Transcription downloaded from https://audio.dereddingsark.nl/sermons/106888/chanoeka/. Disclaimer: this is an automatically generated machine transcription - there may be small errors or mistranscriptions. Please refer to the original audio if you are in any doubt. [0:00] U heeft hem al zien staan, de Ganoukja. Of beter gezegd, de Ganoukja. En ik wil deze morgen met u stilstaan bij Ganoukja. [0:11] December is natuurlijk voor ons vaak de maand dat wij stilstaan bij de komst van de Heer Jezus. Sommigen van u hebben misschien een adventkalender en dan leef je toe naar de geboorte van de Heer Jezus. [0:28] En staan we daar bij stil. Het Joodse volk viert begin december het Ganoukja, het Ganoukja-feest. [0:39] Dit jaar was dat van 29 november tot 6 december. Maar vorig jaar was dat bijvoorbeeld de tweede week van december. [0:51] Dan zaten we er nu eigenlijk in. Ik steek de Ganoukja aan, maar ik steek hem eigenlijk helemaal verkeerd aan. Dus u moet daar niet op letten, oké? Hiervoor ziet u een kleine kandelaar, dat heet de Shamas. [1:07] En dat wordt de Dienaar genoemd. En met die kaars die dan daarvoor in staat, steek je eigenlijk de andere kaarsen aan. Nou is het zo dat ik mijn kaarsen per ongeluk heb laten liggen ergens, waardoor ik het met deze kaarsen moest doen. [1:26] En waardoor de Shamas dus ontbreekt. Maar zoals u ziet zijn het acht kaarsen. En eigenlijk dus negen. [1:37] Even kijken dat hier geen brandalarm afgaat. En op de eerste dag steken de Joden de eerste kaars aan. [1:50] Op de tweede dag worden er twee kaarsen aangestoken. En zo worden alle acht aangestoken. En vaak eten ze allerlei zoetigheden die in olie zijn gebakken. [2:04] Denk aan bijvoorbeeld donuts en andere lekkernijen. Sommigen eten zelfs ook oliebollen. Dus wij eten die dan eind december. [2:14] Zij eten die begin december. Ze eten vaak dingen die allemaal in olie zijn gebakken. Ik kom daar zometeen nog over te spreken. [2:25] Want dat heeft te maken ook met de olie. Van een kruikje. Wat acht dagen brandde. Maar nogmaals, ik kom daar zometeen over te spreken. Vanmorgen zullen we dus met elkaar stilstaan bij Ganouka. [2:40] En we zullen ingaan op verschillende vragen. Wat is nou precies Ganouka? Ja, komen we dit feest ook in de Bijbel tegen? [2:51] Zo ja, waar komen we dat feest dan tegen? Welke geschiedenis gaat daar achter schel? En wat kunnen wij als christenen ook van het Ganouka-feest leren? [3:03] En we zullen ook met elkaar ontdekken dat Ganouka ook een hele profetische betekenis heeft. Dat de Bijbelgedeelte in Daniel waar het over gaat ook heel veel profetische betekenis nog heeft. [3:15] Dat woord Ganouka, dat komt vanuit het Hebraeus. En dat is eigenlijk ook meteen de reden waarom het op heel veel verschillende manieren is geschreven. [3:26] Als je op Ganouka googelt, dan kom je heel veel verschillende schrijfwijzen tegen. Nou, er is maar één correcte en dat is in ons maandblad eBay Magazine. Dat is gewoon met CH. Dus dan weet u dat ook. [3:37] Nee, maar dit blad, dat ligt daar achter. En mocht u zeggen van nou, ik wil aan het einde nog een keertje die geschiedenis van Ganouka lezen, dan kunt u dat blad meenemen. [3:49] Maar Ganouka, dat kun je dus op verschillende manieren schrijven. En dat heeft dus ermee te maken dat het vanuit het Hebraeus komt. Je komt dat woord bijvoorbeeld tegen in nummerie 7. [4:01] En daar gaat het over de inwijding van de tabernakel. Het is misschien goed om dat eens op te zoeken, nummerie 7. Nummerie 7 en dan vers 88. [4:12] Daar komen we dat woord tegen. En dat gaat over de inwijding van de tabernakel. Nummerie 7, vers 88. En daar lezen we. [4:30] Nummerie 7, vers 88. En al het vee voor het dankoffer bestond uit 24 jonge stieren, 60 rammen, 60 bokken, 60 lammeren van een jaar oud. [4:46] En dit was een offergave ter inwijding van het altaar nadat het gezalfd was. En dat woordje inwijding, dat is het Hebraeuse woord Ganouka. [4:57] Dat woord dat kom je een aantal keren tegen. Je komt het ook weer tegen bij de inwijding van de tempel in 2 Kronieken 7. Je komt dat woord ook weer tegen, want die tempel is natuurlijk op een gegeven moment vernietigd door de Babyloniërs. [5:11] En op een gegeven moment weer herbouwd door Ezra en Nehemia. En bij de inwijding daarvan kom je ook weer dat woord Ganouka tegen. Bij de inwijding van de herbouwde tempel. En daarom dat Ganouka ook wel het inwijdingsfeest wordt genoemd. [5:27] En we komen daar zo meteen over te spreken. Maar bij Ganouka wordt er stilgestaan bij het herinwijden van de tempel. De tempel die ontheiligd was door een ene anti-jogisch epifanus. [5:39] Een koning waar ik zo meteen ook nog over kom te spreken. Die had de tweede tempel ontheiligd. En die tempel die werd door de Maccabeus weer opnieuw ingewijd. [5:50] En vandaar dat het ook wel het herinwijdingsfeest wordt genoemd. Ganouka staat ook wel bekend om het lichtenfeest. En dat woord dat verwijst eigenlijk naar de achtarmige kandelaar die u hier voor mij ziet staan. [6:05] En dat verhaal dat gaat weer terug naar een kruikje olie. Ja wat acht dagen lang bleef branden. Zodat er weer nieuwe olie aangemaakt kon worden om de menorah aan te kunnen steken. [6:19] Ook daar kom ik zo meteen nog even over te spreken. Maar daarom dat het ook wel het lichtenfeest wordt genoemd. Dus het inwijdingsfeest en het lichtenfeest. Nou als we het hebben over het Ganouka feest. [6:33] Ja dan komen we dat feest eigenlijk in de Torah verder niet tegen. We komen het niet tegen in de eerste vijf boeken van Mozes. We lezen in Leviticus 23 wel over acht feesten die daar worden ingesteld. [6:46] Sommigen spreken over zeven feesten. Sommigen over acht feesten omdat de Sabbat daar dan ook bij wordt gerekend. Maar daar zie je in Leviticus 23 dat de heren het paasfeest, het Pesachfeest instelt. [7:00] Het feest van de ongezuurde broden. Het wekenfeest, het loofhuttenfeest, noem maar op. Maar Ganouka staat daar niet tussen. Net als het Poerimfeest is dat van latere tijd. [7:13] Dus het Poerimfeest dat gaat terug naar het Bijbelboek Esther. En het Ganouka feest dat gaat terug naar de Makkabezenopstand die plaatsvond in het jaar 168 voor Christus. [7:28] En deze Makkabezenopstand, deze Makkabezenperiode die valt eigenlijk weer in een veel grotere periode. Die ook al bekend staat om de intertestamentaire periode. [7:40] Een leuk woord voor screbbel misschien vanmiddag. Even heel simpel gezegd, dat is de periode tussen het Oude en het Nieuwe Testament. Dat is een periode van 400 jaar. [7:51] En in die 400 jaar sprak God niet door profeten heen. Dus er was geen profeet die in die tijd opstond. De laatste profeet was Malachi. [8:03] En dan heb je een periode van 400 jaar waar God niet spreekt door profeten. En wat Israël in die periode eigenlijk had, dat was het woord van God. En als je daar weer verder over na gaat denken, dan leven wij eigenlijk ook in een periode van God stilzwijgen. [8:22] Want zo wordt die periode ook wel genoemd. God die spreekt al 2000 jaar door zijn woord en door zijn geest. En in de afgelopen 2000 jaar zien we niet dat er grote profeten zijn opgestaan als een Jezaaie en een Jeremia, zoals je dat wel ziet in het Oude Testament. [8:42] En waar God in deze tijd door spreekt, is vooral door zijn woord. En nogmaals door zijn geest. Als we weer teruggaan naar die intertestamentaire periode, die periode tussen het Oude en het Nieuwe Testament, dan is de eerste profeet die uiteindelijk opstaat, dat is Johannes de Doper. [9:02] Ook in deze dagen hoort daar vaak bij stilgestaan, Johannes de Doper. En de profeet die hem volgt, dat is de profeet met een hoofdletter, namelijk de Heer Jezus Christus. [9:14] Denk in dit verband ook aan wat er staat in Hebreeë 1, dat God vele malen gesproken heeft door de vaderen, Abraham, Isaac, Jacob, door de profeten. [9:26] En in de laatste dagen heeft hij gesproken door zijn zoon. Dat is eigenlijk de laatste grote profeet met een hoofdletter die opstond. Nou, wij leven in een opmaat naar de eindtijd. [9:41] En het is wel interessant dat God straks weer door profeten gaat spreken. Ik zie sommigen kijken, wat bedoel je daar nou precies mee? Nou, als je het bijvoorbeeld hebt over openbaring 11, dan kun je lezen over twee getuigen die straks in Jeruzalem zullen opstaan. [9:59] En zij zullen in die laatste fase, vlak voor de wederkomst van Christus, zal de Heer door hen heen gaan profiteren. Die twee getuigen, eigenlijk twee profeten die namens de Heer zullen gaan opstaan. [10:14] En uiteindelijk zal de Heer ook weer opnieuw gaan spreken door zijn zoon. Hij spreekt in onze dagen door zijn zoon. Maar dan gaat hij spreken door zijn zoon, namelijk bij de wederkomst. [10:25] Als hij zijn voeten zal zetten op de olijfberg. Nogmaals, die periode tussen het Oude en het Nieuwe Testament, dat wordt ook wel de periode van God stilzwijgen genoemd. [10:39] En toch valt daar ook wel weer het een en ander op af te dingen. Want God, ja, die heeft wel degelijk profetieën gegeven die over die periode spreken. [10:49] Over die 400 jaar. En daarvoor moeten we naar het Bijbelboek Daniel. We gaan zometeen naar Daniel 8. Maar ook in Daniel 2 zie je dat al. [11:01] In Daniel 2, dat is die geschiedenis dat Nebuchadnezzar een droom krijgt. En dan ziet hij een heel groot statenbeeld. En dat beeld, dat staat uit verschillende materialen. [11:13] En die verschillende materialen, die staan voor verschillende wereldrijken. Dan heb je dat gouden hoofd. Dat staat voor het Babylonische Rijk. Je hebt vervolgens de zilveren bost en armen. [11:25] Dat staat dan voor dat Medopessische Rijk, wat na het Babylonische Rijk is gekomen. En dan heb je de buik en de dijen van brons. Dat staat voor het Griekse Rijk. [11:36] En de benen van ijzer, dat staat voor het Romeinse Rijk. Als je het hebt over die periode van God stilzwijgen, dan gaan die buik en dijen van brons, dat Griekse Rijk, en die benen van ijzer, dat Romeinse Rijk, dat gaat terug eigenlijk naar die periode van God stilzwijgen. [11:57] En dan heb je uiteindelijk nog die voeten van ijzer en leem. En dat is voor ons ook nog toekomst. Dat is een rijk van de antichrist, het antichristelijke rijk, wat in de toekomst zal gaan opkomen. [12:11] Die voeten van ijzer en leem. En in die droom die Nebuchadnezzar dan ziet, dan komt er uiteindelijk een grote steen die losraakt en die dan heel dat beeld verpulvert. [12:24] En die steen wordt tot een grote berg en dat is dan het Koninkrijk van God. Dat is ook voor ons nog toekomst. Dat heeft te maken met de wederkomst van Christus en het Koninkrijk wat hij hier op aarde gaat oprichten. [12:36] Nou twee hoofdstukken in Daniel die in bijzonder ook over die intertestamentaire periode spreken. Dat is Daniel 8 en Daniel 11. [12:46] En ik stel voor dat we met elkaar eens gaan naar Daniel 8. Daniel 8. Het is wel interessant, want dit is zo gedetailleerd geschreven, dat men vanuit de bijbelkritiek zegt van ja weet je, Daniel dat moet niet geschreven zijn in het Babylonische Rijk, maar dat moet veel later geschreven zijn, omdat het zo gedetailleerd is wat hier staat. [13:14] Maar dat is nou juist precies de kracht van het profetisch woord. En ik zou echt willen zeggen, we moeten vast blijven houden aan dat profetisch woord, ook als het gaat om de dingen die nog in de toekomst staan te gebeuren, dan merk ik soms wel eens onder de christenheid van ja dat moeten we vergeestelijk, moeten we allemaal niet zo letterlijk nemen. [13:33] Nee, God is een waarmaker van zijn woord. En Daniel die zag deze dingen al toen hij in Babel was en dat sprak over de toekomst. [13:45] En wat lezen we dan in Daniel 8? Laten we dat eens lezen, de eerste acht versen. Daar staat het volgende. In het derde jaar van de regering van koning Belsassar verscheen mij een visioen te weten aan mij, Daniel, naar het visioen dat mij eerst verschenen was. [14:05] En ik zag in dat visioen dat het gebeurde namelijk toen ik het zag dat ik in de Burg Soesam was, die zich in het gewest Elan bevindt. Ik zag nu in dat visioen dat ik bij het Oelai kanaal was. [14:19] Ik sloeg mijn ogen op en ik zag en zie er stond een ram voor het kanaal. Hij had twee horens. En die twee horens die waren hoog. Maar de ene was hoger dan de andere en de hoogste kwam het laatste tevoorschijn. [14:35] Ik zag dat de ram met de twee horens naar het westen stootte, naar het noorden en naar het zuiden en geen enkel dier kon tegen hem stand houden en er was niemand die hem uit zijn macht kon redden. [14:50] Hij deed naar eigen goed denken en maakte zichzelf groot. Ik bleef opletten en zie, er kwam een geitenbok aan vanuit het westen over heel het aardoppervlak zonder de aarde aan te raken. [15:05] De bok had tussen zijn ogen een opvallende horen. Hij kwam tot bij de ram met de twee horens die ik had zien staan voor het kanaal en in het schoot met zijn grimmige kracht op hem af. [15:17] Ik zag hoe hij vlak bij de ram gekomen was, zich tegen hem verbitterde, de ram een stoot gaf en zijn beide horens brak. [15:29] In de ram was geen kracht om tegen hem stand te houden. De bok die wierp hem tegen de grond en die vertrapte hem en er was niemand die de ram uit zijn macht kon redden. De geitenbok die maakte zich uitermate groot. [15:43] Maar toen hij machtig geworden was, brak de grote horen af en in plaats daarvan kwamen er vier opvallende op overeenkomstig de vier windstreken van de hemel. [15:56] We vinden in het hoofdstuk twee beesten beschreven. Allereerst in vers 3 en 4 wordt er gesproken over een ram en die ram die heeft twee horens. [16:06] Waarvan de ene horen hoger was dan de andere horen. En die twee horens die staan symbool voor de meden en de persen, het medopessische rijk. [16:20] En we zien dat ook bevestigd, kijk maar naar vers 20 in uw Bijbel. Daar lezen we namelijk van Daniel 8 vers 20. De ram met de twee horens die u gezien hebt, dat zijn de koningen van Medie en Persie. [16:33] En dat die ene horen hoger is dan de andere horen, dat valt ook geschiedkundig heel goed uit te leggen. Want we zien dat de persen, die kwamen later tot een hoogtepunt van hun macht dan de meden. [16:48] Maar ze werden uiteindelijk een stuk machtiger dan de meden. Dus daarin zie je dat verschil. Geschiedkundig valt dat heel goed uit te leggen. Maar Daniel zag ook een geitenbok. [17:03] We lezen in vers 5 dat hij over heel dat aardoppervlak om aanrennen. Die ram omver stoot. En vervolgens zien we dat hij uitermate groot en machtig wordt. [17:15] En evenals die ram hoeven we eigenlijk niet uit te leggen van ja, wie dat is. We hoeven niet daar te gaan gissen van nou, waar zou die nou voor staan? Want we vinden het antwoord in vers 21 van Daniel 8. [17:28] Daar lezen we. En de harige geitenbok, dat is de koning van Griekenland. En de grote horen die tussen zijn ogen zat, dat is de eerste koning. [17:38] De meesten van u die zullen ongetwijfeld weten dat die harige geitenbok die over het aardoppervlak om aanrennen, die uitermate groot en machtig wordt, dat dat een beschrijving is van de Griekse machthebber Alexander de Grote. [17:56] Hij leefde van 356 tot 323. En op hele jonge leeftijd, dat was toen 20 jaar, kwam hij aan de macht. [18:07] En hij veroverde vanuit Griekenland eigenlijk een heel groot gedeelte van de wereld. Zijn gebied dat liep van Griekenland tot India en het zuiden, tikte die Egypte zelfs aan. [18:20] Nou, deze Alexander de Grote, die heeft in 13 jaar tijd, heeft hij eigenlijk een groot deel van de wereld veroverd. Maar uiteindelijk, op 33 jaar geleefdheid, komt hij te overlijden. [18:35] En een van de dingen die deze Alexander de Grote deed, was eigenlijk overal de Griekse cultuur en de Griekse filosofie introduceren. En hij probeerde ook het Joodse volk eigenlijk te dwingen om die Griekse cultuur, die Griekse geloofsovertuigingen te accepteren. [18:56] En heel veel Joodse mensen, die gingen eigenlijk in die tijd ook mee in die Griekse cultuur, in die Griekse filosofie. Ze lieten zich enorm daarin meenemen. [19:06] En we zien in die tijd dat er heel veel Joden ook van hun geloof afvielen. En dat er een enorme secularisatie plaatsvond. Ik kom er zo meteen nog over te spreken. [19:18] Maar na de dood van Alexander de Grote, zien we dat zijn rijk wordt onderverdeeld in vier generaals. En we lezen dat ook in vers 8 van Daniel 8. [19:30] De geitenbok maakte zich uitermate groot, maar toen hij machtig geworden was, dus een groot deel van de wereld had veroverd, brak de grote horen af, de dood van Alexander de Grote. [19:44] En in plaats daarvan kwamen er vier opvallende op overeenkomstig de vier windstreken van de hemel. En dan lezen we in vers 22 weer de verklaring daarvan. [19:55] Vers 22, daar lezen we, en dat die afbreek en er vier voor in de plaats kwamen, dat zijn de vier koninkrijken, die zullen uit dat volk ontstaan, maar zonder de kracht ervan. [20:06] Nou, we zien inderdaad dat zijn koninkrijk, wat dus bestond uit een groot deel van de wereld, dat werd in vieren gesplitst. [20:17] En dat werd verdeeld onder zijn vier generaals. En een van die vier koninkrijken, die kwam in handen terecht van een koning Seleusis, oftewel het Seleucidisch Koninkrijk. [20:30] Zonder nou in de details te treden, zien we uiteindelijk dat uiteindelijk 200 jaar later, uit dat rijk, een enorme verschrikkelijke koning opstond, namelijk Antiochus Epiphanes IV. [20:46] En daarmee komen we ook eigenlijk bij Ganouka terecht. Een omschrijving van deze Antiochus Epiphanes, vinden we ook hier in Daniel 8, namelijk vers 23, het is misschien goed om ook even te lezen, waar hij wordt omschreven als een medogenloze koning. [21:06] Vers 23 van Daniel 8. Aan het einde van hun koningschap, wanneer de afvalligen de maat hebben voorgemaakt, zal er een medogenloze koning opstaan, bedreven in slinkse streken, zijn kracht zal groot worden, maar niet door eigen kracht, op wonderlijke wijze zal hij verderf aanrichten, het zal hem gelukken, hij zal het doen, machtiger zal hij te gronden richten, ook het heilig volk, oftewel het volk Israël. [21:36] Deze Antiochus Epiphanes, die wordt hier omschreven in Daniel 8, maar hij wordt ook beschreven in Daniel 11. En deze Antiochus Epiphanes, die werd ook wel Epimanus genoemd, en dat is een Griekse woord voor gek. [21:58] En deze koning, die was ook echt knettergek. Wat deed hij? Nou in het jaar 168 voor Christus, ontwijdde hij de tempel in Jeruzalem. [22:10] En dat deed hij door daar een gruwel op te richten, in het heilige der heiligen. Dat deed hij door een altaar, door een afgodsbeeld van de Griekse god Zeus, midden in het heiligdom op te richten. [22:24] Dus u kunt zich wel voorstellen dat op de meest heilige plek voor de Joden, de tempel die daar stond in Jeruzalem, daar ging deze koning naar binnen, het heilige der heiligen binnen, en hij ontwijdde die tempel door het te weiden aan de Griekse god Zeus. [22:43] En wat deed hij nog meer? De dagelijkse offerdienst, die stopte hij, en hij begon daarvoor in de plaats varkens te slachten, het meest onheilige dier binnen het Jodendom. [22:58] En we zien ook dat deze anti-Jogus Epihanes ook verbood, Joodse mensen de Sabbat te vieren, en ze mochten ook geen besnijdenissen meer uitvoeren. [23:08] Wat ik al zei, een omschrijving vinden we hier in Daniel 8 en in Daniel 11. Het is wel goed om heel even Daniel 11 nog een vers te lezen. [23:22] Daniel 11, vers 31. Daniel 11, vers 31. Dan lezen we, dan zullen er uit hem krachtige armen voortkomen, en die zullen het heiligdom en de vestiging ontheiligen en het steeds terugkerende offer wegnemen en de verwoestende gruwel opstellen. [23:48] Als je gaat kijken naar de grondtekst, voor dat woord gruwel, dan is dat het Hebraause woord shikuts. En als je dat in de Bijbel op gaat zoeken, waar dat woord allemaal voorkomt, dan heeft dat altijd te maken met afgoderij en met een afgodsbeeld. [24:04] En wat deze Antioogus Epiphanus dus nogmaals deed, hij stopte de dagelijkse offerdienst en hij begon in dat heiligdom varkens te slachten en hij plaatste daar dus ook een gruwel. [24:19] Hij wijde dat, ja, heilige der heiligen, dat de tempel, wijde hij aan Zeus. Nou, als je hier verder op door gaat studeren, dan kom je eigenlijk al heel snel tot de ontdekking dat dit een historische betekenis heeft, maar ook een profetische betekenis. [24:42] Historisch gezien gaat het over deze Antioogus Epiphanus, maar profetisch gezien, heeft het ook nog een betekenis. Laten we maar eens gaan naar Matthäus 24. [24:54] Daar zien we namelijk dat de heer Jezus eigenlijk verwijst naar deze geschiedenis en dat plaatst in de toekomst. Wat alles te maken heeft met de antichrist die nog gaat komen. [25:09] Matthäus 24, dat is de eindtijdreden van de heer Jezus. En daar gaat hij in op die laatste fase, vlak voor de wederkomst van Christus. [25:24] En daar lezen we in vers 15, wanneer u dan de gruwel van de verwoesting, waarvan gesproken is door de profeet Daniel, nou, dat hebben we net gezien, zult zien staan op de heilige plaats, laat hij die het leest daarop letten laten, dan zij die in Judea zijn vluchtend, naar de bergen. [25:45] We moeten bedenken dat toen de heer Jezus deze woorden uitsprak, hij op de olijfberg stond. En zij keken uit over Jeruzalem. [25:57] En wat stond er in Jeruzalem? De tempel. De tempel die herbouwd was, maar die 200 jaar daarvoor nog ontheiligd was door deze koning Antiochus Epiphanes. [26:09] En wat de heer Jezus doet, is eigenlijk die geschiedenis pakken, en hij plaatst het in de toekomst. Hij geeft het nog een keer een profetische betekenis. [26:21] Dus, als hier staat, over de gruwel van de verwoesting, die zal komen te staan op de heilige plaats, ja, wat had de heer Jezus dan in gedachten? [26:31] De tempel, toch? Of niet? Ja. En die gruwel van de verwoesting hebben we net gezien, dat is een afgodsbeeld, wat zou komen te staan op deze heilige plaats. [26:45] Nou, als we nou gaan doorbladeren naar openbaring 13, dan komen we ook een beeld tegen. Een beeld wat aan beden moet worden. Openbaring 13, laten we daar eens met elkaar naartoe gaan. [27:00] Daar wordt gesproken over twee beesten, die in de eindtijd op het wereldtoneel zullen verschijnen. Deze twee beesten staan voor twee personen. [27:12] Het heeft alles te maken met de antichrist, die zal komen. En dan lezen we over dat tweede beest, in openbaring 13, vers 14 en 15, het volgende. [27:24] Vers 14 van openbaring 13. En het misleidt hen die op de aarde wonen door middel van tekenen die het gegeven zijn te doen voor de ogen van het beest. [27:35] En het zegt tegen hen die op de aarde wonen dat zij een beeld moeten maken voor het beest dat de wond van het zwaard had en weer levend werd. Vers 15. [27:46] En hem werd mag gegeven om een geest te geven aan het beeld van het beest, opdat het beeld van het beest zelf zou spreken en zou maken dat allen die het beeld van het beest niet zouden aanbidden, gedood zouden worden. [27:59] Openbaring 13, daar wordt ook gesproken over dat merkteken. Dat merkteken van het beest. [28:11] En wat zien we in onze dagen, dat daar heel veel over gespeculeerd wordt, over dat merkteken. Het wordt heel snel in verband gebracht met allerlei coronamaatregelen, met de QR-code en noem maar op. [28:23] Maar bedenk dat de dingen die hier in openbaring 13 beschreven zijn, echt gaan om een hele specifieke periode. Dan hebben we het echt over die allerlaatste fase, de tweede helft van de laatste jaarweek van Daniel, echt over die allerlaatste fase, vlak voor de wedekomst van Christus. [28:46] En waar zullen deze twee beesten vooral optreden? In en rondom Jeruzalem. Waar zal uiteindelijk de tempel ontheiligd worden? Niet hier in Nederland, nee in Jeruzalem. [28:58] Dus de dingen die hier beschreven zijn, staan lieve vrienden, die hebben niet betrekking op deze tijd, nee die hebben betrekking op de periode dat de antichrist in ons midden zal zijn. [29:09] Die heeft betrekking op die periode dat deze twee beesten uit openbaring 13, inderdaad echt daadwerkelijk op het wereldtoneel zullen verschijnen. En daarvoor moet er nog heel veel klaargemaakt worden in en rondom Jeruzalem. [29:25] En een van de dingen die nog moet komen, dat is de herbouw van de tempel. Ja. En wat zien we in onze dagen? [29:36] Dat het Joodse volk eigenlijk heel druk bezig is met het voorbereiden, het ontwikkelen van al die tempelattributen. Er wordt heel veel geld ingezameld. [29:48] Er wordt in onze dagen, worden de priesters opgeleid. Het Joodse Sanhedrin, de Joodse raad, is eigenlijk weer in ere hersteld. Er wordt zelfs droog geoefend in de woestijn, dat op het moment dat ze de tempel kunnen gaan herbouwen en groen licht krijgen, dat alles daarvoor in gereedheid is gebracht. [30:10] En daarom dat we in onze tijd ook leven in hele bijzondere tijden. Wij leven eigenlijk in die opmaat daar naartoe. En het gevaar van de tijd waarin wij leven, is profetieën pakken die over die tijd gaan en proberen toe te passen op de tijd waarin wij nu leven. [30:31] En gaan toepassen op allerlei ontwikkelingen die we in onze maatschappij zien gebeuren. Wees daarin voorzichtig. Kan ik me dat helemaal voorstellen? [30:43] Een tempel wat nog gaat komen? Een beeld wat nog opgericht zal worden? Wat zelfs tot leven zal komen? Wat ook het occulte aspect laat zien? [30:55] Aan de ene kant kan ik me daar nu nog helemaal geen voorstelling van maken. Maar ik geloof het woord van God. Ik zie dat we in die opmaat daar naartoe leven. En dat maakt het profetisch woord ook zo enorm bijzonder. [31:09] Juist in de tijd waarin wij nu leven. Maar er is ook zoveel verwarring over. Dus we moeten er heel voorzichtig mee zijn. We moeten goed letten op de context. Aan de ene kant kan ik me geen voorstelling van maken. Aan de andere kant ook weer wel. [31:21] Kijk, als Daniel 3 letterlijk is geweest in de geschiedenis, dat die vrienden van Daniel dat beeld zagen, wat ze moesten aanbidden, anders moesten ze in de vurige overgeworpen worden. [31:35] Kent u die geschiedenis? Gelooft u dat het echt gebeurd is? Ja. Waarom zou dat dan in de toekomst niet kunnen gebeuren? Iets van een beeld wat aan beden moet worden. [31:46] En als je dat niet aan bidt, dan zul je gedood worden. Als we geloven dat de tempel is afgebroken, is opgebouwd, is afgebroken, is opgebouwd, waarom zou dat in de toekomst niet nog een keer gebouwd kunnen worden, ergens in Jeruzalem? [32:03] Als dat al twee keer is gebeurd. Dat gaat gebeuren. Waarom zou die tempel niet nog een keer ontheiligd kunnen worden, zoals we ook zien in de geschiedenis? [32:14] En daarom is het zo belangrijk dat we ook deze dingen tot ons nemen, dat we die lijnen ook vanuit Ganoeken eigenlijk doortrekken naar de toekomst. Want je ziet dat provincieën meerdere vervullingen hebben. [32:29] We gaan terug naar die tijd van Antiochus Epiphanes. Terug naar Daniel 8. Toen Antiochus Epiphanes de tempel ontheiligde, toen leidde dat in Jeruzalem tot een heldhaftige opstand. [32:48] En deze opstand die begon met een priester, Matatias. En deze priester die werd opgevolgd door zijn zoon, die Judas de Maccabeer wordt genoemd. [33:00] En Maccabeer, dat betekent hamer. Wat deze Judas eigenlijk deed, was die invloeden van Antiochus Epiphanes kapot slaan met een hamer bewijzen van. [33:15] Hij ging die tempel binnen en eigenlijk alles wat ontheiligd was en alles wat deze Antiochus Epiphanes had neergezet, dat wierp hij omver. [33:31] Dus van die hele grote groep Joden, die in die tijd leefden, was er uiteindelijk maar een heel klein groepje, wat niet meeging in die Griekse cultuur en filosofie. [33:43] Er was uiteindelijk maar één klein groepje, wat opstond en zei, ja maar wat daar in Jeruzalem gebeurde, dat kan niet. Gods naam wordt ontheiligd. [33:56] En ik denk dat daarin ook een geweldige les voor ons ligt. Want we zien dat wij eigenlijk ook leven in een tijd, in een periode, waarin er enorme vergrieksing plaatsvindt in onze cultuur, als ik het zo mag zeggen. [34:09] Waar eigenlijk steeds meer die christelijke normen en waarden onder druk komen te staan. Die enorme invloed hebben, wat er in de wereld gebeurt, ook op de christenheid, op ons denken. [34:24] Denk maar aan wat er op scholen al wordt geleerd over evolutie. Denk aan de hele genderideologie, wat er van jongs af aan al wordt ingepompt. [34:35] Hoe de wereld kijkt naar het huwelijk, naar seksualiteit, abortus. En ik snap dat er hele complexe situaties zijn. Ik snap dat de kerk niet altijd heel pastoraal bezig is geweest. [34:48] En ook in deze tijd dat er heel veel fouten worden gemaakt. Maar laten we ons daarin meenemen. Of staan we op voor Gods eer en Gods heiligheid. [35:01] Wat God ons leert over het huwelijk. Wat God ons leert over wie we als mens zijn. Je ziet dat ook de christenheid eigenlijk helemaal wordt meegezogen in het denken van de wereld. [35:18] Toen dit tempel veroverd was, door deze Judas de Maccabeer, vond er volgens de overleveringen een klein kruikje olie wat ze vonden. [35:29] En het verhaal gaat dat er net genoeg olie was om de menorah slechts één dag te laten branden. Terwijl er eigenlijk acht dagen nodig waren om nieuw olie te kunnen aanmaken, om die menorah te kunnen laten branden. [35:45] Maar dit kleine kruikje olie was genoeg voor die acht dagen om nieuwe olie aan te maken. Mooi verhaal hè? Weet u wat het is? [35:59] Het is inderdaad een heel mooi verhaal. En ik merk ook onder de christenheid dat we zeggen, dat is toch wel hartstikke bijzonder allemaal. Maar dit verhaal, dat gaat terug naar 500 naar Christus. [36:11] Het staat in de rabbijnse overlevering, in de Gemara, een heel klein stukje. En daar wordt deze legende, laat ik het zo maar zeggen, gedeeld. [36:24] Dus zeg maar, dit vond plaats in 168 voor Christus. En ergens 400, 500 na Christus heb je ergens een verhaal die dan zou teruggaan naar die tijd. [36:34] Dus daar zit 600, 700 jaar tussen. En daarom dat heel veel joden ook zeggen van, nou ja, het is een mooie geschiedenis. Maar of het waar is? Maar goed, bij elke feest heb je ook mooie verhalen nodig, toch? Of niet? [36:50] Ik ga tot slot nog eventjes naar Johannes 10, want daar komen we genoeken ook tegen. Laten we dat nog doen. Johannes 10, waar we genoeken ook tegenkomen. Maar ik deel dat even met dat verhaal, omdat ik merk dat soms dat een heel eigen leven is gaan leiden. [37:07] Terwijl het maar te betwijfelen is of dat echt zo daadwerkelijk gebeurd is. Laten we gaan naar Johannes 10. Daar komen we genoeken ook tegen. Vers 22. [37:25] Johannes 10, vers 22. En daar lezen we, en het was het feest van de inwijding van de tempel in Jeruzalem. [37:38] Het Genoeka-feest. En het was winter. En Jezus die liep rond in de tempel, in de zuilengang van Salomo. En die joden dan, die omringden hem en die zeiden tegen hem, hoe lang houdt u ons nog in het onzekeren? [37:54] Als u de Christus bent, zeg het ons vrijuit. Jezus antwoordde hun, ik heb het u gezegd en u gelooft het niet. De werken die ik in de naam van mijn vader doe, die getuigen van mij. [38:09] Dus tijdens het Genoeka-feest wordt de Heer Jezus hier uitgedaagd om zichzelf bekend te maken als de Messias. Vers 24. [38:20] Als u de Christus bent, zeg het ons dan vrijuit. En dan zegt de Heer Jezus, ik heb het u gezegd, maar u gelooft het niet. En dan moet u opletten wat hier gebeurt. [38:34] We maken even een sprongetje naar vers 30. Daar zegt de Heer Jezus namelijk in vers 30, ik en de Vader zijn één. En wat de Heer Jezus hier eigenlijk mee doet, is zijn goddelijkheid benadrukken. [38:52] Hij en de Vader zijn één. Met andere woorden, hij is God. Hij is mens en hij is God. Nou, de laatste keer dat er eigenlijk iemand onder het volk is geweest die zich aan God gelijk maakte, was Antiochus Epiphanes. [39:15] Die ontheiligde de tempel. En dat leidde uiteindelijk tot die opstand van de Mackebeën. Deze Antiochus Epiphanes, die had zelfs een munt laten drukken, waarop stond koning Antiochus, de geopenbaarde God. [39:32] En hierin, Johannes 10, tijdens het Genoekafeest, openbaart de Heer Jezus zich als God. Hij is mens en hij is God. [39:46] De Vader en hij zijn één. En moet u opletten wat er dan gebeurt. Vers 31. De Joden dan, die pakten opnieuw stenen om hem te stenigen. [39:58] Jezus antwoordde hun, Ik heb u vele goede werken van mijn Vader laten zien, vanwege welke van die werken stenigt u mij. De Joden, die antwoordde hem, Wij stenigen u niet vanwege een goed werk, maar vanwege godslastering, namelijk omdat u, die een mens bent, uzelf God maakt. [40:19] En dat is eigenlijk het verdrietige. Tijdens het Genoekafeest, openbaart de Heer Jezus hier als de Ik Ben. Hij is God en hij is mens. [40:32] En het verdrietige is, het Joodse volk als vork herkende hem niet als de beloofde Messias. Een aantal, die herkende hem. [40:44] Maar we zien hier dat de menigte hem zelfs wil stenigen vanwege godslastering. En waarom is het nou zo belangrijk om te zien dat God, sorry, om te zien dat de Heer Jezus God en mens is. [41:01] Waarom is dat zo enorm belangrijk? Omdat hij het volmaakte lam van God is. Er was niemand die dat volmaakte offer kon brengen dan God alleen. [41:15] En daarom dat het zo belangrijk is, want ik merk ook binnen de christelijke theologie, dat dat steeds meer onder druk komt te staan, de Godheid van de Heer Jezus. Maar daarom is het zo belangrijk om als gemeente altijd vast te blijven houden aan de Godheid van de Heer Jezus. [41:30] Hij is het volmaakte lam van God, die de zonde van de wereld wegneemt. Alleen hij kon dat doen. Als God zelf. [41:42] Genoeka. Het is het feest van het licht. Het licht. Wat ook een prachtig beeld is natuurlijk van de Heer Jezus, die zichzelf ook het licht van de wereld noemt. [41:56] Hij is het licht van de wereld. En laten we in deze duistere wereld, in deze duistere tijd, coronatijd vasthouden aan dat licht met een hoofdletter, de Heer Jezus Christus. [42:13] Want hoe donker het in deze wereld ook is, lieve vrienden, er is altijd dat licht van Gods trouw en genade. En dat openbaart zich in zijn zoon, de Heer Jezus Christus. [42:30] En laten we daarvan ook getuigen naar de wereld om ons heen. Genoeka, het lichtenfeest. Maar Genoeka is ook het feest, zo hebben we gezien, van de herinwijding van de tempel. [42:45] Het bepaalt ons bij dat kleine groepje verzetstrijders, die de tempel binnen gingen, het veroverden, maar het ook reinigden. [42:56] Alles wat onrein was, dat braken ze af, en haalden ze weg. En weet u, in het Nieuwe Testament, wordt de gemeente ook vergeleken met een tempel in de Heer. [43:11] Wij als gemeente zijn een geestelijke tempel. En ook als het gaat om onszelf, dan worden wij persoonlijk allemaal een tempel genoemd, namelijk een tempel van de Heilige Geest. [43:26] En natuurlijk, aan de ene kant mogen we weten, dat we door het werk van de Heer Jezus Christus heilig en rein zijn. Dat is onze positie. Maar tegelijkertijd, dealen we ook elke dag nog met zonden in ons leven. [43:43] Hebben we te maken met zondige gedachten? Met verkeerde dingen die we zeggen en die we doen? In ons persoonlijk leven? [43:54] Maar misschien ook wel als broeders en zusters onderling. Juist in deze coronatijd, dat je gaat irriteren aan de ander en noem maar op. Genoeka bepaalt ons in die zin, ook bij het herinwijden, mag ik het zo eens noemen, van de geestelijke tempel. [44:14] Genoeka bepaalt ons, bij het herinwijden van zaken in ons leven, die niet kloppen. Die rechtgezet moeten worden. En mag ik u, mag ik jou, vanmorgen eens vragen, hoe zitten we hier persoonlijk? [44:32] Hoe is het met ons leven? Maar hoe zit het ook met ons als broeders en zusters naar elkaar toe, in deze verdeelde coronatijd? Zijn er zaken in ons persoonlijk leven, zijn er zaken als gemeente, die we misschien weer opnieuw moeten inwijden, herinwijden, te eren van Gods grote naam, zodat Gods naam nog meer verheerlen kan worden in mijn leven, maar ook in ons als gemeente. [45:02] Waar staat u? Waar sta jij? Waar staan we als gemeente ten opzichte van elkaar? Ja. Wie is het verhaal?ouve Ja. [45:14] Wie is het verhaal? Verhaal? Ja.!? Ja. Verhaal? Ja. Verhaal? Ja. Verhaal? Ja. Maak jaj. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. [45:24] Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja. [45:35] Ja.