Transcription downloaded from https://audio.dereddingsark.nl/sermons/107596/jezus-alleen-deel-1/. Disclaimer: this is an automatically generated machine transcription - there may be small errors or mistranscriptions. Please refer to the original audio if you are in any doubt. [0:00] Goedenavond. Goed, mooi dat we deze week wat meer dan gemiddeld met elkaar kunnen optrekken. [0:15] ! Dankbaar dat het allemaal weer kan en dat ik opnieuw gelegenheid heb en deze week dan ook met jullie om Gods woord te openen. [0:38] Het thema voor deze hele week is Jezus alleen. En vanavond wil ik tot jullie spreken over wat Jezus voor ons heeft gedaan. Want als wij begrijpen wat Christus voor ons deed en hoe diep dat gaat wat de Heer Jezus voor ons heeft gedaan. [0:55] En hoezeer Hij ons heeft liefgeaald en hoe meer we daarvan doordrongen zijn. Als dat echt tot ons doordringt dan zullen we ook van Hem ouden. En Jezus alleen dat heeft ermee te maken dat je een brandend hart hebt voor de Heer Jezus. [1:10] En dat je Hem echt wil dienen. Dat de Heer echt onze God is. En dat we Hem lief hebben met ons hele hart. Maar dat zal het gevolg zijn van als we begrijpen hoeveel Hij van ons heeft geouden. [1:25] En wat Hij voor ons heeft gedaan. Dus wat ik vanavond wil doen is eigenlijk vooral met jullie stilstaan bij de kruisdood van Christus. En hoe we in het sterven van Christus, in het sterven van de Zoon van God. [1:38] Waar we meestal op Goede Vrijdag natuurlijk over nadenken. Maar vanavond denken we daar ook in het bijzonder over na. Over de kruisdood van Christus. Dat we daarin aan de ene kant zien hoe groot ook onze zonde is geweest. [1:52] En aan de andere kant dat we zien hoe groot ook de liefde van de Heer Jezus voor ons is geweest. En als we die twee dingen echt begrijpen. En als dat tot ons hart is doorgedrongen. [2:05] Ja dan zullen we Hem ook echt lief hebben. En dan zullen we nadenken over wat Hij van ons vraagt. Dus vanavond wat Hij ons geeft. Morgen wat Hij van ons vraagt. [2:16] En donderdag... Sorry, vanavond wat Hij van ons heeft gedaan. Morgen wat Hij van ons vraagt. En donderdag wat Hij aan ons geeft. Dus vanavond wat Hij van ons deed. [2:28] Morgen wat Hij van ons vraagt. En overmorgen wat Hij aan ons geeft. Ook om Hem te kunnen volgen. Maar vanavond denken we nou vooral over het sterven van Christus. [2:39] En mag het stilstaan bij de kruisdood van Jezus. Onze hart opnieuw winnen voor Hem. Laten we met elkaar erover lezen. Een wat langer gedeelte misschien. Maar ik wil met u lezen het grootste gedeelte van Johannes hoofdstuk 19. [2:51] Waarin we lezen over wat er is gebeurd met Jezus. Ook voorafgaand aan zijn sterven. Johannes hoofdstuk 19 vanaf vers 1. [3:10] Ik heb hier de herziene statenvertaling. Toen nam Pilatus dan Jezus en gezelde hem. En de soldaten vlochten een kroon van doornen en zetten die op zijn hoofd. [3:22] En ze deden hem een purperen bovenkleed om. En zeiden... ...gegroet koning van de Joden. En ze gaven hem slagen in het gezicht. Pilatus dan kwam weer naar buiten. [3:34] En zei tegen hen... ...zie ik breng hem tot u naar buiten. Opdat u weet dat ik geen schuld in hem vind. Jezus dan kwam naar buiten met de doornenkroon op. [3:45] En het purperen bovenkleed aan. En Pilatus zei tegen hen... ...zie de mens. Toen dan de overpriesters en de dienaars hem zagen... [3:56] ...schreeuwden zij... ...kruizig hem, kruizig hem. Pilatus zei tegen hen... ...neemt u hem en kruizig hem... ...want ik vind in hem geen schuld. De Joden antwoorden hem... [4:09] ...we hebben een wet... ...en volgens onze wet moet hij sterven... ...want hij heeft zichzelf Gods zoon gemaakt. Toen Pilatus dan deze woorden hoorde... [4:20] ...werd hij nog meer bevreesd. En hij ging opnieuw... ...het gerechtsgebouw in... ...en zei tegen Jezus... ...waar komt u vandaan? Maar Jezus gaf hem geen antwoord. [4:32] Pilatus zei dan tegen hem... ...spreekt u niet tot mij? Weet u niet dat ik macht heb u te kruizigen... ...en macht heb u los te laten? Jezus antwoordde... ...u zou geen enkele macht tegen mij hebben... [4:44] ...als het u niet van boven gegeven was... ...daarom heeft hij... ...die mij... ...aan u overgeleverd heeft... ...een grotere zonde dan u. Vantoen af probeerde Pilatus hem los te laten... [4:56] ...maar de Joden schreeuwden... ...als u deze loslaat... ...bent u niet de vriend van de keizer... ...want iedereen die zichzelf koning maakt... ...verzet zich tegen de keizer. Toen Pilatus dan deze woorden gehoord had... [5:09] ...bracht hij Jezus naar buiten... ...en ging op de rechterstoel zitten... ...op de plaats die Lito-Strotos genoemd wordt... ...en in het Hebraeus... ...Gabata. En het was de voorbereiding van het Pascha... [5:22] ...ongeveer het zesde uur. En hij zei tegen de Joden... ...zie uw koning... ...maar ze schreeuwden... ...weg met hem... ...weg met hem... [5:32] ...kruizig hem. Pilatus zei tegen hem... ...moet ik uw koning kruizigen? De overpriesters antwoorden... ...wij hebben geen koning... ...dan de keizer. Toen leverde hij hem... [5:44] ...aan hen over... ...om gekruizigd te worden... ...en ze namen Jezus mee... ...en leidden hem weg. En terwijl hij zijn kruis droeg... [5:54] ...ging hij op weg... ...naar de plaats die schedelplaats genoemd wordt... ...in het Hebraeus Golgotha. Daar kruizigden zij hem... ...en met hem twee anderen... ...aan elke kant één... [6:07] ...en Jezus in het midden. En Pilatus schreef ook een opschrift... ...en zette dat op het kruis... ...en er was geschreven... ...Jezus de Nazarener... [6:17] ...de koning van de Joden. Dit opschrift dan... ...lazen velen van de Joden... ...want de plaats waar Jezus gekruizigd werd... ...was dicht bij de stad... ...en dat was geschreven in het Hebraeus... [6:29] ...in het Grieks... ...en in het Latijn. De overpriesters van de Joden dan... ...zei hij tegen Pilatus... ...schrijf niet... ...de koning van de Joden... ...maar dat hij gezegd heeft... [6:39] ...ik ben de koning van de Joden. Pilatus antwoordde... ...wat ik geschreven heb... ...heb ik geschreven. Nadat de soldaten dan Jezus gekruisigd hadden... [6:49] ...namen zij zijn kleren... ...en maakten vier delen... ...voor elke soldaat één deel... ...en ze namen ook het onderkleed. Het onderkleed nu was zonder naad... ...van bovenaf als één geheel geweven. [7:04] Zij zeiden dan tegen elkaar... ...laten wij dat niet scheuren... ...maar laten wij erom loten... ...voor wie het zal zijn. Opdat het schriftwoord... ...vervuld zou worden... ...dat zegt... ...ze hebben mijn kleren... [7:14] ...onder elkaar verdeeld... ...en over mijn kleed... ...hebben zij het lot geworpen. Dit hebben dan de soldaten gedaan. En bij het kruis van Jezus... ...stonden zijn moeder... ...de zuster van zijn moeder... [7:27] ...en Maria... ...de vrouw van Klopas... ...en Maria Magdalena. Toen nu Jezus zijn moeder zag... ...en de discipel die hij lief had... ...bij haar zag staan... [7:37] ...zei hij tegen zijn moeder... ...vrouw... ...zie uw zoon. En daarna zei hij tegen de discipel... ...zie uw moeder. En vanaf dat moment... ...nam de discipel haar in zijn huis. [7:51] Hierna zei Jezus... ...omdat hij wist dat het alles volbracht was... ...opdat het schriftwoord verwild zou worden... ...ik heb dorst. Er stond dan een kruik vol zure wijn... ...en ze vulden een spons met zure wijn... [8:03] ...staken die op een hies op stengel... ...en brachten die aan zijn mond. Toen Jezus dan de zure wijn genomen had... ...zei hij... ...het is volbracht. En hij boog het hoofd... ...en gaf de geest. [8:16] Opdat de lichamen niet aan het kruis... ...zouden blijven op de Sabbat... ...omdat het de voorbereiding was... ...want de dag van die Sabbat... ...en die Sabbat was een grote dag... ...vroegen de Joden dan aan Pilatus... [8:28] ...of hun benen gebroken... ...en zij weggenomen mochten worden. De soldaten dan kwamen... ...en braken wel de benen van de eerste... [8:39] ...en van de andere die met hem gekruiseld was... ...maar toen ze bij Jezus kwamen... ...en zagen dat hij al gestorven was... ...braken zij zijn benen niet. Maar een van de soldaten... [8:49] ...stak met hun speren in zijn zij... ...en meteen kwam er bloed en water uit... ...en hij het gezien heeft... ...die getuigd ervan... ...en zijn getuigenis is waar... ...en hij weet dat hij de waarheid spreekt... [9:01] ...opdat ook u gelooft... ...want deze dingen zijn geschiet... ...opdat het schriftwoord vervuld wordt... ...geen been van hem zal gebroken worden... ...en verder zegt een ander schriftwoord... [9:12] ...zij zullen zien op hem... ...die zij doorstoken hebben. Tot zover. Jezus was onschuldig. [9:28] We vinden wel de gebruikelijke procedures... ...voor een rechtszaak zoals die... ...gevolgd werden in de tijd van Jezus... ...en door de Romeinen... ...maar er was geen aanklacht... [9:40] ...die stand hield... ...er was geen aanklacht... ...waardoor hij volgens de Romeinse wet... ...de doodstraf schuldig was. Wat had Jezus nou gedaan? [9:52] De beschuldigingen waren vals. En we kunnen zonder meer zeggen... ...dat de veroordeling van Jezus... ...en we kunnen natuurlijk ook zeggen... ...dat de dood van Jezus wellicht... [10:03] ...de bekendste dood is... ...in de hele wereld. Er is meer aandacht... ...voor de dood van Jezus... ...dan voor de dood van wie dan ook. De meeste mensen worden herdacht... [10:14] ...om hoe ze hebben geleefd. Maar wij denken vooral aan Jezus... ...om de dood die hij is gestorven. Maar de dood die hij stierf... ...was een volslagen misser van het recht. [10:27] Waarom werd hij zo geaad? Waarom werd hij gevangen genomen? Waarom werd hij gemarteld? En waarom werd hij uiteindelijk... ...gekruisigd? [10:39] Waarom is Jezus ter dood veroordeeld? En waar we vanavond ook bij stil willen staan is... ...wie is er verantwoordelijk voor zijn dood? En als we dit doen... [10:51] ...dan zullen we erachter komen... ...dat zoals ook in de evangelie staat... ...vanaf het zesde uur kwam er duisternis... ...over het hele land tot het negende uur... [11:01] ...dat al die gebeurtenissen rondom... ...het sterven van Jezus... ...en je zou kunnen zeggen... ...hoe de kosmos meesprak... ...met wat er op dat moment gebeurde... ...de kosmos getuigde van duisternis... [11:13] ...het zou kunnen dat dit een zonsverduistering was... ...die plaatsvond... ...het moment dat Jezus stierf... ...van twaalf uur middags tot drie uur middags... ...dat het helemaal donker werd... ...op het heetst van de dag... ...maar dat staat symbool voor de duisternis... [11:27] ...de geestelijke duisternis... ...maar vooral ook de duisternis... ...van de zonde van de mens... ...die zich op dat moment... ...wellicht meer dan ooit... ...ook openbaarde in de geschiedenis... [11:39] ...het is nogal wat... ...dat de mensen... ...de Zoon van God... ...hebben gedood... ...als wij geloven dat God in het vlees is gekomen... [11:50] ...hij is een van ons geworden... ...en dat hij de Zoon van God... ...hij die het woord van God is... ...door wie alle dingen zijn geschapen... [12:01] ...en in wie zelfs alle dingen hun bestaan hebben... ...zegt de Bijbel... ...in Christus hebben alle dingen hun bestaan... ...hij is in feite schepper en onderhouder van alles dat is... ...en toen hij mens was... [12:12] ...hebben de mensen hem gedood... ...dat is diepe, diepe duisternis... ...en rondom... ...rondom het sterven van Jezus... [12:24] ...komen we in aanraking met... ...mensen die bepaalde keuzes maken... ...die bepaalde daden verrichten... ...en die bepaalde houdingen en hartsgesteldheden laten zien... ...en daarin komen we een heleboel... [12:36] ...duistere hartsgesteldheden tegen... ...en daar willen we vanavond over nadenken... ...en ik wil vooral met jullie stilstaan bij drie partijen... ...en daar eens wat zorgvuldiger naar kijken... [12:49] ...en dan zullen we ontdekken... ...dat niet alleen zij toen en daar... ...jezus hebben gedood... [13:00] ...maar dat... ...omdat wij onszelf zullen herkennen... ...in de mensen waar we naar zullen kijken... ...omdat wij dezelfde... ...hartsgesteldheden ook... ...in ons eigen hart... [13:11] ...soms hebben gehad... ...of misschien soms zelfs nog steeds wel hebben... ...dat niet alleen zij toen en daar... ...de zoon van God hebben gedood... [13:21] ...maar dat wij er ook een aandeel in hebben gehad... ...waar ik op uitkom vanavond... ...is deze gedachte... ...Jezus stierf niet alleen voor onze zonden... ...maar hij stierf ook door onze zonden... [13:32] ...en als dat tot ons hart doordringt... ...als we ons daarvan bewust worden... ...dan begrijpen we hoe grote liefde van Jezus is... [13:43] ...Jezus heeft zelf gezegd... ...niemand heeft grotere liefde... ...dan wie zijn leven neerlegt voor zijn vrienden... ...maar hij is zelfs veel verder gegaan dan dat... ...hij heeft zijn leven neergelegd voor zijn vijanden... ...en als je begrijpt dat Jezus op die manier... [13:56] ...met jou is omgegaan... ...als ik begrijp... ...dat Jezus op die manier... ...met mij is omgegaan... ...ik zijn vijand... [14:07] ...ik die hem in feite niet moest... ...ik die verantwoordelijk is voor wat er met hem is gebeurd... ...ik die verantwoordelijk ben voor wat er met hem is gebeurd... ...dat hij bij wijze van spreken ook ik daarbij was... [14:23] ...toen dat allemaal gebeurde... ...en dat hij op dat moment zijn leven gaf... ...om mij te verlossen van die duisternis... ...die er ook in mijn hart is... ...dat Jezus zijn leven gaf... ...voor zijn vijanden... [14:34] ...om die vijanden te verlossen van het kwaad... ...wat hun zo aankleeft... ...zo diep gaat de liefde van Jezus... ...en als dat... ...eenmaal helder is in ons denken en in ons art... [14:46] ...als we met de ogen van ons hart zien... ...dat Jezus ons... ...zo heeft lief gehad... ...die liefde is zo onlogisch... ...die liefde is zo onverdiend... ...die liefde gaat zo diep... [14:57] ...dan zullen we vanavond zeggen... ...heer, dit is het allergrootste in mijn hele leven... ...en dan zullen we toegewijd zijn aan deze Jezus... ...en dan zullen we zeggen... [15:08] ...heer, als u dit offer voor mij heeft gebracht... ...is geen offer dat ik ooit voor u kan brengen te groot... ...dan geloof ik dat we echt toegewijd de volgelingen van Jezus... ...zullen zijn... ...omdat we weten hoezeer hij ons aan ons heeft toegewijd... [15:20] ...hoezeer hij zich aan ons heeft toegewijd... ...we kijken eerst naar Pilatus en de Romeinse soldaten... ...in de eerste plaats... ...Pilatus... ...je zou kunnen zeggen die was... [15:31] ...direct verantwoordelijk voor... ...de veroordeling en de dood van Jezus... ...soldaten hebben Jezus gekruizigd... ...de Romeinse soldaten... ...maar dat deden ze in opdracht van Pilatus... [15:42] ...Pilatus... ...hij was de Romeinse landvoogd... ...of de bestuurder... ...en hij hakte de knoop door... ...in de apostolische beleidenis... ...apostolische geloofsbeleidenis... [15:53] ...wordt Pontius Pilatus ook genoemd... ...gekruizigd onder Pontius Pilatus... ...twee opmerkingen over deze man... ...die zeker ook schuldig was... ...aan de dood van Jezus... [16:04] ...in de eerste plaats... ...hij was overtuigd... ...van Jezus' onschuld... ...hij was onder de indruk... ...van de persoon van Jezus... ...en tot drie keer toe... ...kunnen we in het Johanneshevigeli lezen... [16:16] ...dat Pilatus zegt... ...ik vind geen schuld in hem... ...hoofdstuk 18 vers 38... ...hoofdstuk 19 vers 4... ...en hoofdstuk 19 vers 6... [16:29] ...ik vind geen schuld in hem... ...tot drie keer toe... ...en die persoonlijke overtuiging... [16:40] ...werd ook nog bevestigd door zijn vrouw... ...we lezen in het Matthijshevigeli... ...dat zijn vrouw op een gegeven moment... ...tegen hem zegt... ...tegen Pilatus zegt... ...bemoei u niet met die rechtvaardigen... [16:51] ...want... ...ik heb heden in een droom... ...veel om hem geleden... ...dus zijn vrouw... ...die zei dat ook nog eens tegen hem... ...vrouwen hebben vaak meer intuïtie... ...dan mannen... [17:02] ...vrouwen kunnen soms dingen... ...meer aanvoelen dan mannen... ...en de vrouw van Pilatus... ...die voelde het aan... ...ze zei... [17:12] ...pas op met wat je doet... ...hij is een rechtvaardige... ...ik heb in een droom... ...om hem geleden... ...en het tweede wat we kunnen zeggen... ...over Pilatus is... [17:23] ...hij probeerde dan ook... ...aan een duidelijke keuze te ontsnappen... ...hij probeerde te vermijden... ...om Jezus te veroordelen... ...omdat hij wist dat Jezus... ...onschuldig was... ...maar... ...hij wilde Jezus ook niet... [17:35] ...zomaar vrij spreken... ...om... ...dat de Joodse leiders geloofden... ...dat hij wel schuldig was... ...en we zien hem voor dit dilemma staan... ...aan de ene kant weet hij... ...ik kan niet zomaar een onschuldig voordelen... [17:47] ...aan de andere kant voelt hij de druk... ...van het volk... ...en de Joden... ...de Joodse leiders die zeggen... ...hij is wel schuldig... ...hij is des doods schuldig... ...en we zien hem zich kronkelen... ...in allerlei wegen... [17:58] ...om hier een uitweg uit te vinden... ...hij zit... ...wat dat betreft... ...zou je kunnen zeggen... ...tussen twee vuren in... ...en hij stuurt hem bijvoorbeeld... ...naar Herodes... [18:09] ...want hij komt erachter... ...dat Jezus eigenlijk... ...uit Galilea komt... ...en Herodes moet het maar opknappen... ...maar hij komt terug... ...zonder dat Herodes... ...een beslissing heeft genomen... [18:20] ...en dan kiest hij voor een soort... ...half om halve weg... ...hij wil Jezus... ...hij laat Jezus gezelen... ...en daarna wil hij hem loslaten... ...dat is natuurlijk ook een beetje vreemd... [18:33] ...want als Jezus onschuldig is... ...is het vreemd om hem te laten gezelen... ...als ik nou een beetje doe... ...een beetje toegeef aan het volk... ...dan kan ik daarna hem alsnog vrij laten... ...en dat is ook een soort... [18:45] ...weg die hij probeert te bewandelen... ...en dan probeert hij... ...dat het volk ervoor zal kiezen... ...om Jezus los te laten... [18:57] ...omdat bij het Pascha... ...het de gewoonte was... ...om een gevangene los te laten... ...het was de gewoonte... ...om dat iemand vrijgesproken werd... ...bij het Pascha... ...en hij probeert uiteindelijk... ...het volk zover te krijgen... ...dat ze Jezus... [19:08] ...om de verkeerde reden loslaten... ...eigenlijk zou hij gewoon... ...vrijgelaten moeten worden... ...omdat hij onschuldig was... ...maar hij denkt... ...we kunnen zeggen dat hij schuldig is... ...maar als het volk dan toch kiest... ...om hem vrij te laten... [19:18] ...het volk... ...dan heb ik ook een uitweg... ...dus dat is een derde manier... ...waarop hij probeert het op te lossen... ...maar het volk schreeuwt... ...laat Barabbas los... ...een man die wel heel duidelijk... [19:30] ...anderen had gedood... ...en echte misdaden had gepleegd... ...wat deed Pilatus uiteindelijk... ...we lezen in de Bijbel... ...hun geschreeuw werd alsmaar sterker... [19:42] ...en Pilatus besliste uiteindelijk... ...dat aan hun eis... ...moest worden voldaan... ...en hij gaf Jezus over... ...aan hun wil... ...hij gaf Jezus over... [19:53] ...aan de wil van het volk... ...aan de eis van het volk... ...moest worden voldaan... ...hun geschreeuw... ...hun eis... ...hun wil... ...hij wilde niet... [20:04] ...aan het volk voorbij gaan... ...hij wilde niet... ...de leiders van het volk... Het volk tegen zich in het harnas jagen. Hij wilde voorkomen dat hij in een slecht daglicht zou komen te staan. [20:20] Bij zijn superieuren, bij de machthebbers in Rome. Omdat er een oproer zou ontstaan. Wat uiteindelijk de doorslag gaf is dit. Dat de mensen schreeuwden. Als je deze mens loslaat ben je geen vriend van de keizer. [20:34] Want een ieder die zich koning maakt verzet zich tegen de keizer. En door die opmerking capituleerde Pilatus. Dit raakte hem. [20:46] Hij zou in moeilijkheden kunnen komen met de keizer. Het was uiteindelijk een keuze tussen eerbaar handelen en ambitie. Tussen principe en wat hem het beste uitkwam. [20:59] Uiteindelijk koos Pilatus voor zijn eigen positie. Voor zijn eigen politieke positie. Voor zijn aanzien dat hij politiek niet in de problemen zou komen. En we kunnen eigenlijk concluderen. [21:11] Pilatus was uiteindelijk buitengewoon laf. Hij ging aan wat eerlijk en rechtvaardig zou zijn voorbij. [21:26] Omdat zijn eigen positie wellicht in het gedrang kwam. Als hij anders zou beslissen. En dat is laf. [21:40] Nou het is makkelijk om Pilatus te veroordelen. En voorbij te gaan aan ons eigen dubbelhartige gedrag. Zijn wij soms ook niet een beetje zo. [21:51] Pilatus kwam eigenlijk op dat moment te staan voor een hele duidelijke keuze. Keuze voor Jezus. Of keuze voor zichzelf. De keuze voor Jezus zou op dat moment consequenties voor hem hebben kunnen inhouden. [22:09] Het kwam heel dichtbij voor Pilatus op dat moment. En als ik het zo verwoord komt het ook dichtbij voor ons. Ook wij staan in ons leven wellicht regelmatig voor keuzes. [22:21] De keuze voor de Heer Jezus. En de weg van de Heer Jezus. De keuze voor wat eerlijk en eerbaar en rechtvaardig is. Of de keuze voor onszelf. En de beslissing die schuiven we soms het liefst van ons af. [22:38] Deze beslissing stellen we ook vaak uit. Is het niet waar dat wij ook totale toewijding aan Jezus soms gewoon echt willen vermijden. En dat we gemakkelijke uitvluchten zoeken. [22:56] Omdat het soms ook moeilijk is wat de Heer Jezus van ons vraagt. Pilatus moest op dat moment eigenlijk tegen de stroom ingaan. Maar dat deed hij niet. [23:07] Hij liet zich mee sturen met de stroom. En zo vraagt de discipleschap van ons ook dat wij soms tegen de stroom ingaan. Maar laten wij ons soms niet ook gewoon meesleuren met de stroom. [23:21] Is het bij ons niet ook zo dat we vaak meer bedacht zijn op mensen dan op God. Dat we meer mensenvrees hebben dan vrezen des Heerde. Dat is eigenlijk wat Pilatus had. [23:31] Hij was meer onder de indruk van mensen. Hun gescheel, hun wil, hun eis. Mensenvrees. En is dat niet de strijd die we allemaal ook voeren. Is het niet iets waar we allemaal mee te kampen hebben. [23:42] Wat mensen van ons willen. Wat de meute zegt. Wat iedereen doet. Wat gangbaar is in onze cultuur. Terwijl wat Jezus van ons vraagt daartegen ingaat. Jezus roept ons op tot een tegencultuur. [23:56] Tot een heel andere manier van leven. Maar daarin zijn wij soms, daaraan zijn wij soms niet gehoorzaam. [24:08] En is het niet waar dat wij soms ook meer ambitieus dan eer volhandelen. Pilatus was een lofaard. Maar zijn wij soms ook niet slap op momenten dat we duidelijk voor Jezus zouden moeten uitkomen. [24:24] Dus ten eerste. We kunnen Pilatus veroordelen. Maar als we kijken naar wat hem uiteindelijk deed capituleren. Dan herkennen we ook onszelf. [24:34] In wat er in het hart van Pilatus was. Dezelfde dingen die in het hart van Pilatus waren. Die hem ertoe leiden om de onschuldige Jezus te veroordelen. [24:45] Zijn dingen die we soms ook in onze eigen aard tegenkomen. Het tweede is dit. De priesters. De hoge priester Kajafans. [24:57] En het volk. Ik neem even een schokje water. Want ik moet mijn stem een beetje in conditie houden. Voordat Pilatus Jezus overleverde. [25:15] Hadden de overpriesters met een bende Jezus gevangen genomen. En ze hadden beschuldigingen opgeworpen. En ze hadden de menigte tegen Jezus opgestookt. [25:27] Het was palmzondag. En toen hadden heel veel mensen Hosanna geroepen. Maar vijf dagen later riep het volk kruisig hem. [25:39] En hoe kwam dat? Het kwam door de priesters Kajafans. Die vond dat hij schuldig was. Nog voordat Pilatus zei dat Jezus schuldig was. [25:51] En hem veroordeelde was het Kajafans. Die had gezegd dat Jezus schuldig was aan de dood. Waarom waren de religieuze leiders in de tijd van Jezus zo agressief tegen hem? Weet je, de heer Jezus kwam in botsing met... [26:05] Niet met het fariseesme in zijn geheel. Want er zijn heel veel dingen die de fariseeën leerden. Waar Jezus het helemaal mee eens was. Jezus kwam ook niet in botsing met... [26:19] Zeker niet met de wet. Hij kwam niet in botsing met de Bijbel. Dat is ook in de bergreden een heel belangrijk punt. Als hij zegt, jullie hebben gehoord dat er tot de oude gezegd is... Maar ik zeg u, dan zegt hij niet, jullie hebben gehoord wat er in het Oude Testament staat. [26:32] Maar ik zeg u. Hij keerde zich niet tegen de Bijbel. Jezus kende zijn Bijbel. Hij kende zijn Bijbel heel goed. Hij legde de Bijbel op de juiste manier uit. Hij kwam wel in conflict met religieuze leiders... [26:45] die hypocriet waren. Hij kwam in conflict met een bepaalde vorm van jodendom. Niet met het jodendom in zijn geheel natuurlijk. [26:56] Hij was zelf ook een jood. Hij was een orthodoxe jood. Hij was een gelovige jood. Hij was werkelijk de koning der joden. Hij kwam niet in botsing met het jodendom in zijn geheel... [27:07] maar wel met het oppervlakkige jodendom van zijn tijd. Hij kwam in botsing met de vormend dienst. Met de uiterlijke schijnheiligheid. Met de nadruk op uiterlijkheden. [27:18] Hij kwam in botsing met het wetticisme van zijn tijd. Daar kwam hij mee in botsing. Hij kwam in botsing met het religieuze establishment. En ik denk zelfs dat we kunnen zeggen... [27:30] dat het een minderheid is geweest die Jezus niet moest. Want als we de evangelieën verder lezen... dan waren er massa's, massa's mensen... bijna allemaal joden... [27:41] die zeer veel van Jezus hielden. En die hem volgden. En die in hem geloofden. Een groot deel van het joodse volk... had wel ontzag voor de Heer Jezus. [27:53] Maar een deel van het volk is opgehitst... met name door de leiders... om hem te veroordelen. Om hem niet te moeten. En om te schreeuwen kruis op hem. Maar waarom... [28:04] waarom waren ze zo agressief tegen Jezus? Nou, er zijn een paar dingen te noemen. Jezus was... buitengewoon. Hij was een rabbijn. Hij was een rabbi. [28:14] Maar hij had geen papieren. Volgens hen bracht hij een andere leer. En hij had zich duidelijk uitgesproken... tegen de schijnheiligheid van de Joodse leiders. Zij vonden dat er een einde moest komen... [28:31] aan het optreden van deze man. Want hij veroorzaakte opschudding. Ze vonden hem politiek gezien een gevaar. Ze dachten het volk komt in opstand... tegen de Romeinen. [28:41] Daar waren ze bang voor. Ze vonden hem theologisch een gevaar. Omdat ze dachten dat hij een verkeerde leer bracht. Dat hij godselastelijke dingen zei. En ze vonden hem in ethisch opzicht een gevaar. [28:53] Omdat ze vonden dat hij niet de wet predikte. Omdat hij niet zo wettisch was als dat zij waren. Dus ze hadden zo hun politieke, theologische en ethische redenen. Maar de fundamentele reden... [29:06] waarom ze zo agressief waren tegen Jezus is... en dat lezen we dan in Matthäus 27... Hij wist, zegt Jezus... of het staat er over Jezus... Hij wist dat zij hem uit nijd hadden overgeleverd. [29:20] Matthäus 27, vers 18. Uit nijd. Oh nee, sorry. Dat gaat over Pilatus. Neem me niet kwalijk. Dat gaat over Pilatus. Pilatus wist dat de religieuze leiders hem... uit nijd hadden overgeleverd. [29:33] Dat woordje nijd... in het Engels staat er envy. Dat betekent jaloezie. Afgunst. Dat heeft te maken met het kwaad willen... voor een ander... [29:44] omdat die ander iets beter heeft. Met andere woorden... met andere woorden... de religieuze leiders... waren... jaloers... op Jezus. En jaloezie... er zijn twee kanten van dezelfde medaille. [29:56] De ene kant heet jaloezie... de andere kant heet trots of ijdelheid. Trots en ijdelheid... en jaloezie... die horen bij elkaar. En de Joodse leiders waren trots. [30:11] Ze waren trots op hun afkomst. Ze waren trots op hun natie. Ze waren trots op hun geschiedenis. Op hun normen en waarden. [30:22] Op hun godsdienst. Ze waren trots op hun relatie met God. Ze waren trots op hun leiderschapsrol. En de grip die ze op mensen hadden. Ze waren trots op hun gezag. [30:34] En vooral wat betreft dat laatste... bracht Jezus hen in de problemen. Want... Jezus... trok hun gezag in twijfel. [30:47] Het was met name een gezagsstrijd. En Jezus had zelf heel veel gezag. Jezus had geestelijk gezag. Hij sprak met gezag. [30:58] Jezus sprak met echt gezag. De mensen luisterde graag naar hem. Er was kracht van God... in het spreken van de heer Jezus. [31:10] En de religieuze leiders hadden wel formeel gezag. Maar omdat ze... schijnheilig waren... en omdat ze trots waren... omdat ze ijdel waren... hadden ze geen geestelijk gezag. [31:21] En dat is met name het punt waar het botste... tussen Jezus en de religieuze leiders. Jezus... Jezus ondermijnde hun prestigie. Jezus ondermijnde hun grip op het volk. [31:34] Jezus ondermijnde hun hoogmoedige zelfvertrouwen. En daarom wilden ze Jezus kwijt. Het moest blijven zoals het was. En zij moesten hun eigen... positie behouden. En daarom leverde ze Jezus over aan Pilatus. [31:48] Het had alles te maken met dat ze het wilden laten zijn zoals het was. Ze wilden dat het bleef zoals het was. Ze wilden dat de status quo zo zou blijven. Dat moest allemaal blijven bij het oude. [32:01] En Jezus trok hun gezag in twijfel. Omdat ze geen geestelijk gezag hadden. Nou, het is makkelijk om de religieuze leiders van toen en daar te veroordelen. [32:17] Maar is het niet zo dat dezezelfde houding ten opzichte van Jezus... er soms bij ons ook is? Het kan zijn dat de Heer Jezus ook voor ons... [32:31] iemand is die binnendringt in ons privéleven. Dat Jezus... dat ook wij... in een soort gezagstrijd met Jezus kunnen komen. [32:46] Is het niet waar... dat zoals de leiders van toen liever zelf de touwtjes in handen hielden? En... is het niet waar dat... [33:01] de ijdelheid... en de hoogmoed die deze mensen hadden... en dat ze trots waren op hun afkomst... en op hun... op hun status... [33:12] en op hun... wat ze hadden bereikt... en hun leventje. En... de waarde die ze toekenden aan alles wat ze hadden in dit leven... dat wij soms ook daar... [33:24] ongelooflijk veel waarde aan toekennen. En dat de Heer Jezus komt... en dat Hij... ons leven binnenkomt... en dat wij er soms moeite mee hebben... [33:35] om Hem werkelijk de Heer van ons leven te noemen. Ja, we kunnen het wel zeggen... maar leven we er ook naar? Is het niet waar dat ook wij... dat we een worsteling ervaren... [33:48] in... het werkelijk kunnen ontvangen van wat Jezus tegen ons zegt? Als Hij ook bij ons... door ons geen heiligheid heen prikt... en als Hij ook bij ons... [33:59] laat zien... hoe trots we soms zijn. Iemand heeft als volgt het verwoord... hebben we er soms niet een hekel aan... [34:11] dat Hij ons privéleven binnendringt? Is Hij voor ons soms ook niet een lastige bemoeial? Houden we niet liever zelf de touwtjes in handen... in plaats van dat Jezus de dienst werkelijk gaat uitmaken? [34:24] Waarom bemoeit Hij zich niet met zijn eigen zaken? En waarom laat Hij ons niet alleen? De Heer Jezus heeft recht op de heerschappij over ons leven... maar we blijven zo graag zelf op de troon zitten. [34:36] Ook voor ons... kan Jezus een bedreiging zijn... dat we ons zelfbeschikkingsrecht verliezen. Dat brengt misschien onvrede. De veranderingen... die Jezus wil brengen in ons leven... [34:47] zijn soms veranderingen waar wij zelf niet aan willen. En daarom willen we Hem soms... maar liever kwijt. En ik weet wel dat als je opnieuw geboren bent... [34:59] dan is dit anders. Wellicht beschrijf ik nu meer het hart van iemand... die niet bekeerd is... dan het hart van iemand die wel bekeerd is. Maar zelfs als je hart bekeerd is... [35:10] dan nog... moeten we ermee oppassen... dat we zomaar die religieuze leiders van toen veroordelen... zonder dat we beseffen... dat wij... in ieder geval van oorsprong... [35:23] uit hetzelfde hout gesneden zijn... als de mensen waar we zojuist over hebben nagedacht. En ten derde... Judas de verrader. [35:36] Voordat Jezus door Pilatus werd overgeleverd... en voordat Jezus door de hoge priesters werd overgeleverd... werd Jezus door Judas overgeleverd. [35:47] Hij werd verraden door Judas met een kus... als een teken van vriendschap... maar het werd gebruikt om Hem te vernietigen. Waardoor werd Judas gedreven. [35:58] Opnieuw zien we iets... van de kwade innerlijke begeerte en passies... die maakten dat de onschuldige Jezus gekruisigd werd. Ook Judas is daar schuldig aan. [36:09] Judas was de penningmeester. Niet lang voor het verraad... was er een vrouw geweest... die tot Jezus was gekomen met een kruik vol mirren... en die over zijn hoofd had uitgegoten. [36:20] Het was heel kostbaar. En de discipelen protesteerden. Met name Judas protesteerde. Waarom is deze mirren niet verkocht en aan de armen gegeven? En Judas zei dat niet omdat hij zich bekommerde om de armen... [36:34] maar omdat hij een dief was... en als beheerder van de kas de inkomsten wegnam. Jezus antwoordde dat wat deze vrouw gedaan had... dat dat ter voorbereiding was op zijn sterven... [36:47] en dat de hele wereld later hiervan zou spreken. En dat gebeurt tot op de dag van vandaag... ook vanavond hier. Toen ging Judas weg... naar de overpriesters... [36:59] en hij zei... wat willen jullie geven? Dan zal ik hem aan jullie overleveren. En hij onderhandelde om het leven van Jezus. Dertig zilverstukken. [37:13] Financiële hebzucht overweldigde hem. Hij was woedend over de verkwisting van één jaars loon. In zijn ogen verkwisting. En hij verkocht Jezus voor nog niet één derde van dat bedrag... [37:25] om iets van het verlorene terug te krijgen... voor zichzelf. Deze vrouw... die vond het geen enkel probleem... om deze midden te gebruiken... [37:36] voor Jezus. Die dacht niet aan... wat het kostte. Ze dacht niet aan... wat je anders met dat geld zou kunnen doen. Ze was gevangen... ze was... ze was... [37:47] ze was de Heer Jezus gaan lief hebben... en wat ze deed was een goede daad. Want het was een volkomen uniek moment... uit de hele geschiedenis van de mensheid... vlak voor het sterven van de zoon van Apel. [37:59] Dat ze dan dit kostbare gebruikten voor Jezus... zat het helemaal bij het juiste eind... dat dat volkomen terecht was. Maar Judas die sprong op... en hij was hebzuchtig. [38:10] En hij snapte niets van dat je... hij noemde het een verkwisting. Hij snapte er niets van. Totaal tegenovergestelde... hartstig gesteldheid. Jezus zei... [38:21] wees op je hoede... voor de hebzucht. En Paulus die heeft geschreven... geldzucht... is een wortel van velelei soorten kwaad. In het najaag van materiële winst... [38:34] zijn veel mensen neergedaald... tot diepe verdorvenheid. Ambtenaren die zich laten omkopen. Politici die corrupt worden. Macht corrumpeert. [38:45] Geld corrumpeert. Sorry... hoe noem je dat? Ja... er zijn spionnen... die de geheimen van hun vaderland... voor veel geld verkopen. [38:57] Er zijn zakenlieden... die zich op twijfelachtige paden begeven. En die fraude plegen. Of belastingen ontduiken. Of die op een oneerlijke wijze... [39:08] zaken behartigen. In het bedrijfsleven wordt ontzettend veel gestolen. Ook door mensen hoog in grote bedrijven... gebeuren schandelijke dingen. En zelfs geestelijke leiders... [39:18] kunnen religie maken... tot een commerciële onderneming. Judas was geen uitzondering. Er kennen we er ook niet iets van... [39:28] in ons eigen leven. Misschien geen grove overtreding... op dit gebied. Maar wel... de begeerte... die eraan ten grondslag ligt. Gij zult niet begeren... [39:42] u is naast een huis... gij zult niet begeren... u is naast een vrouw... nog zijn dienstknecht... nog zijn dienstmaagd... nog zijn rund... nog zijn ezel... nog iets... wat van u naast is. Worden wij niet allemaal... [39:55] af en toe... of misschien wel regelmatig bevangen... door hebzuchtig begeren... of het nou gaat over geld... of over genot... of over luxe... of over eer. [40:05] hebben wij niet allemaal iets... van wat Judas... op dat moment... overweldigde. Conclusie. [40:18] Drie personen. Pilatus... Kajafas... en Judas. Je zou kunnen zeggen... hoofdverantwoordelijk... voor deze grote misser van het recht. [40:29] En hetzelfde werkwoord... wordt tot drie keer toegebruikt. Namelijk het werkwoord... overgeven. Pilatus gaf hem over. Kajafas... [40:39] gaf hem over. En Judas... gaf hem over. Het is duidelijk... dat zij schuldig zijn... aan Jezus dood. Maar... we moeten iets toevoegen... [40:51] als we concluderen... dat zij verantwoordelijk zijn... voor Jezus dood. Want niet alleen zij... zijn verantwoordelijk... maar ook wij. Als we in hun plaats hadden gestaan... hadden wij dan anders gehandeld. dezelfde zonden zijn ons toch niet onbekend. [41:05] Lafheid... afgeunst... en begeerte. Lafheid... Pilatus... afgeunst... Kajafas... [41:16] begeerte... Judas. De Bijbel zegt ook... dat wij het hebben gedaan. [41:26] Het woord... overgegeven... wordt door Paulus... in gelaten 2 vers 20... ook op een andere manier gebruikt. [41:40] Met Christus ben ik gekruisigd... en toch leef ik. Maar dat is niet... maar niet meer ik... maar Christus leeft in mij. Die zich voor mij... heeft overgegeven. overgegeven. [41:55] Christus... heeft zich voor mij... overgegeven... tot in de dood. Om onze... ongerechtigdheden. Ook voor mijn zonde. [42:07] Ook ik ben de oorzaak... van zijn dood. Is dat niet mooi? En dat is de kern... van wat ik vanavond probeer... neer te zetten in jullie midden. Als we zo... zorgvuldig stilstaan... [42:17] bij wat er is gebeurd... rondom het sterven van Jezus. Je zou kunnen zeggen... wij allemaal... hebben... de Zoon van God... gedood. Ook door... [42:27] mijn zonden... is Jezus... Daarom is het ook... buitengewoon kortzichtig trouwens... dat de kerk... door de eeuwen heen... is gaan roepen... en gaan zeggen... [42:40] de Joden hebben Jezus vermoord. Zij hebben... zij zijn de Godmoordenaars. moordenaars. Eigenlijk begrijp je... het evangelie dan niet. Als je het evangelie begrijpt... [42:51] dan weet je dat je daar zelf ook bij hoort. Natuurlijk hebben de Joden... schandelijk met... de Zoon van God gehandeld. Maar dan mag je niet zeggen... zij hebben dat gedaan. Wij hebben dat net zo goed gedaan. [43:06] Eigenlijk als we over deze dingen nadenken... dan beseffen we dat wij ook... daarbij zijn geweest. Een Negro Spiritual die zegt... [43:16] waar was jij toen zij mijn Heer hebben gekruisigd? We moeten antwoorden... ja. Wij waren daar. Niet alleen als toeschouwers... maar ook als deelnemers... in wat er plaatsvond. En dit is nou het bijzondere. [43:27] Dit is de kern van de boodschap van vanavond. Wij hebben hem overgegeven. Wij hebben hem overgeleverd. Weet je... [43:38] dit laat... de diepte van de zonde van de mensen zien. Laat mij één voorbeeld noemen. Dat vind ik zo mooi wat hierbij aansluit. Henk Binnendijk zat met Hennie Huisman. Dat is vele jaren geleden... [43:49] maar misschien kunnen sommigen jullie het nog herinneren. Henk Binnendijk zat met Hennie Huisman... in de Hof van Gethsemane... in Jeruzalem. Op de Olijfberg. En Henk... [44:00] die probeerde iets te vertellen aan Hennie Huisman... over de Evangelie. Daar in dat rustige gedeelte van de Hof... er is een gedeelte waar het altijd heel druk is... maar aan de overkant is een rustig gedeelte. [44:12] Dat is de mooiste plek om te zijn... in wat er nog over is van de Hof van Gethsemane. Bij die Olijfbomen. En daar zat Henk Binnendijk met Hennie Huisman. En het enige wat Henk deed... [44:25] is... dat hij vertelde over het sterven van Jezus. De strijd die Jezus daar had gevoerd. en dat... [44:35] en dat Jezus... moest sterven. Dat Jezus is gestorven. Dat deze man die... alleen maar goed heeft gedaan. Die alleen maar mensen heeft genezen. Alleen maar... liefdevol heeft gehandeld. [44:47] Altijd rechtvaardig heeft gesproken. En... zijn onderwijs was... duizenden tot zegen. Dat deze rechtvaardige man... gestorven is. en zo door de mensen werd behandeld. [44:59] En dat de dood van Jezus... de zondigheid van de mens laat zien. Dat wij mensen... zo zijn omgegaan... [45:09] met de meest liefdevolle man... die deze wereld ooit heeft gekend. En toen Henk dat verwoorde... anders dan dat ik dat nu doe... maar de nadruk lag... op dat Jezus stierf... [45:21] voor de zonde van de wereld. Toen brak er iets... in het hart van Henny Huisman. En toen moest hij uilen. En toen stond er de dag... daarna op de voorpagina van de telegraaf... dat Henny Huisman moest uilen... [45:32] om de woorden van Henk Binnendijk... over Jezus. En ik denk dat dat... dat dat heel mooi is. Dat we de diepte van de... [45:42] van de zonde van de mensen zien. Maar tegelijkertijd... dat Jezus... terwijl wij met z'n allen hem hebben overgeleverd... dat Jezus zich liet overleveren... en dat hij zich heeft overgegeven op dat moment. [45:55] Wij gaven hem over. Hij gaf zichzelf over... in de dood... om op dat moment... ons... wij... ons... die die dingen in hun hart hebben... [46:06] waardoor hij moest sterven... te verlossen van die dingen. Onze zonde maakte... dat hij moest sterven... dat hij stierf... en omdat hij zich daaraan overgaf... [46:19] hij deed dat... hij hield zoveel van ons... om ons daardoor... van die zonde te verlossen. Zo diep... gaat de liefde... van Jezus. een Engelse hymn die zegt... [46:38] zou het kunnen... dat ik geïnteresseerd zou raken... in het bloed van de redder? And can it be... that I should gain... an interest... in the Savior's blood? Stierf hij voor mij... [46:52] die zijn dood veroorzaakte? Amazing love... how can it be... that thou my God... should die for me? O bewonderenswaardige liefde... [47:05] verbazingwekkende liefde... hoe kan het zijn... dat u... mijn God... voor mij... zou moeten sterven? Hoe kan het zijn... [47:17] dat u... mijn God... voor mij bent gestorven... terwijl ik verantwoordelijk ben... voor uw dood... dat u op dat moment... voor mij sterft... om mij te verlossen... [47:27] niet alleen van de schuld... van mijn zonde... maar ook... van de kracht... van mijn zonde? En dan zien we dat... [47:40] in het hele gebeuren... rondom... het lijden en sterven... van de Heer Jezus... van de menselijke kant... bekeken zien we... hij werd overgeleverd... [47:51] vanwege zondige motieven... in de harten van degene... in wiens handen hij was gevallen... hij werd ook overgeleverd... vanwege de zondige motieven... van mijn eigen hart... en dat is vanaf... [48:01] de menselijke kant gezien... maar vanaf de goddelijke kant... zien we dat juist hierin... geopenbaard wordt... Gods plan... [48:14] om de mens... van datzelfde kwaad... te bevrijden. Zo wonderlijk... de mens handelt... de mens zondigt... de mens spuilt... de zoon van God... in het gezicht... de mens slaat hem... [48:26] met vuisten in het gezicht... de mens die... de zoon van God... met vuisten in het gezicht slaat... de mens die de zoon... van God kruisigt... en door die kruisdood... verlost God... [48:38] diezelfde zondige mens... van hun zonde. Zo diep gaat de liefde van Jezus... ik moet even wat uitdoen... sorry... Neem me niet kwalijk... [48:53] En op het moment... dat wij beleiden... dat we... [49:05] ook een aandeel hebben... in de schuld van het kruis... mogen we ons ook verheugen... in de genade van het kruis. En de Heer... [49:16] geef dat dat mag gebeuren. En niet alleen wij. En veel van wat ik heb gezegd... vanavond is niet nieuw... maar ik hoop dat het ons art... [49:26] opnieuw... in vuur en vlam zet... voor de Heer Jezus. Dat we echt... belangstelling hebben... voor het bloed van de Heer Jezus. [49:37] Dat we geïnteresseerd zijn... in het bloed van onze Redder. En dat we met elkaar zeggen... Heer, dit is voor mij... veel en veel kostbaarder... dan goud en zilver. [49:48] Dit is voor mij... veel en veel kostbaarder... dan eer van mensen. Dit te weten is voor mij... kostbaarder dan gezondheid... en een lang... en voorspoedig leven. Dit te kennen is voor mij eigenlijk... [50:01] veel groter... dan het hele leven zelf. Ik heb u meer lief... dan dat ik het leven lief heb. We houden van de dingen... van dit leven. Natuurlijk houden we van... dingen van dit leven. [50:12] God geeft ons dit leven. God is de schepper van... hemel en aarde. Hij heeft ons deze wereld gegeven... als een plek om in te wonen. En we zijn blij met alle zegeningen... die God ons geeft. Als we stilstaan bij... [50:24] wat Jezus voor ons deed... dan zeggen we ten diepste... maar Heer dat... wat u voor mij deed... toen u naar ons toekwam... en kwam... om voor mij... [50:35] te sterven aan het kruis... dat is voor mij... meer dan... al het andere waard. En dat we met Paulus zeggen... het leven... is mijn Christus. [50:46] Het leven... is mijn Christus. En het sterven is mijn gewin. Ik ben niet meer zo... gehecht en... en verknocht... aan dit leven alleen... dat ik me zeer kwetsbaar voel... [50:56] en dat ik bang ben om alles te verliezen... en dat ik bang ben voor de dood... en dat ik heel krampachtig leef... omdat ik zo alleen maar bezig ben... met de dingen van dit leven. Maar dat we met Paulus zeggen... [51:06] het leven is mijn Christus. En het sterven gewin. Omdat ik weet... wat Jezus voor mij... heeft gedaan. De Heer geeft dat wij zo... hem zullen kennen en dienen. [51:17] Amen.