Transcription downloaded from https://audio.dereddingsark.nl/sermons/106865/wat-is-wijsheid/. Disclaimer: this is an automatically generated machine transcription - there may be small errors or mistranscriptions. Please refer to the original audio if you are in any doubt. [0:00] Goedemorgen, broers, zussen. Fijn om in jullie midden te mogen zijn en vanmorgen om jullie het woord te mogen openen.! Ik wil nadenken over, ja, wat is wijsheid? [0:15] ! Wat is wijsheid? Wat is wijsheid in de situatie waarin we nu ons als Europa in bevinden met Oekraïne? [0:39] En er zijn sancties, moet je ook militair gaan ondersteunen. Wat is wijsheid daarin? Maar ook voor je persoonlijk leven. En waar bouw je je identiteit op? [0:52] Waar haal je je zekerheid vandaan? Wat is daarin wijsheid? Welke weg je daarin moet bewandelen? En ik wil daarover nadenken aan de hand van een geschiedenis in Richteren 4. [1:07] En vanmorgen is het thema dat God door Jezus Christus zijn wijsheid heeft bekendgemaakt. [1:20] En daarmee de wijsheid van de wereld teniet heeft gedaan. En we willen kijken straks naar een geschiedenis in Richteren 4. En Richteren is een bijzonder boek. [1:33] Dat is een boek waar ook niet heel vaak over gesproken wordt. Ook vanwege de geschiedenissen die er wellicht in voorkomen. We gaan er straks ook wat van zien. Maar het maakt onderdeel uit van het woord van God, van de Bijbel. [1:46] Dus het is goed om dat te bestuderen. Om daar naar te kijken. Om daaruit te leren. En in Richteren, dat zich plaatsvindt in de periode na Joshua. [1:58] Het land is ingenomen, min of meer. En voor de eerste koning zal. En je ziet elke keer eenzelfde cyclus in dat Bijbelboek terugkeren. [2:10] Namelijk dat het volk Israël wegloopt van God. Dat ze vervolgens worden onderdrukt door een vijand, een tegenstander. Dat ze in die onderdrukking zich uitroepen naar God om hulp. [2:24] Dat God vervolgens een richter laat opstaan die hen bevrijdt van de onderdrukkers. En dan is er weer een periode rust. Twintig jaar of veertig jaar of korter of langer. [2:35] Maar na verloop van tijd dan herhaalt die cyclus zich weer. En dan dwaalt het volk weer af. En dan begint het hele verhaal weer overnieuw. Nou en vandaag kijken we naar Richteren 4. [2:47] Maar eigenlijk zou je Richteren 4 met 5 samen moeten lezen. Omdat het allebei vertelt over dezelfde geschiedenis. Maar Richteren 4 die vertelt het vanuit een geschiedschrijving. [2:58] En Richteren 5 vanuit een lied. Maar in dat hoogstuk 5 vinden we weer details en aanvullingen. Die je in Richteren 4 niet vindt. [3:10] Dan krijgen we een soort achter de schermen van wat er in 4 gebeurt. Waarin je nog meer ziet hoe God aan het werk is in deze situatie. Maar misschien dat u vanmiddag thuis Richteren 5 kunt lezen. [3:25] Ik ga vandaag Richteren 4 met u lezen. Ja en dat is al een redelijk hoofdstuk. 24 versen. En ik begin gewoon in vers 1. Toen Ehud gestorven was deden de Israëlieten opnieuw wat slecht was in de ogen van de heren. [3:42] Daarom leverde de heren hen over in de hand van Jabin, koning van Kanaan, die te Hazor regeerde. En zijn legerbevelhebber was Sisera. [3:53] Deze nu woonde in Haroshet Hagoyim. Toen riepen de Israëlieten tot de heren, want hij had 900 ijzeren strijdwagens. En hij had de Israëlieten met geweld onderdrukt, 20 jaar lang. [4:07] En Deborah, een vrouw die een profetes was, de vrouw van Lapidot, die gaf in die tijd als richter leiding aan Israël. Zij woonde onder de palmboom van Deborah, tussen Rama en Bethel, in het bergland van Evreem. [4:23] En de Israëlieten gingen voor de restspraak naar haar toe. Zij stuurde een bode en liet Barak, de zoon van Abinoam uit Kedes Naftali, roepen en zei tegen hem Heeft de heren, de God van Israël, niet geboden? [4:39] Ga, trek op naar de berg Tabor en neem 10.000 man met u mee, van de nakomelingen van Naftali en van de nakomelingen van Zebulon? Dan zal ik bij de B-Kison, Sisera, de legerbevelhebber van Jaibin, naar u toetrekken met zijn strijdwagens en zijn troepenmacht. [4:59] En ik zal hem in uw hand geven. Toen zei Barak tegen haar, als u met mij mee zult gaan, dan ga ik. Maar als u niet met mij mee zult gaan, dan ga ik niet. En zij zei, ik zal wel met u meegaan, maar er zal op de weg die u gaat voor u geen eer te behalen zijn, want de heren zal Sisera overleveren in de hand van een vrouw. [5:20] Toen stond de Bora op en ging met Barak naar Kedes. Barak riep vervolgens Zebulon en Naftali liet de Kedes bijeen, en hij trok de voet op met tienduizend man. Ook de Bora trok met hem op. [5:34] Heber nu, de Keniet, had zich afgezonderd van Kain, van de zonen van Hobab, de schoonvader van Mozes. Hij had zijn tenten opgezet tot aan de eik in Zaanaim die bij Kedes staat. [5:46] Toen vertelde men Sisera dat Barak, de zoon van Abinoam, de berg Tabor was opgetrokken. Daarop riep Sisera al zijn strijdwagens bijeen, 900 ijzeren strijdwagens, en al het volk dat bij hem was vanuit Haroshet-Hagoim bij de beek Kison. [6:03] En de Bora zei tegen Barak, sta op, want dit is de dag waarop de heren Sisera in uw hand gegeven heeft. Is de heren niet uitgetrokken voor u uit? Toen daalde Barak van de berg Tabor af met tienduizend man achter zich. [6:17] En de heren bracht Sisera met al zijn strijdwagens en heel zijn leger door de scherpte van het zwaad in verwarring voor Barak, zodat Sisera van zijn wagen afklom en te voet vluchtte. [6:30] Barak joeg de strijdwagens en het leger na tot Haroshet-Hagoim, en heel het leger van Sisera viel door de scherpte van het zwaad, zelfs niet één bleef er over. En Sisera vluchtte te voet naar de tent van Jael, de vrouw van Hebe de Keniet. [6:45] Er was namelijk vrede tussen Jabin, de koning van Hazor, en het huis van Hebe de Keniet. Jael kwam naar buiten Sisera tegemoet en zei tegen hem, wijk af van u weg, mijn heer, wijk af van u weg en kom bij mij, wees niet bevreesd. [6:59] En hij week na haar af in de tent en zij dekte hem toe met een deken. Daarna zei hij tegen haar, geef mij toch een beetje water te drinken, want ik heb dorst. Toen opende zij een leren melkzag en gaf hem te drinken en dekte hem weer toe. [7:15] Ook zei hij tegen haar, ga bij de ingang van de tent staan. En als er iemand komt en u vraagt en zegt, is hier iemand, dan moet u zeggen, niemand. Vervolgens nam Jael, de vrouw van Hebe, een tentpin, nam een hamer in haar hand, ging stilletjes naar hem toe en dreef de pin in zijn slaap, zodat hij aan de grond vast zat. [7:36] Hij was namelijk in een diepe slaap gevallen en uitgeput. En hij stierf. En zie, Barak achtervolgde Sisera. Jael kwam naar buiten hem tegemoet en zei tegen hem, kom, en ik zal u de man laten zien die u zoekt. [7:50] Zo ging hij bij haar naar binnen en zie, daar lag Sisera dood met de pin in zijn slaap. Zo vernederde God op die dag Jabin, de koning van Kanaan, voor de Israëliten. [8:02] De hand van de Israëliten drukte gaandeweg harder op Jabin, de koning van Kanaan, totdat zij Jabin, de koning van Kanaan, hadden uitgegroeid. Ja, een harde geschiedenis ook. [8:23] Maar wat u ongetwijfeld ook zal zijn opgevallen in deze geschiedenis, is de belangrijke rol van twee vrouwen in dit verhaal. Van Deborah en Jael. [8:33] Die allebei een cruciale rol vervullen in het overwinnen van deze vijand. En zo zien we dat vaker in de Bijbel, in de Bijbelse geschiedenis, hoe vrouwen een cruciale rol vervullen in dat plan van God. [8:50] Ik denk aan een Mirjam, de broer van Mozes, of een Hannah, de moeder van Samuel, of een Rut, of een Ragab, of een Maria, et cetera. [9:05] Gaan we door allemaal verhalen in de Bijbel, waarin God vrouwen gebruikt om tot zijn doel te komen. Want zonder vrouwen zou de verlosser, de Heer Jezus Christus, ook nooit zijn geboren. [9:18] En het is denk ik ook daarom waarom de Satan ook zo vaak zijn pijlen richt op vrouwen. Ook hier, in deze geschiedenis. [9:30] Want we lezen in hoofdstuk 5 dat Cicera vrouwen tot seksslavinnen maakte. In wezen ook een poging van de Satan om daarmee het beloofde zaad, de Heer Jezus Christus, af te snijden. [9:43] En zo onderdrukte hij Israël, en meer in het bijzonder ook de vrouwen. Dus hoe krachtig is het dan, dat God de overwinning ook laat behalen door een vrouw, en deze man, deze Cicera, wordt vernederd door een vrouw. [10:02] Dus een cruciale rol. En wij mannen zijn in alle opzichten gelijkwaardig aan vrouwen. En andersom natuurlijk. [10:13] We zijn gelijkwaardig aan elkaar. Maar dat wil niet zeggen dat we als man en vrouw ook dezelfde rol hebben. Dezelfde functie hebben in Gods plan. Zoals we dat ook hier zullen zien. [10:27] Maar ik wil even wat verder inzoomen naar die andere karakters die we hier tegenkomen. Een Jabin en een Cicera vinden we daar. Twee personen die het volk Israël onderdrukken. [10:41] En Jabin is eigenlijk degene die op de achtergrond aanwezig is. Want hij voert niet die strijd zelf. Dat doet Cicera. Nee, Jabin is die die macht achter Cicera. [10:54] Op de achtergrond. En Cicera is degene die het voor hem uitvoert. Zoals je dat bijvoorbeeld ook ziet in openbaring. waar de valse profeet in wezen het zichtbare is van het eerste beest dat uit de zee opkomt. [11:12] Maar wij zien die valse profeet dan. Zichtbaar. Naar voren geschoven. En zoals de Bijbel ook zegt dat wij vaak een geestelijke strijd te voer hebben. [11:24] En dan vinden wij tegenover ons misschien wel een soort van Cicera. In de zin van dat het zichtbaar voor ons is. Maar daarachter schuilt een geestelijke strijd. [11:36] De overheden en de machten waar we tegen te strijden hebben. En zo komt het ook hier naar voren. En als je kijkt naar de betekenis van die namen van van Jabin die uit Hazor komt. [11:50] Jabin en Hazor dragen allebei de betekenis in zich van zich omringen. Met bijvoorbeeld een muur. Zich afscheiden. En ook Cicera dat betekent in legerorde opstellen. [12:06] Dus dan is er een soort georganiseerd verband van tegenstand. En dus ook de Jabin die zich afscheidt die zich onderscheidt en zijn naam Jabin betekent intelligentie. [12:23] Kennis. Dus het idee is van deze Jabin en Cicera is zij scheiden zich af. Zij onderscheiden zich. Zij omringen zich met kennis intelligentie. [12:40] En daarmee scheiden ze zich ook af van God. Dus zoeken ze het in eigen wijsheid. Het is die wijsheid in de mens in de wereld die zich verheft die tegen God in opstand komt en die denkt ik doe het zelf. [13:04] En dat is de wijsheid die zegt bijvoorbeeld in eigen kracht en door mijn eigen kennis door mijn eigen succes krijg ik geluk en echte vrijheid. [13:18] die kennis die zich verheft tegen God en dan lezen we ook in 2 Korinther 3 vers 5 2 Korinther sorry 10 vers 3 tot 5 2 Korinther 10 vers 3 tot 5 daar staat want al wandelen wij in het vlees wij voeren geen strijd naar het vlees de wapens van onze strijd zijn immers niet vleeselijk maar krachtig door God tot afbraak van bolwerken want wij breken valse redeneringen af en elke hoogte die zich verheft tegen de kennis van God en wij nemen elke gedachte gevangen om die te brengen tot de gehoorzaamheid aan Christus begrijp je die gedachte die zich verheft tegen de kennis van God daar gaat het hierom dus aan de ene kant vinden we [14:27] Sisera en Jabin en aan de andere kant vinden we Deborah Barak en Jael en deze drie die geven ons drie prachtige facetten eigenlijk van de Heer Jezus Christus Deborah die het woord met kracht spreekt tot Barak zij spreekt dat woord zij wekt hem als het ware weer op haar naam draagt ook de betekenis in zich dat zij orde schept door woorden en dat is ook wat zij hier doet in deze duistige periode in de geschiedenis van Israël brengt zij licht brengt zij weer orde en wekt zij Barak op en Barak die voert de leger zaan die trekt in strijde als hij dit woord hoort en zijn naam betekent zoveel als een bliksem of een vlammend zwaard hij komt uit Kades Naftali en dat betekent een heilige plaats waar hij vandaan komt en [15:33] Jael de vrouw die uiteindelijk de beslissende slag toedient bij Sisera haar naam betekent opgestegen opgevaren en dus we krijgen hier het beeld van de Heer Jezus Christus die uit een heilige plaats komt die het woord van God tot ons brengt die orde schept in de chaos van menselijke redeneringen en die het woord hanteert als een vlammend zwaard en dit groepje onder leiding van Barak en Deborah die die trekt te strijden met Zebelon en Naftali in hun kielzoch tegen deze Sisera en deze Sisera die heeft 900 strijdwagens nou een kansloze missie zou je zeggen 900 tanks zeg maar en dan komen zij aan te voet wat ga je daar tegen beginnen maar [16:36] God die zorgt ervoor dat het leger van Sisera in verwarring wordt gebracht ze worden in verwarring gebracht en ook in hoofdstuk 5 lezen we dat het die dag gigantisch moet hebben geregend dat het met bakken uit de lucht kwam vallen dus die strijdwagens die kwamen waarschijnlijk vast te zitten in die modder die kwamen er niet meer uit en daarom zie je ook dat Sisera op een gegeven moment te voet moet vluchten waarschijnlijk omdat zijn wagen vast zat en dat niet meer verder kon daar bij die b kison die kison dat betekent namelijk het leggen van een valstrik nou hier werd de vijand in een valstrik geleid hun wagens kwamen vast te zitten in de modder een beeld wat we de laatste tijd trouwens wel wat vaker zien op het nieuws van voertuigen die vast komen te zitten in de modder nou zo gebeurde dat hier ook en Sisera die moet de voet verder vluchten en dan komt hij bij Jael waar hij wederom in een val loopt en Jael die ontvangt hem gasvrij hij denkt dat hij daar veilig is hij wordt gerustgesteld hij krijgt een deken om te slapen hij krijgt melk toegediend ik heb me laten vertellen dat dat de slaap bevordert dat je daar lekkerder makkelijker op gaat slapen en zo is hij daar ja aan het rusten denkt hij dat hij veilig is maar brengt [18:11] Jael daar de beslissende slag toe door een tentpin door zijn hoofd te drijven ja niet een voorbeeld voor ons vandaag om na te volgen nee natuurlijk niet maar daar gaat het ook niet om het gaat om wat het weerspiegelt wat het ons leert namelijk over de Heer Jezus Christus namelijk dat de wijsheid die zich verheft het hoofd waar de kennis zetelt de gedachten die zich verheffen tegen God dat die worden verslagen en dat God daar de overwinning over heeft behaald en dan vraag je je af door wie is die overwinning nou behaald is dat door Deborah is dat door Barak of is dat door Jael wie heeft nou eigenlijk die overwinning behaald wie krijgt hier de eer nou God God krijgt de eer want het is God die uiteindelijk deze mensen inzet met ieder daarin zijn unieke rol in verwarring worden gebracht dat ze vast komen te zitten waarschijnlijk in die modder het is God uiteindelijk die die overwinning geeft en daarin deze personen uniek gebruikt en inzet om tot dat doel te komen en zo zou je ook kunnen vragen door wie zijn wij verlost door de vader door de zoon of door de heilige geest ja door God door de heren [19:51] Jezus Christus door de heren God de vader die ons zo lief had dat hij zijn enige zoon gegeven heeft om voor ons te sterven aan een kruis en wat meer is om ook weer op te staan uit de doden en zoals eerder al werd gezegd ons vervolgens zijn geest heeft nagelaten die in ons woont begrijp je het is de heren God die de overwinning geeft en het is aan het kruis dat hij de wijsheid van de mens heeft gevangen in een strik en de overwinning daarover heeft behaald en Paulus die zegt dat ontzettend mooi in 1 Korinthe in 1 Korinthe 1 vers 19 want er staat geschreven ik zal de wijsheid van de wijzen verloren doen gaan en het verstand van de verstandigen zal ik te niet doen waar is de wijze waar is de schriftgeleerde waar is de reden twister van deze wereld heeft God niet de wijsheid van deze wereld dwaas gemaakt want omdat in de wijsheid van God de wereld door haar wijsheid [21:17] God niet heeft leren kennen heeft het God behaard om door de dwaasheid van de prediking zalig te maken hen die geloven immers de joden vragen om een teken en de Grieken zoeken wijsheid wij echter prediken Christus de gekruizigde voor de joden een struikelblok en voor de Grieken een dwaasheid Christus de gekruizigde de schepper van hemel en aarde verslagen lijkt het aan een kruis bespot bespuugd geslagen maar daar haalt hij juist de grootste overwinning en vertrapt hij de tegenstander aan dat kruis en is het die dwaasheid van dat kruis die de wijsheid van deze wereld zal beschamen maar nu voor jou persoonlijk voor jou en mij hoe reageren wij op dat woord op die dwaasheid van de prediking van het kruis wat is onze reactie daarop zijn we als een barak die dat woord ook weer hoorde zoals dat dan zo mooi staat in 4 vers 5b of sorry 6b heeft de heren de god van israël niet geboden ga trek op naar de berg tabel en neem 10.000 man met u mee dus mogelijk dat barak dit al wist dat hij dit eerder had gehoord maar herinnert de bora hem hieraan heeft god niet gezegd herinnert hij barak eraan aan deze woorden en wordt het geloof als het ware weer bij hem opgewekt en wordt hij op die manier weer ja aangemoedigd om die strijd aan te gaan ja zeg je misschien ja maar goed de bora moest wel mee ja maar ik denk dat dat juist ontzettend wijs is dat hij de bora meenam een vrouw die aanziengenoot in de samenleving die recht sprak om haar mee te nemen ja en dan zegt zij dat de eer zal gaan naar een vrouw en daarmee al profiteert over de rol van jael verderop in de geschiedenis dat die de vijand zou verslaan en dan zie je ook dat het barak helemaal niet te doen is om de eer dat het hem daar dat interesseert hem ook niet daar gaat het hem niet om maar hij reageert in geloof op dat woord dat hij hoort en hij voert die legers aan en zo ontvangen wij ook een woord en zo ontvingen meer mensen in die dagen een woord want we lezen bijvoorbeeld ook over de stam [24:20] Gad sorry Gilead en Ruben en Dan en Azer in hoofdstuk 5 en die kregen dit woord ook te horen maar die gingen niet mee die gingen niet mee in deze strijd de ene die had het te druk met overleggen zullen we wel zullen we niet is dit verstandig en daar bleven ze eigenlijk in hangen in die twijfel in dat overleg moeten we hier wel op reageren of niet ja ja lastig lastig nou nog eens over nadenken maar ze kwamen niet verder en weer een ander die had het te druk met de schapen met de havens met zaken doen er moest geld verdiend worden ja maar goed het is vervelend dat we onder druk worden maar goed we kunnen nog een boterham verdienen dus laten we hier maar blijven en weer een ander die had het te druk met gewoon plezier maken en was het credo van ja elke dag plezier maken nu het nog kan en zij bleven achter en ze hadden geen deel aan deze overwinning die God gaf omdat ze besloten om niet te reageren op dat woord dat God tot hen gesproken had wat een bittere nasmaak wat een wrange smaak moet het hebben gegeven in hun mond van verlies van schaamte maar ze waren er niet bij en zo ontvangen krijgen wij ook dat woord krijgen wij ook dat evangelie voorgespiegeld krijg jij de belofte dat jij een kind mag worden van de levende God dat hij jou wil aannemen in genade als zijn zoon als zijn dochter dat jij deel mag hebben aan zijn erfenis dat hij jou met jou unieke vaardigheden wil gebruiken als een levende bouwsteen in zijn gemeente maar hoe reageer je op dat woord wat doe je daarmee ben je betrokken in die strijd die wij als gemeente vandaag te voeren hebben in het misschien bekendmaken van het evangelie of in het ondersteunen van je broer of zus neem je je verantwoordelijkheid als man vader echtgenoot in het gezin of als vrouw echtgenote in het gezin of twijfel je ben je aan het overleggen ja wel niet wat zal ik doen wordt je aandacht opgeslikt opgeslokt door de andere prioriteiten die nu even de aandacht vragen maar weet dat de [27:34] Heere God ook dit woord voor jou heeft en dat hij dat aanbiedt dat hij zijn leven in zijn zoon Jezus Christus aan jou wil geven en dat je dat alleen maar in geloof hoeft aan te nemen en dat hij jou met jou unieke vaardigheden en competenties wil inzetten ook in zijn lichaam zodat jij ook betrokken kan zijn in die strijd die vandaag te voeren is Amen