Enzovoort. Als je net getrouwd bent. En je hebt je huisje ingericht. En het huisje is goed. [26:24] En je gaat erin wonen. Is het dan klaar? Dan zeg je. Ja. Nu kunnen we wel heen gaan. Nee. Dan gaat het beginnen. Toch? Het is wel af. Maar het is niet klaar. Dat moet je goed onthouden. [26:36] Als het gaat over het woord tof in de Bijbel. Dus dan begint er een nieuwe periode. En dat staat steeds bij die dagen. Het was avond geweest. En het was morgen geweest. [26:46] De tweede dag. Het was avond geweest. Het was morgen geweest. De derde dag. Ik hoefde het allemaal niet voor te lezen. U weet dat wel. Maar nou komen we bij de Shabbat. En dan staat er. En dan staat er. [27:01] Zo zijn de hemel en de aarde voltooid. Twee vers 1. En heel hun legere macht. Toen God op de zevende dag zijn werk dat hij gemaakt had voltooid had. Rustte hij op de zevende dag dat hij gemaakt had. [27:15] En God zegende de zevende dag. En heiligde die. En zette die apart. Want daarop rustte hij van al zijn werk dat God schiep door het te maken. Wat missen we daar nou? [27:32] Iets wat niet zo gauw opvalt. Maar toch. Als je twee keer kijkt wel. Er staat weer elke dag zwart. En het was avond geweest. En het was morgen geweest. De tweede dag. Avond, morgen. [27:42] Deze avond. Morgen. Zesdag. Avond, morgen. Zevende. Maar bij die zevende dag wordt het geen avond. Er staat niet meer. Het was avond geweest. Het was morgen geweest. [27:53] De zevende dag. Waar is die zevende dag nou geëindigd? Nou, die is niet geëindigd. Die duurt nog. Er was ook de bedoeling dat die zo zou duren. Er zou een Sabbatsrust komen. [28:05] Daar spreekt later de Hebraeberief over. Dat die Sabbatsrust er ook nog is. Er blijft een Sabbatsrust over voor het volk van God. Hebraeberief. Vier. [28:16] Vers. Kijk het straks even naar. Zoeken we zo. Kom daar straks op. Maar nu even voor het overzicht. Dus het was. De eerste bedoeling was. Die mens mag in die Sabbatsrust. [28:29] Mag die tot ontplooiing. Tot bloei gaan komen. Er was helemaal nog geen gebod of verbod om te werken op die dag. Hij eiligde die dag. [28:40] Hij zette een pad. Hij stopte. Hij rustte stater. Maar dat betekent gewoon hij staakte. Hij stopte met werken. Hij staakte zijn werk. Het was. Het was. Af. Maar niet klaar. [28:51] Of klaar. Maar niet af. Of natuurlijk. Dat zeggen we. Weet je wel. Het was goed. Maar nog niet helemaal. Het moest gaan. Het kon gaan beginnen. Het systeem was in elkaar gezet. Je zou tegenwoordig kunnen zeggen. Alsof je een auto in elkaar gezet hebt. [29:02] En daar staat die dan. Maar nou moet je nog instappen. En je moet erin gaan rijden. Dat is de bedoeling. Dat moet wat gaan doen. Tot maakt dat. Creëert dat systeem. En hij rust. En geeft het over in de handen van de mens. [29:13] En die mag aan de gang. Voor die mens. Ik bedoel. Er staat wel niet dat het avond geweest was. En morgen. Maar dat is het natuurlijk wel geworden. Al staat het er niet bij. Er staat er niet voor niks niet bij. [29:25] Want we zitten nog steeds in die zevende dag. Maar voor de mens was de volgende dag dat hij opstond. Ja dat was de eerste dag. Dus de achtste dag van de aarde zou je kunnen zeggen. [29:38] Dat was de eerste dag van de mens. Nou ja. Dat was de eerste werkdag van de mens. Dus de mens werd op de zesde dag geschapen. De zevende dag rust. [29:49] Hij de eerste dag van de mens was een rustdag. Mocht hij genieten van zichzelf en van zijn vrouw. Eén dag vrij voor zijn huwelijk. Ter hoorde krijg hij iets meer soms. [30:00] Af en toe geloof ik maar. Dat kreeg hij één dag. Maar daarna mocht hij aan de slag gaan. Dus dat. Die Shabbat werd daar wel genoemd. In de zin dat God rustte van zijn werk. [30:12] Maar hij werd niet ingesteld. In de zin dat erbij staat. En zes dagen moet je werken. En de zevende dag mag je niet werken ofzo. Dat is iets wat je. [30:24] Als je de Bijbel gaat lezen. Dan kom je pas tegen de voorschrift. Om de Shabbat te onderhouden. Waar God daar duidelijk zegt van. Dan zul je geen werk doen. [30:36] Gij nog je zoon nog je dienst. Enzovoort. De eerste keer dat je dat vindt. Is in Exodus 20. Voor die tijd. Dus vanaf Adam. Tot aan de wetgeving op de Sinaï. [30:49] Is er geen sprake van. Een Sabbatsgebod. Ik zeg niet dat er toen geen week was. De tijd was ingedeeld. Ook in zeven dagen toen. Natuurlijk. Dat zie je duidelijk. [30:59] Zo heeft God dat gemaakt. Zo doen we dat trouwens. Nog met z'n allen. Overal. Over de hele wereld. De Chinezen. De boeddhisten. De moslims. Ik geloof dat er geen plek ter wereld is. [31:10] Waar ze niet de tijd in zeven dagen verdelen. Op zich is dat alles een nadenkertje. Hoe kan dat nou? Ik geloof dat ze in de napoleonitische tijd. Na de Ferentse revolutie. [31:21] Hebben ze geprobeerd om een decimale stelsel in te voeren. Ook voor de dagen. Nou we maken een week van tien dagen. Met twee dagen rust. En tien maanden. Maar dat is allemaal niet gelukt natuurlijk. [31:32] Dat lukt dat niet. Zo zit het leven niet in elkaar. Maar. Dat is op zich wel iets opvallends natuurlijk. Dat die zeven dagen. Dat die overal ter wereld. De hele schepping door. [31:42] Maar door blijft gaan. Maar er is geen sprake van een Sabbatsgebod. Dus dat is wel. denk ik heel belangrijk om te onthouden. Dat als God dat gebod van die Sabbat geeft. [31:57] In Exodus 20. Of gebod. Of de voorschrift. En hij grond dat in het feit wat hij zelf heeft gedaan. Dan is dat voor de eerste keer dat hij zegt. [32:09] En jullie moeten ook rusten. Je zult geen werk doen. Gij nog uw zoon nog uw dienst mag. Enzovoort. Dat is. Dat is voor de eerste keer. Daarvoor. Adem en Eva wisten dat niet. [32:19] En Zet wisten dat niet. En Gam. En Noach. En Jafet. Die wisten allemaal niks van hun gebod. Om te rusten op de zevende dag. Die zevende dag was er wel. Maar er was geen Sabbatsgebod. [32:32] Sommige mensen zeggen. Je hebt mensen die zeggen. Wij vallen onder het Noachitisch verbond. Ik weet niet of je dat kent. Dan hebben we de mensen. Israël valt dan onder de tien geboden. [32:43] En de goyim of de heidenen. Zouden dan. Dat zeggen sommige joden. Vallen onder het Noachitisch verbond. En er zijn dan zeven geboden. En één daarvan zou de Sabbat zijn. Ja. Alleen al daaruit blijkt dat. [32:55] Dat Noachitisch verbond. Het is een aardige vondst. Maar. Het is niet gekrond in de Bijbel. Noach krijgt nergens de opdracht. Om de Sabbat te onderhouden. De heilig. [33:06] Terwijl in dat Noachitisch verbond. Dan staan zeven geboden. Waar één de Sabbat van is. Staat nergens. Hij heeft het nog niet gekregen. Dus de Sabbat is onderdeel. Van het verbond tussen God en tussen Israël. [33:20] Ik ben Jehovah. Uw God. Die u uit Egypte. Uit uw dienst. Dus uitgeleid hebt. En dan krijg je dat. Dat verbond van God met Israël. [33:30] Dat is natuurlijk een prachtig beeld. Een type van het huwelijk van God. Met zijn volk. God trouwt daarmee. Het is eigenlijk een bruiloft. Die plaatsvindt daar. [33:41] Bij de Sinaï. God zegt. Ik ben Jehovah. Uw God. En jullie zijn. Israël mijn volk. En ik heb je uit Egypte geleid. [33:52] En je zou kunnen zeggen. Hij is zelf ook de ambtenaar van de burgerlijke stand. En hij zegt van. Dit zijn de regeltjes. Wat zeggen jullie ervan? En dan hulpt Israël. Yes. Ja. [34:04] Yes is een beetje plat gezegd. Ik kan dat mooier zeggen. Zoals de ambtenaar van de burgerlijke stand dat zegt. Wat is daarop? Uw antwoord. Ja. Mooi dan. En dan. [34:15] Pinkt er iemand een traantje weg of zo. Weet je wel. Want dat is toch wel een van de meest ontroerende momenten. Nou dat is wat daar gebeurt. Israël en God huwen met elkaar. Natuurlijk is dat symboliek. [34:26] Maar in die symboliek zit ook die waarheid. Dus Israël en God huwen met elkaar. Die trouwen. En eigenlijk zijn die tien geboden. [34:37] Zijn het trouwboekje. En daarin staat wat de voorwaarden van het huwelijk zijn. Er zijn er nog veel meer. Er zijn er 614 geboden. [34:50] Maar weet je. Dat is bij ons ook altijd. Als je bij de ambtenaar van de burgerlijke stand komt. Dan zegt hij van. De burgerlijke boek schrijft heel veel voor. Voor mannen en vrouwen. [35:01] Maar ik zal er maar 2 of 3 noemen. Ze zijn elkaar wederzijd. Ze zorgen vertrouwen verplicht. En dat soort dingen. Weet je wel. Dan leest hij een paar dingetjes voor. Nou. In feite zijn die tien geboden. Ze zijn de basis. [35:12] En er zijn er veel meer daaromheen. Maar die basis is. Dat is. Dat is wat je. Als het ware. Waar je je handtekening onderzet. Waar God zijn handtekening onderzet. En waar Israël zijn handtekening onderzet. [35:23] En waar we net van hebben gezongen. En hij zal nooit verlaten. Wat zijn handtekening onderschreef. Oftewel wat zijn hand begon. Dus voor God staat dat vast. [35:35] Voor Israël overigens niet. Dus er was net die voorschriften gegeven. Van die tien geboden. Maar Israël zegt al ja. [35:48] Maar als Mozes dan het trouwboekje gaat ophalen. Boven op de berg. Dan blijft hij daar een poosje. Duurt even al die dingen die doorgegeven moeten worden. En hij komt naar beneden. [35:58] Dan blijkt. Dat Israël al. In overspel leeft. We hebben het Gouden Kalf weer ontmoet. Dat hebben ze meegenomen uit Egypte. Die idee. Ze hebben het niet letterlijk meegedragen. [36:11] Maar het idee meegenomen. Het Gouden Kalf was. Echt een Egyptische hoofdgod. Osiris. En ja. Aaron maakt nou maar een Gouden Kalf voor ons. [36:23] Want die Mozes die blijft maar op die berg. Daar kunnen we niet op wachten. Nou Aaron doet dat. Gouden Kalf. Mozes komt beneden. U kent het wel. Hij komt met dat trouwboekje naar beneden. [36:34] Ik noem het expres steeds maar een trouwboekje. En wat doet hij daarmee? Die gooit hij kapot. Dat is echt heel bijzonder. Dus het enige stukje uit de Bijbel wat God met zijn eigen vingers heeft geschreven. [36:48] Wat hij zelf heeft geschreven. Dus die niet zegt schrijf het op en je moet het doorgeven. Nee. God heeft het met zijn eigen vingers geschreven. Dat wordt stuk gegooid. Dan Mozes. [36:59] In boosheid. Of in verontwaardiging. In moeder. Van wat is er nu toch gebeurd. Ik kan mijn rug nog niet omdraaien. [37:12] Of jullie zijn alweer afgedwaald. Nou daar gaat een plaag door Israël heen. Dat kost heel veel leed. En dat kost heel veel ellende. Maar ja God laat niet varen wat zijn hand begon. [37:24] En Mozes gaat daarop pleiten. Dus Mozes gaat terug naar God. Die gaat weer de berg op. Opnieuw. En God die zegt dan. Ik ga er niet meer door. Ik ben klaar met het volk. [37:35] Het is afgelopen. Ze hebben echt breuk gebleegd. Ze hebben trouwbreuk gepleegd. Ik zal dit volk vernietigen. En ik ga met jou verder. Dat is wat God zegt. [37:48] Ik weet niet of ik het heel gauw kan vinden. Eerst de hele tabernakel. [38:01] Die moet namelijk eerst gemaakt worden. Want Mozes die moet opnieuw naar boven. Maar dan moet de tabernakel en de ark moeten zijn. [38:14] Dat is een niet onbelangrijk tussengedeelte. Want die tabernakel dat is het heiligdom. Wat God apart zet van heel dat zondige gebied. Waar Israël gezondigd heeft. Met een heiligdom. En met een heilige der heiligen. [38:26] En daar binnen de ark van het verbond. De aron. De kist van het verbond. Met de heilige engelen erboven. En die met goud overdekt was. Die Romeinen 5 kun je dat lezen. [38:37] Die een beeld is van Yeshua. Van de Heer Jezus. Dus eerst moest Jezus komen. Ook toen al eigenlijk. Dat huwelijk was kapot. De zonde had de boel kapot gemaakt. [38:48] En het huwelijksboekje was verbroken. En dan moet eerst die ark komen. En dan moet dat. Dan moet eigenlijk. Moet eerst Yeshua Jezus komen. En dan staat er in hoofdstuk 34. [38:59] Toen zei Jehova tegen Mozes. Houd twee stenen tafelen voor u uit. Zoals de eerste. Dan zal ik op die tafelen. De woorden schrijven. Die op de eerste tafelen stonden. [39:09] Die u in stukken gebroken hebt. Wees tegen de morgen. Gereed. En dan. Staat er dat de Heer verschijnt. Aan Mozes. [39:21] Mozes die houdt twee nieuwe stenen tafelen uit. Zoals de eerste. Stond smorgens vroeg op. Klom de berg Sina op. Zoals de Heer hem geboden had. 34 vers 4 ben ik dan. En hij nam de twee stenen tafelen in zijn hand. [39:34] En dan daalt de Heer neer aan een wolk. En ging daar bij hem staan. En riep de naam van Jehova uit. Dat moet wel iets. Iets ontzagwekkends geweest zijn. God roept daar zijn eigen naam uit. [39:46] Hij probeert een beetje te ontdekken. Hoe die naam uitgesproken moet worden. De een zegt Yahweh. De ander zegt Yahweh. Ik zeg meestal Jehova. Sommigen vinden het heel belangrijk. [39:57] Hoe het precies moet. Ik weet dat niet. Ik zeg Jehova. Omdat ik dat geleerd heb van iemand. Die zegt dat het zo moet zijn. Maar in feite gaat het maar om. [40:08] Dat God roept zijn naam uit. Dat is wel belangrijk. Ik geloof of je nou Yahweh. Yahweh. Of Jehova zegt. Dat het wel belangrijk is. Om de naam te noemen. De naam. [40:20] Weet je. Heren. Het klinkt heel eerbiedig. En dat is het ook wel. Ach heren. Zeggen we dan. Wil toch met ons zijn. Maar heren betekent eigenlijk gewoon meneer. Mijn heer. [40:32] Heren. Ja God wil niet meneer genoemd worden. God wil wij zijn naam genoemd worden. Zeg maar Jehova. Zo zegt hij het niet. Maar het is toch heel wat anders. Of Bert nou zegt vanavond spreekt meneer van Kroningen hier. [40:47] Dan noemt hij er nog een naam bij trouwens. Of dat hij zegt vanavond spreekt Simon hier. Want zo heet ik. Weet je. Dat voelt anders he. En zo zegt God. Mijn naam. En echt is dat zo verschrikkelijk jammer. [40:59] Dat die naam niet over. Israël wordt uitgeroepen meer. Dat hebben ze zelf verduisterd. Ze hebben zelf gezegd. We gaan die naam maar niet uitspreken. Want die is te heilig. Maar God wil dat zijn naam genoemd wordt. [41:11] Sommige mensen verwijten mij dan van. Je lijkt wel een Jehova getuige. Dat ben ik in feite ook. Want ik getuig van Jehova. Dus in feite is daar op zich niks meer mee. Nee. Dat wil niet zeggen dat ik alles wat Jehova getuigen leren goed vind. [41:26] Ik zeg soms wel eens met een geintje. Ook een klok die stilstaat. Die staat twee keer per dag gelijk. Niet waar? Dus dan heeft hij toch twee keer per dag. Hebben ze gelijk toch? Dat kan gewoon. [41:37] Nou dan wordt dat. Die nieuwe stenen tafelen worden gemaakt. En die worden ook heel belangrijk. Daar komt Hoos mee naar beneden. En waar laat hij die? Die worden opgeborgen in de ark. [41:49] Die gaan in de ark van het verbond. Zo'n prachtig symbool voor wat er eigenlijk ook nu geldt. Dat die hele Torah. Dat hele verbond. [42:00] Dat huwelijk. Dat is gesloten in Yeshua. In Christus. In de ark. In die ark komen later nog terecht. Een kruikje manna. Het levende brood. En er komt ook nog terecht. [42:12] De bloeiende staf van de aard. Twee geweldige wonderen. En die staf die bloeit zonder dat hij. In feite in de aarde staat. Die vanuit zichzelf vruchten voortbrengt. [42:23] Dat kan alleen God. En manna is natuurlijk helemaal. Een fantastisch wonder. Dat dat volk veertig jaar door de woestijn gaat. En veertig jaar van dat manna gebruikt. [42:34] En ieder nam elke dag zoveel als hij nodig had. Nee. Alles wat hij had. Had hij nodig. En niemand nam teveel. En niemand nam te weinig. Ze hadden altijd precies genoeg. [42:44] Heel wonderlijk. En voor de zesde dag hadden ze altijd dubbel. Konnen ze het twee keer halen. Maar als ze dat op een andere dag deden. Dan was het weg. Echt zo'n bijzonder signaal van God. [42:57] Dat die shabbat voor hem. Die rust. Dat staken. Dat dat heilig was. Dat dat goed was. Je moest stoppen met alles. En in feite je toewijden aan de eeuwige. [43:12] Aan God zelf. Dat is dus de eerste grondslag. Zou je kunnen zeggen. Van de shabbat. Dus Exodus 20. [43:24] Tot en met 34. Waar dan die tweede tafelen worden gegeven. Ik ken een paar mooie uitspraken over de shabbat. [43:36] Ik heb ze in de krantlijn van mijn bijbeltje erbij geschreven. Ik vind het al zo mooi dat de rabbijnen zeggen. Meer dan dat Israël de shabbat heeft vastgehouden. Heeft de shabbat Israël vastgehouden. [43:47] Dat vind ik ook wel mooi. Dus Israël heeft niet altijd de shabbat gehouden. Maar doordat de shabbat er was. Is Israël wel altijd blijven staan. Dat is mooi. Goeie gedachten. Dat is voortdurend de teken geweest van. [44:00] Dat is Israël. Dus shabbat zeggen de rabbijnen ook. Dat is eigenlijk de verjaardag van de wereld. Of de geboortedag van de wereld. Wij zeggen altijd verjaardag. Ik vind geboortedag mooi. De Duitsers noemen het wat dat betreft ietsje beter. [44:12] En die zeggen altijd geboetstaak. Ik vind het mooier dan verjaardag. Verjaardag is van weer een jaar verder. Nog even. Dan zijn we aan het eind. Maar een geboortedag is van. Ik vier dat ik geboren ben. [44:22] Ik ben blij dat ik er ben. Toch? Ik vind dat mooier. Ik vier graag mijn geboortedag. Liever dan een verjaardag. Dat is zo aan het einde denk. [44:34] Net zoals dat ik mijn kleinkinderen altijd liever grootkinderen noem. Dat vind ik veel mooier. Dat doen de Engelsen. Die hebben grandchildren. Dat is wel veel mooier dan kleinkinderen. Ja. Hé. Mijn grootkinderen. Dat vind ik veel leuker. [44:46] Wij vieren geboortedag van onze grootkinderen. Dat vinden mensen wel raar. Maar dat doe ik dan wel. De rabbijnen zeggen ook. De Shabbat is ook een spiegel van de komende wereld. [44:58] Dat is echt van de toekomende eeuw. En daarbij komen ze heel dicht bij de waarheid. Want het is Gods bedoeling om uiteindelijk in die Shabbat tot zijn voltooi in te komen. [45:10] Daarom is die zevende dag ook niet geëindigd. En leven we eigenlijk nu nog in die zevende dag. Die overigens maar doorgaat en doorgaat. En waar we aan het werk gaan. [45:20] En waar er een heleboel mis gegaan is. En waar we van de boom van kennis van goed en kwaad hebben gegeten. Maar we snakken naar die werkelijke Shabbat. Dat is wat er aankomt. [45:33] Er blijft. Dat heb ik in feite al gezegd. In Hebreë staat dat. Er blijft er een rust over. Laten we dat maar even opzoeken. In Hebreë hoofdstuk 4. We hebben dan aan het eind ineens naar de Bijbel. [45:45] Hebreë hoofdstuk 4. Er blijft er een rust over. Een Shabbat over voor het volk van God. De rust die God geeft staat er dan boven. [45:59] Dat is mooi hoor. Laten wij ervoor betucht zijn dat niemand van u ooit schijnt achter te blijven. Terwijl de belofte om in zijn rust binnen te gaan. In zijn Shabbat binnen te gaan. [46:10] Nog steeds van kracht is. Nog steeds overgelaten is. In feite zou je kunnen zeggen. Nog steeds open staat. Het is nog geen avond en geen morgen geweest. [46:22] De belofte om zijn rust in te gaan. Die staat nog open. En die Shabbat. Voor wie is die? Ja. Is aan het evangelie verkondigd. Wij die tot geloof gekomen zijn. Gaan immers de rust binnen. [46:32] Vers 3. Zoals hij gezegd heeft. Daarom heb ik in mijn toren gezworen. Mijn rust zullen zij niet binnen gaan. En dat terwijl zijn werken. Terwijl werken. Terwijl zijn staat schuin gedrukt. Sinds de grondlegging. [46:44] Sinds het begin. Sinds zoals het begon. Van de wereld. Voltooid zijn. Want hij heeft ergens over de zevende. Over de Shabbat. Dus. [46:55] Als volgt gesproken. Er staat aan de zevende dag. Maar het staat in feite gewoon over de Shabbat. Als volgt gesproken. En God heeft op de zevende dag. Van al zijn werken gerust. [47:06] En op deze plaats opnieuw. Zij zullen mijn rust niet binnen gaan. Zo zullen zij mijn rust niet binnen gaan. Nog niet. Dat komt nog. Nu nog niet. Omdat daar die zonde tussen gekomen is. [47:18] Maar hij laat niet varen. Het werk van zijn handen. En omdat dus blijft. Dat sommige deze binnen gaan. En dat zij. Aan wie het evangelie eerst verkondigd was. Niet binnen gegaan zijn. [47:29] Vanwege hun ongehoorzaamheid. Namelijk het volk Israël. In eerste instantie. Niet die rust zijn binnen gegaan. Ook dat komt nog. Maar op dat moment niet. Bepaalt hij opnieuw een zekere dag. [47:41] Heden. Wanneer hij lange tijd. Daarna door David. Zoals eerder gezegd is. Heden als u zijn stem hoort. Verhart uw hart niet. Want als Joshua. En al in de rust had gebruikt. Het wordt heel ingewikkeld en lang. [47:53] Moet het overslaan. Maar in de vers 9 staat. Er blijft nog. Een sabbats rust over. Voor het volk. Van God. Want wie zijn rust binnen gegaan is. Die heeft zelf ook van zijn werken gerust. [48:05] Zoals God. Van de zijne. Dat betekent. Dat wij. In Gods rust. Mogen rusten. Dat we niks meer hoeven doen. Dat we. [48:15] In feite. We hoeven die auto niet meer te maken. We hoeven het huis niet meer. Op te kalavateren. We hoeven het huis niet meer te bereiden. Ik zeg daarmee niks over. We moeten niet. Onderhoud plegen aan die auto. [48:27] En niet goed zorgen voor de natuur. Dat moeten we allemaal wel. Maar u snapt. Dit is bijbelse symbolische taal. Maar wij mogen daarin gebruiken. De rust is dat we. Instappen en gaan. Komt u maar. [48:38] Gaat u maar zitten. En we mogen. God heeft het systeem gemaakt. Heeft het in elkaar gezet. En die rust is er voor het volk van God. Het probleem bij de Hebreën was. [48:49] Dat sommigen zeiden. Ja. Hebreën zijn natuurlijk. Dat zijn. De Hebreën zijn de mensen van de overkant. De Hebreërs. De Israëlieten. In feite is de brief aan de Hebreën geschreven. [49:01] Aan Israël. En deze brief is geschreven. Een paar jaar. De brief aan de Hebreën. Een paar jaar voor het jaar 70. Waarschijnlijk 65, 66. [49:11] En toen duurde het sommige Hebreën al te lang. Sommige Joden voornamelijk. Te lang. Dat Yeshua terug zou komen. [49:22] Hij had toch gezegd. Ik kom spoedig. Ik kom terug. Ja. Waar blijft hij nou? En hoe zit dat nou? Er waren mensen die weer terug gingen. Naar het oude Jodendom. [49:33] Die zeiden. Het zal misschien allemaal toch wel niet waar geweest zijn. En daar is die Hebreënbrief eigenlijk voor bedoeld. Dan gaat het cijfer van de Hebreënbrief. Ik denk dat het Paulus is. [49:43] Die gaat waarschuwen. En die zegt. Denk erom. Er is een rust voor het volk van God. Voor hen die het evangelie geloven. Want als je daar weer van afkeert. Van Yeshua. En je keert terug naar die oude vormelijke godsdienst. [49:55] Dan gaat die hele Hebreënbrief over. Dat gaat verloren. Nog even. Nog een korte, korte tijd. En dan gaat alles plat. Dan blijft er niets over dan een vreselijk vuur. [50:07] Dat wordt dan dikwijls vertaald als. Ja, dan ga je allemaal naar de hel. Maar dat is niet wat hij daar bedoelde. De vernietiging van Israël staat voor de deur. De vernietiging van Jeruzalem staat voor de deur. [50:19] En die oude tempel waar jullie weer naar terugkeren. En die priesterdienst. En al die diensten. Dat gaat er allemaal aan. Nog even. Dan is het klaar. Houd vol. Houd vast. En verzuimt je onderlinge bijeenkomsten niet. [50:30] Vooral als je ziet dat dat eraan komt. En zo. Dat mogen we ook wel toepassen op deze tijd. Maar daar ging het speciaal over Israël. Die vlak stond voordat dat moment had. Dat Jeruzalem verwoest zou worden. [50:42] En dan zegt de apostel hier. Ik denk zelfs Paulus. Die zegt hier van. Er blijft een rust over. Voor wie? Voor het volk van God. Israël. Maar ook degene die door het geloof in Israël zijn ingelijfd. [50:55] Maar in feite weer. Aan de Hebraïën. In eerste instantie. Aan Israël. Dus. De Sabbat is. De Shabbat is. Rust. In het volbrachte werk. [51:07] Van God. Dat God voor Israël. Ze mochten rusten. In het volbrachte werk van God. Vergelijk het maar met. In een huis gaan wonen. Als een echtpaar. Of van mijn part. [51:17] Als je het modern wil instappen. In een nieuwe auto. Maar de. Je hoeft hem niet meer te maken. Hij is er al. Je hoeft de wereld niet meer te maken. Je hoeft het huis niet meer te maken. Het is gebouwd. [51:28] God heeft het klaargezet. Jij mag erin gaan wonen. En nou mag je aan je eigen verantwoordelijkheid beginnen. Namelijk. Gaat heen. Vermenigvuldigt u. En vervult de aarde. En onderwerpt haar. [51:39] Enzovoort. Enzovoort. Er komen nog wel wat andere dingen dan bij. Maar het systeem is af. En de rust betekent. Dat wij. Vanuit Gods volbrachte werk. [51:49] Zelf. Zelf. Aan de gang mogen. Zelf mogen gaan wonen. Gaan vieren. Gaan feesten. In die zin is. De Shabbat. Is een erkenning van. [52:02] Het feit dat God alles gedaan heeft. Dat was het. Sinds de schepping. En dat is het. Na Exodus 20. Dat wordt nog eens een keer herhaald. En dan ga ik weer terug. Naar. Naar. Naar. [52:14] Deuteronomium. Zelfs. Want daar krijgen we nog een keertje. Die Shabbat. Deuteronomium 5. [52:28] Dan krijgen we een herhaling. Deuteronomium. De tweede wet. [52:38] Betekent het ook letterlijk. Deuteronomos. Deuteros tweede. En nomos is wet. De Griekse vertaling. Van. Van. [52:48] Het. Hebreeuwse. Gegeven. Daar staat dan. De wet wordt daar herhaald. Maar daar staat. Iets heel bijzonders. Daar staat. Als. Als. [53:03] Ondersteuning. Zeg maar. Van de Shabbat. Er staat in vers 13. Zes dagen zult u arbeiden. En al uw werk doen. Maar de Shabbat. De zevende dag. Is de Sabbat. Van de Heren. Van Jehovah. [53:14] Uw God. Dan zult u. Geen enkel werk doen. Nog uw zoon. Nog uw dochter. Nog uw dienaar. Nog uw dienares. Nou dat kenden we al. Nog uw rund. Uw ezel. Enig vee van u. Nog uw vreemdeling. Die binnen uw poort is. [53:25] Of dat uw dienaar. En uw dienares rusten. Zoals u. Want. Staat er dan. En dan krijg je. Een ander argument. Dan krijg je. Want. U zult in gedachte houden. Dat u slaaf bent geweest. [53:36] In het land Egypte. En dat Jehovah. U God. Daarom heeft Jehovah. U God. U geboden. De dag van de. Shabbat houden. [53:47] Dus zie je dat. De eerste argumentatie. Het originele. Trouwboekje. Zeg maar. Vermeld. Het is. Het is. De dag van. Van rust. [53:58] Dus de geboortedag. Van de aarde. God heeft. Gerust. Van al zijn werken. En daarom. Mogen we ook ingaan. Dan krijg je daartussendoor. Dat. Dat hele. Zondige. [54:09] Overtreden. Van Israël. En de tweede keer. Als die decaloog. Herhaald wordt. Dan staat er. God heeft u. Verlost. Het is niet alleen. Hij heeft gerust. [54:20] Van al zijn werken. En u mag in zijn. Rust leven. Jullie hebben er even goed. Een rommeltje van gemaakt. Maar God heeft u. Verlost. Jullie hebben het gouden kalf aan benen. [54:30] Jullie hebben het verbond gebroken. Jullie hebben dat al heel snel gedaan. Maar ik heb je verlost. Ik heb je verlost uit Egypte. Ik heb je ook verlost. Nadat je in zonde gevallen bent met het gouden kalf. [54:43] En ik zal nooit laten varen het werk van mijn handen. Want ik zal je blijvend verlossen. En daarom moet je die shabbat houden. Nou die shabbat. Ik heb het nu voortdurend over een shabbat als de zevende dag. [54:57] Maar die shabbat geldt ook voor het zevende jaar. En die geldt ook voor de zeven keer zeven jaar. De zeven keer zeven shabbat. En dan krijg je het vijftigste jaar. [55:08] Is het jubeljaar. En God vindt dat heel belangrijk. Waarom vindt hij het heel belangrijk? Om te laten zien dat je van zijn genade mag leven. Dat hij aan de mens, aan Israël wil laten zien van. [55:21] Jullie hoeven het niet te doen. Ook als je het niet doet, komt het toch goed. Als je een jaar niet werkt op het land. Brengt het toch zijn vrucht voort. En dan kom je niks tekort. Je zal het zien. [55:33] Je zult het jaar ervoor zoveel ophalen. Dat je het jaar daarna genoeg kan eten. En je hoeft het hele jaar dan het land niet te bearbeiden. En daarna dan zul je toch zoveel zaad hebben. [55:43] Dat je kan inzaaien dat alles weer op komt. Dus echt. God heeft daar fantastisch in voorzien. En elk vijftigste jaar. Een jubeljaar. [55:53] Een jaar van grote blijdschap. Ja, dan komt er een woord eigenlijk. Wat wij heel goed kennen tegenwoordig. Dan doen we een great reset. Dan drukken we op control al delete. [56:07] Zijden we vroeger. Ik geloof dat dat tegenwoordig bijna niet. Het kan nog wel op de computer. Maar ik merk aan mijn kinderen dat zij dat niet meer weten. En ik nog wel. Dat vind ik dan wel weer leuk. Als het gaat over TikTok en appjes en weet ik wat allemaal. [56:19] Dan zijn ze allemaal veel beter dan ik. Dat weet ik allemaal niet meer. Maar als het even echt vastloopt. En ik druk op control al delete. En ik ga terug naar het echte systeem. Weet je wel. Ouderen weten dat dan wel. Wat eronder zit. [56:30] MS-DOS. DER. DER schuine streep. En alle. Kijk je dat? Sommigen weten dat. Ik kan dat nog steeds. Als de computer echt vastloopt. Dan kun je daar nog wel terecht. [56:41] En met Windows lukt het dan niet. Wacht. Nou. Zijdelings. Hoe kom ik hier eigenlijk op? O ja. Great reset. Control al delete. Dan herstarten we het systeem. [56:51] Dan beginnen we totaal overnieuw. En dat is ook perfect. Want dan. Weet je. Je kunt vijftig jaar lang je best doen. Om eventueel bezit te vergaren. [57:02] Om goed te doen. Om goed voor jezelf. Goed voor de naaste. Maar na vijftig jaar. Je weet zeker dat. Je zult niet in de eeuwigheid schatrijk worden. En er komen geen grotende aarde. Die alles bezitten. [57:13] En rijken die nog rijker worden dan de rijkste. We hebben nu geloof ik op deze aarde hebben we 2000 mensen. Die zijn samen net zo rijk als de rest van de hele mensheid op de aarde. En 200 van die 2000 zijn er weer net zo rijk als al die 2000 met elkaar. [57:27] En twintig van die 200. Dat zijn dan de allerrijkste op de aarde. Nou die bezitten echte aarde. Tenminste qua geld. En dat zijn ook niet de. [57:38] Dikkels niet de beste. Waren dat nou maar de beste mensen op de aarde. Maar dat zijn de dikste mensen die zeggen. Wij gaan dat. Misbruiken. Wij gaan dat inzetten voor doelen die tegen gods wil ingaan. [57:52] Nou ja. Daar worden ook al. Dat kan je nou geloven of niet. Het is een zijspoortje. Maar daar worden ook al onze Netflix series. En kinderfilmpjes. En lente kriebel weekjes. [58:05] En schoolboekjes. En al dat soort dingen. En genderneutrale activiteiten. En dat soort dingen worden daarvan gefinancierd. Daar komt alles vandaan. Geld. Geld is macht. [58:16] En dat wordt daarvoor gebruikt. En waar komt dat door? Omdat we. Eigenlijk zeggen. Het gaat niet om rust. In wat God doet. Maar om macht. Doe wat wij doen. [58:26] Dat heeft Israel ook gedaan. En dat heeft God. Uiteindelijk. Die zeven keer zeven. Is 49. Is 49. 48. Maar dat hadden ze een heleboel keer niet gedaan. Namelijk 70 keer niet. [58:38] En nadat ze het 70 keer niet gedaan hadden. Toen zei God nou is het genoeg. Nou ga ik het doen voor jullie. Jullie hebben 70 keer het land geen jubeljaar gegeven. Jullie hebben 70 keer geen great reset gedaan. [58:52] Nu ga ik een great great reset doen. Allemaal eruit. En toen zijn ze allemaal uit het land. Dat is de reden hoor. Lees het maar bij Jeremia. Die zegt nu ga ik het land 70 jaar zijn rust geven. En dan komt er een ballingschap van. [59:03] Hoe lang? 70 jaar. Dus in feite zegt God dan doe ik het wel. Als jullie het doen doe ik het wel. Nou dat zit er nu ook aan te komen natuurlijk. Ik bedoel de wereld zegt wij gaan een great reset maken. [59:14] Maar daar bedoelen ze alleen maar mee van. Wij gaan van die 20 allerrijkste gaan we. De 1 de aller aller aller aller rijkste maken. Dat zal dan degene zijn die wij zullen kunnen herkennen. [59:27] Als we er dan zijn of nog zijn. Of hoe het dan ook zal gaan. Maar als de antichrist. Daar is de wereld mee bezig. Om al die macht naar Babel te geven. Eén groot machtig geldsysteem. [59:39] Lees de openbaring 18 maat. Daar is van een shabbat geen sprake. Van een rust geen sprake. De mensen handelen. Kopen. Verkopen. Handelen zelfs in geesten. [59:50] In zielen van mensen. En er wordt van alles gehandeld. Gehandeld. Gehandeld. En er wordt stil. Dan wordt het shabbat. En dan weet je. [60:02] Dat vind ik dan weer zo'n mooi symbool. Dan hebben we ook. Dan komt ook die zevende dag eraan. Die rustdag. Die overblijft voor het volk van God. [60:13] Want ja. Als we echt een beetje gaan tellen natuurlijk. Dan kom je met de aarde uit. Op zo'n 6.000 jaar. Toch? En dan komt. Wat komt er dan aan? Ja. De shabbat. De shabbat. [60:24] De zevende dag. De stop. Van God. Dan zegt God. Stop. Nu stop. Nu is het op. Ook wel. Maar nu stop. En dan blijft er echt een. [60:35] Een geweldige rust over. Voor dat volk van God. Dus dat is de bedoeling van die shabbat. Om te rusten. Hoe komen we nou bij. Bij. Die zondag. [60:48] En moeten wij. Of mogen wij die shabbat houden? Nou mogen wel. Dat in ieder geval. Is de zondag in plaats van de shabbat gekomen? Nee natuurlijk niet. [60:59] Daar kan ik heel kort over zijn. Nee natuurlijk niet. Er is geen enkel bijbels gegeven voor aan te geven. Wel. Dat. [61:11] Op de eerste dag van de week. De christenen samen kwamen. Om de opstanding van de heer te vieren. Dat op de eerste dag van de week. Je zou ook kunnen zeggen. De achtste dag. Wat in feite de nieuwe dag is. [61:22] Nieuwe begin is. Dat. Jezus zich levend vertoonde aan zijn discipelen. Dat ze bij elkaar waren. Dat op de eerste dag van de week. De heilige geest werd uitgestort. Dat. [61:32] We in heel veel brieven. Van Paulus ook lezen. Dat ze op de eerste dag de week. Bij elkaar kwamen. Ook op de shabbat. Maar ook op de eerste dag de week. Natuurlijk is het hele. Het hele nieuwe testament. Daar vind je voortdurend. [61:44] Die twee dingen. Door elkaar. In eerste instantie. De gemeente bestaat voornamelijk uit. Uit. Joodse christenen. Messias beleidende joden. Zeggen wij dan tegenwoordig. Maar steeds meer. [61:55] Komen daar ook. De gooi. De heidenen bij. In eerste instantie. Is dat nog heel lastig. Petrus heeft er een visioen van nodig. Dat. Dat hij bij Cornelius naar binnen mag. [62:06] Eigenlijk. Dat de heidenen er ook bij horen. Er komt nog een oudse raad. Of een broederraad. Of een. Hoe je dat ook wil noemen. Bij elkaar. Moet je zeggen. Ja ja. Dan komen er zoveel mensen uit de heidenen bij. [62:18] Wat moeten die nou eigenlijk. Moeten die ook al onze. Regels en wetten opvolgen. Nou. Er staat enorme heibel in die oudste raad. Handelingen 15. Kun je dat lezen. [62:29] Laten we maar even kijken. Hoe dat staat. Dat is best belangrijk. Ook voor die. Sabbat en die zondag. Handelingen 15. Handelingen 15. [62:53] De vergadering in Jeruzalem. Nou. Ja. [63:05] Goed. Even kijken. Hoe kan dat. Ik lees dat vanaf vers 5. Maar. Zeiden zij. Mensen komen terug. Oh. God heeft grote dingen ook onder de heidenen gedaan. Maar. [63:16] Zeiden zij. Er zijn enigen opgestaan. onder de aanhangers van de secte van de fariseeën. Die gelovig zijn geworden. Messias beleidende fariseeërs dus. Die zeggen dat ze moeten besnijden. [63:27] En moeten gebieden de wet van Mozes in achter nemen. Kan je het voorstellen. Dat is hun leven zo geleerd. Zo moest dat. En de apostelen en de ouderlingen kwamen bijeen. [63:37] Om deze zaak te bezien. En toen daarover een heftige woordenstrijd ontstond. Nou. Ik weet niet wie voor jullie wel eens deel heeft gemaakt van een oudste raad. [63:48] Ik wel. Jarenlang. En ik moet zeggen dat is af en toe best heel herkenbaar. Trouwens. Gemeentevergaderingen. Ik heb het idee dat op gemeentevergaderingen. [63:58] Heel dikwijls mensen ook altijd ietsje minder heilig zijn dan gewoon. Dan ontstaat er soms ook zo'n heftige woordenstrijd. Meestal over de financiën trouwens. En dan nog niet eens over de grote dingen. [64:09] Maar waarom er nou toch 28 euro aan kinderspeelgoed is uitgegeven of zo. Maar een heftige woordenstrijd. Sorry hoor dat ze dat een beetje belachelijk maken. [64:21] Soms gaat het ook echt over heel belangrijke dingen. Dat geef ik ook echt toe. Een heftige woordenstrijd ontstond. Stond Petrus op en zei. Mannenbroeders. U weet dat God al lang geleden onder ons mij uitgekozen heeft. [64:32] Zodat de heidenen uit mijn mond het woord van het evangelie zouden horen. En zouden geloven. En God de kennen van de harten heeft getuigenis aan hen gegeven. Door de heidige geest te geven als evenals aan ons. [64:43] En hij heeft geen onderscheid gemaakt tussen ons en hen. En hij heeft hun hart door het geloof gereinigd. Wel nu. Waarom verzoekt u God? Door een juk op het hals van de discipelen te leggen. [64:54] Dat onze vaderen en ook wij niet hebben kunnen dragen. Het is ons nooit gelukt om die hele Torah te houden. We hebben steeds gestruikeld. We hadden steeds weer vergeving nodig. [65:05] Het was een juk voor ons. En we zijn juist bij Yeshua gekomen omdat hij zei. Mijn juk is zacht en mijn last is licht. En komt alle tot mij. [65:16] En ik zal u rust. Oftewel ik zal u Shabbat geven. Dat hebben de discipelen mogen leren. Waarom zouden wij nu de heidene, de gooi, de goyim, de mensen uit de volken, de wet opleggen. [65:29] Maar wij geloven door de genade van de Heer Jezus Christus op dezelfde wijze zalig te worden als zij. Nou dan komt er een heel verhaal. [65:42] En dan zeggen ze in vers 19. Daarom ben ik van oordeel, zegt Petrus, dat men het hun die zich uit de heidene tot God bekeren niet lastig moet maken. [65:52] Nou dat is toch in ieder geval fijn. Maar aan hen moet cijfer dat zij zich dienen te onthouden van de dingen die door de afgoden besmet zijn. Van ontucht, van het verstikte en van bloed. [66:05] Nou dat is het. Dat is wat naar de heidene gaat. En dat is ook nog een keertje, daar zou je ook nog eens een keer over kunnen praten. Wat daar nou precies onder verstaan wordt. [66:16] Maar in ieder geval, dat moet je in ieder geval niet doen. Dat blijft. Dat hoeven we niet eens noachitisch te noemen. Dat is vanaf het begin van de schepping. God heeft man en vrouw aan elkaar gegeven. [66:27] Aan de heidene, aan de afgoden geofferden. Ja, natuurlijk ook niet. Alhoewel je daar ook weer niet al te wettig mee moet omgaan. Want dat zie je ook tegenwoordig wel. En mensen zeggen, joh, ik ruid hoor dat je daar niet komt. [66:38] Want dat is occult belast. Of daar eten ze halal vlees. Of daar doen ze... Ja, Paulus zegt later in 1 Corinthië 8. De tijd is veel te kort om dat allemaal helemaal uit te leggen. [66:50] Maar dan hebben de mensen daar... Dan zeggen ze, ja, maar het is wel lastig. Er wonen alleen maar heidene bij ons. En als we een etentje met de buren hebben, dan hebben ze altijd... Ik zeg maar even halal vlees. [67:01] Weet je wel, dat was er toen nog niet natuurlijk. Maar u snapt wat ik bedoel. Dan hebben ze dat altijd. Wat moeten we nou? Moeten we dan nooit meer bij de buren gaan eten? Ah, ze zeggen, luister. Dat kan gerust. [67:14] Vraag niet eens, waar komt het vandaan? Ga gewoon lekker eten. Alleen als zij zeggen van... Hé, wij doen het... Dit is aan de afgoden gewijd. En daarom doen we dat zo. [67:24] En dat is heel belangrijk. En goed dat jij dat ook. Ja, dan moet je het niet doen. Want dan zou je ze bevestigen in hun verkeerde gedachten. Dat moet je niet doen. Maar voor jezelf. Wij zijn vrij, hè. [67:34] Wij zijn vrij, dacht Paulus. Wij zijn vrij. Wij zijn vrij van... Van alles wat als wet is opgelegd. Wij hebben rust gevonden. Er blijft een sabbat rust open. [67:45] Wij zijn al in de sabbat. Wij zijn de sabbat. Wij hebben de sabbat in Yeshua gekregen. En er was veel conflict over in die tijd. De conflict, dat zeg ik omdat... [67:55] Joden en heidenen in één gemeente zaten. Met name in Rome. Romeinen 15, die spreekt er heel nadrukkelijk over. Van één acht alle dagen gelijk. [68:06] De andere de ene dag boven de ander. Maakt er nou over geen ruzie. Ieder zijn in zijn eigen gemoed en volverzekerd. Ik weet dat er mensen zijn. Misschien ook al hier. Maar dan komen ze naar mij toe. [68:18] En zeggen ze... Ja, maar daar wordt niet de sabbat mee bedoeld. Want die is heilig. En dat kan God nooit bedoeld hebben. Dus hij bedoelt daar de vaste dagen. Of hij bedoelt daar de nieuwe maandagen. Die je niet moet houden. Ja, het staat er niet. [68:30] Er staat de één acht alle dagen gelijk. En de ander acht de ene dag boven de ander. Whatever. Wat voor dag dan ook. En ieder zijn in zijn eigen gemoed en verzekerd. Alles mag. [68:41] Als mensen aan mij vragen via de sabbat, dan zeg je zeker. En de zondag ook. Voor mij... Ik vind het heerlijk. Niet als een wet trouwens. En voor mij is trouwens de zondag meestal meer een werkdag dan de door de weekse dagen. [68:57] Maar... Voor zover je preken als werk kan zien. Maar dat voelt soms best wel zo. Want A word je er soms ook wel moe van. En B word je er soms ook nog over vertaald. Dus ja, dan is het werk. [69:08] Hoe je vertaald wordt. Maar de ene dag boven de ander. En de ander alle dagen gelijk. Geniet van je rust. Laat je geen slavenjuk opleggen. [69:19] Niet het slavenjuk van de zondag. Maar ook, en dat komt tegenwoordig steeds meer op hoor. Het slavenjuk van de sabbat. Ik spreek ook een sabbatvierende gemeente. Daar zeg ik dit ook. [69:32] Gerust. Ja. Ze doen ermee wat ze willen. En dan krijg je er wel commentaar op. Omplop wel eens een bom. Of ik trap wel eens een ijstuk. Dat zal. Kijk na wat u ervan vindt. [69:43] En voor mij zijn alle dagen gelijk. En dat betekent niet dat ze niet heilig zijn. Ze zijn gelijkelijk heilig. Elke dag is voor mij aan God gewijd. [69:53] Elke dag is Gods dag. Elke dag leef ik in de rust die God mij heeft gegeven. Want ik besta eigenlijk niet meer. Mijn lichaam is verborgen met Christus in God. [70:06] Ik ben in die ark opgeborgen. En ik besta eigenlijk niet meer. Mijn oude ik. Mijn leven is bekraven door de doop in de dood. En ik ben met Christus opgestaan tot nieuw leven. [70:18] En voor zover ik nu nog in het vlees leef. Leef ik, zegt Paulus, gewoon als mens. Naar het woord van God. Maar probeer ik te doen wat ik moet doen. En merk ik voortdurend dat wat ik wil doen, ik niet doe. [70:31] En wat ik niet doe, dat doe ik wel. Wat moet ik nu? Nou, God dank. Jezus Christus, onze Heer, die heeft ons vrijgemaakt van de wet der zonden en des doods. [70:41] En we mogen in hem nieuw leven hebben. En laat je alsjeblieft geen nieuw slavenjukken opwerken. God heeft ons bedoeld om vrij te zijn. Oké. [70:53] Maar het is een hele nieuwe studie hoor. Misschien niet zo volgend voorjaar of zo. Als ik weer terug zou mogen komen. Paulus zegt in Romeinen, gebruik die vrijheid nou niet als een aanleiding voor het vlees om te doen wat je maar wil. [71:03] Maar mensen zeggen, oh we zijn vrij. Nou ja, dan mogen we ook overspelplegen, porno kijken, weet ik veel. Ja, we zijn toch vrij? Er is niks meer verboden. Ja. We snappen. Hoe zult gij die de zonden vrijgekocht zijn, daarin nog leven? [71:16] Dat gaat niet natuurlijk. Je kan toch niet zeggen, ik ben gered uit het water. Ik kon niet zwemmen. Ik ben gered uit het water. Maar weet je wat? Ik ga nog eens kijken of ik kan zwemmen. En je springt er weer in. [71:26] Help ik verzuip. Ja. Hoe zult gij die van de zonden vrijgekocht zijn, daarin nog leven? Don't. Maar wees ook niet bang. Laat je niet een slavenjurk opleggen. Leef niet als mensen van, dit mag niet, dat mag niet, smaak niet, raak niet, roer niet aan, zegt Paulus. [71:42] In gelaten, weet je wel. En dat was toen. En dat zien we vandaag gewoon weer. Wij mogen de vrijheid van de heerlijkheid van de kinderen van God uitstralen. [71:54] Wij zijn vrijgemaakt door Christus. Als we in Christus zijn, zijn we nieuwe mensen. Zo is dan wie in Christus is een nieuwe schepping. Het oude is voorbij gegaan. Het is nieuw geworden. [72:04] En wij mogen leven in de Shabbat van God. Dat is mijn volle overtuiging. En vier ik dan Shabbat? Ja, tuurlijk, zeker. Ik vind het heerlijk. Is het mooi om een kaars aan te steken op vrijdagavond? Ja, mag. Als je dat moet, moet je dat zeker doen. [72:16] En een Shabbatsgebed uitspreken? Prachtig. Het is een heerlijk. Het is een hele mooie gewoonte. En als je dat fijn vindt en goed vindt, moet je dat ook zeker doen. Doen. Maar ga niet een ander veroordelen die dat niet doet. [72:27] Laten we elkaar daar alsjeblieft vrij in laten. En laten we zien wat Gods bedoeling is geweest met die Shabbat. Jezus zegt zelf ook. Hé, kom op hè. [72:38] De Shabbat is er voor de mens. De mens niet voor de Shabbat. Wij zijn niet gemaakt om de Shabbat te houden. Maar de Shabbat is gemaakt om de mens rust te geven. En zo ben ik ook gekomen om jullie rust te geven. [72:49] Dus er blijft een rust over voor het volk van God. Ik zie dat het al bijna half tien is. Ik heb al veel te lang van uw aandacht opgeëist. Dus ik ga echt nu alweer stoppen. [73:00] Er zou nog veel meer over te vertellen zijn. Ik had nog alles op een lijstje staan. Moet je thuis nakijken. Wat is nou een Sabbatsreis? Bijna iedereen weet dat er Sabbatsreizen bestaan. [73:10] Maar wanneer is dat nou voorgeschreven bijvoorbeeld? Ja, nooit. In het hele Oude Testament moet het hele woord Sabbatsreis niet voor. Het bestaat helemaal niet. [73:23] Dus ja, de fariseer hebben dat bedacht en zo. De enige keer dat het woord Sabbatsreis in de Bijbel voorkomt is in handelingen hoofdstuk 1. Dat door Lijfweg ongeveer een Sabbatsreis van Jeruzalem was. [73:36] Maar voor de rest, in de hele tenacht, komt het hele woord Sabbatsreis niet voor. Nou, daar had ik al heel veel over willen vertellen. Want die Sabbatsreis heeft wel een oorsprong. Heeft wel een betekenis. Alhoewel die niet voorkomt. [73:48] Nou ja, misschien nog een volgende keer. Ik besef dat ik een beetje open-minded eindig, zeg maar. Maar ik ga het hier toch maar bij laten. [73:59] Dus zoveel over die Sabbat te vertellen. Maar daar hebben we op slot ook nog een eeuwigheid tijd voor. Om elkaar van te genieten. Vers olduğhmm werken ze zes dagen zich een ongeluk. [74:15] dat we zeggen naar Russen, denk ik toch, heerlijk. Wat was het grote probleem dat ze zich daar toch niet aan hielden? Dat is denk ik zo. Verdienen, verdienen, verdienen, verdienen. [74:27] Zaken doen op de Sabbat. Poort openhouden en zorgen dat je geld verdient en rijk wordt. Waarom gaan de supermarkten over op zondag? Niet dat dat in plaats van de Sabbat is gekomen. [74:37] Maar waarom draaien wij een 24-uurs-economie? Geld verdienen, dat is het enige. En geld is macht. En rijkdom maakt dat je de macht hebt over de wereld. [74:49] Dat is bij Israël, God zegt het regelmatig. Je viert de Sabbat er niet omdat je rijk wil worden. Omdat je gek bent op geld en goud en goede. Rijkdom, de begeerte. Dat is de begeerte naar rijkdom. [75:02] Dat is de oorsprong van alle hebzucht. Dat is de wortel van alle kwaad. Daar zit het hem gewoon in. En de Sabbat is in feite het snoeimest voor die wortel. [75:13] Dat rukt die wortel met wortel en tak uit. Daarom, heerlijk om gewoon te rusten en te genieten van wat God geeft. Toch? Ja.