Vertrouwd zijn met de Bijbel

Spreker

E. Postma

Date
July 30, 2023
Time
10:00

Transcription

Auto-generated - may contain small errors. Always verify with the audio version.

Goedemorgen allemaal. Fijn jullie weer te zien.! Nog niet op vakantie, maar misschien jullie wel, als jullie meeluisteren. Misschien wel vanaf de camping.

! Fijn om samen het woord van God weer te openen en samen te lezen. Ik heb voor je af jullie gevraagd om het boek Rut te lezen. Ik hoop dat dat gelukt is.

Als het je niet gelukt is, dan hoef je daar geen verantwoording aan mij af te leggen of zo. Maar dan hoop ik dat je het ook kunt volgen. Het thema voor deze morgen is vertrouwd zijn met de Bijbel.

Want we vinden de Bijbel toch belangrijk. We vinden dat het woord van God toch? We willen daar vanuit leven. Ik vind het in ieder geval belangrijk. En ik vind het belangrijk om het opnieuw en opnieuw onder het aandacht te brengen van gelovigen.

Ook van jullie. Want ik denk dat het belangrijk is voor jullie geloof en ook voor de gemeente hier. Het leven met de Bijbel, dat moet een cultuur zijn waarin gezin opgroeien en ook waarin de gemeente is ingebed, als het ware.

Maar ik denk dat we niet vaker over nadenken of erover spreken hoe we dan die Bijbel lezen. De een die neemt zijn Bijbel en die bidt en die neemt een willekeurige plaats en leest die en dat is dan de opdracht.

Of de ander die gebruikt de Bijbel als een soort database. Je gaat op een computer en je tikt een trefwoord in en je krijgt een rij met teksten. Of weer een ander die gebruikt misschien graag een app, YouVersion.

Of luistert graag podcasts. Of een dagboekje. En ik ga allemaal niet zeggen dat dat verkeerd is of zo. Verder van dat. Blijf dat doen. Maar ik denk ook dat het heel belangrijk blijft dat je ook zelf de Bijbel leest.

Dat je niet alleen maar informatie tweedehands tot je neemt. Maar dat je ook zelf bezig bent met het woord van God. Ik denk dat het essentieel is voor jouw geloof.

En ik denk dat het essentieel is om zo keer op keer echt gevoed te worden door de Heilige Geest vanuit dat woord.

Ik wil niet zeggen dat je daarmee een studiebijbel of een studiebol moet zijn. Dat is niet mijn bedoeling. Mijn bedoeling is niet om je aan te moedigen om alleen Bijbelstudie te doen.

Nee, ik ken ook mensen die eigenlijk helemaal niet kunnen lezen. Ik ken een echtpaar die niet kan lezen. Maar wat zij doen is zij luisteren via een luisterboek naar de Bijbel.

Elke dag. En deze mensen die zijn vertrouwd met de Bijbel. Zij kennen hun Bijbel. Dus het gaat er niet om dat je heel slim moet zijn. Maar het gaat erom dat je je toewijdt.

En dat je je laat leiden door God heen. Door de Heilige Geest heen. En ik ga ook niet zeggen dat de Bijbel altijd tot je komt in hapklare blokken.

Dat is in ieder geval niet mijn ervaring. Het vraagt tijd. Je moet lezen, nadenken, memoriseren. Er mee worstelen. Ik denk ook belangrijk is om er met anderen over te praten.

Als je stille tijd hebt gehouden. Dan zeggen we, Irma en ik was tegen elkaar aan tafel van, oké, wat heb jij dan geleerd? Dat je het als het ware even bespreekt. En ik denk dat naarmate je het vaker doet, dat je wel makkelijker verbanden gaat zien.

Maar ik denk nooit dat het een routine kwestie is om even de Bijbel te bestuderen en toe te passen. En als je dat maar lang genoeg doet. En als je blijft worstelen met een tekst.

Misschien niet één keer, maar meerdere keren. Dan zie ik ook dat er kostbare dingen naar boven drijven. Dat zijn kostbare dingen ook voor jouw persoonlijke geloofsleven. Waarop je verder kunt bouwen in jouw wandel met de Heerde Jezus.

Maar ik denk wel dat een beetje een aanpak of een methodiek je kan helpen. Dus dat is eigenlijk de bedoeling van deze ochtend. We gaan aan de hand van het boek Rut. We gaan aan de slag met het boek Rut.

Eigenlijk het derde hoofdstuk. Maar ik wil jullie ook introduceren aan een stappenplannetje. Hoe je als het ware stap voor stijf die Bijbel tot je kan laten komen.

Ik ga je drie tips geven. En die gaan we proberen toe te passen op dat boek Rut. Het derde hoofdstuk om precies te zijn. Maar voordat ik dat doe, wil ik eerst bidden.

Dat we samen geleid worden door God. Als we zijn woord openen. Want Vader in de Hemel, we willen u in eerste plaats hartelijk danken.

Dat u ons uw geest heeft gegeven, maar ook uw woord heeft achtergelaten. Dat die twee bij elkaar horen. Woord en geest. Om opgevoed te worden en onderwezen te worden in de weg die we gaan wandelen.

Dank u wel voor dit enorm kostbare geschenk dat tot ons is gekomen. Dank u wel dat u baakt over uw woord. En dat u ons ook wil onderwijzen uit uw woord.

Ook deze morgen. Wilt u ons helpen te verstaan wat de geest tot de gemeente zegt. Zegt. Amen. Goed.

Ik ga eerst even kort jullie een één minuut het boek Rut vertellen. Voordat het... Oh, ik moet deze even aandoen. Even knopjes en zo.

Ja. Ik heb gehoord dat dit niet leesbaar is op de camera. RUT. Oh, ik wil ons mijn excuus aanbieden. Dat heb ik niet bedacht vooraf. Het boek Rut.

Als je het gelezen hebt dan herken je het. Het boek Rut bestaat eigenlijk uit vijf belangrijke onderdelen. Het begint ermee dat er hongersnood is in Bethlehem. En eigenlijk is dat de reden dat Naomi en haar man die gaan weg.

Dus in plaats van dat ze zien dat die hongersnood een verstoring is in de relatie met God. Zegt ze we gaan weg uit het beloofde land. We gaan terug naar het land Moab. En ze gaan weg uit de gemeenschap van Israël.

En in dat land gaat het eigenlijk van kwaad tot erger. Een man van de Omi die overlijdt en ook haar kinderen. En er blijft eigenlijk dikst meer over.

En Rut besluit eigenlijk om terug te gaan naar Bethlehem waar het inmiddels beter gaat. Maar ze komt daar verbitterd aan. Ze noemt zichzelf Mara.

God heeft mij dit aangedaan, zegt ze. Maar er gaat iemand met haar mee. En dat is Rut. Rut is haar schoondochter. En die zegt, uw God is mijn God.

Ik ga met je mee, al gaan we daar dood. Wij gaan samen verder. En ze komen eraan in de oogsttijd. Het is de tijd tussen Pasen en Pinksteren, zouden wij zeggen.

Dat is al het eerste lichtpuntje in het boek. Daarna volgt natuurlijk dat Rut en Naomi moeten voor eten zorgen. Ze komen daar in armoede aan.

En Rut kiest daarvoor voor de eerbare weg. Er is een wet in Israël dat je als arme aden mag plukken. Die vallen bij de oogst. En op die manier wil ze aan eten komen.

En op die manier ontmoet ze ook Boaz. Boaz beschermt haar. Boaz zorgt voor voedsel. En dat gaat door tot zo'n beetje aan het eind van de oogst.

En aan het eind van de oogst heeft Naomi een plan. Naomi komt in actie. En ze stuurt Rut naar de dorstvrouw.

En daar vraagt Rut Boaz eigenlijk ten huwelijk. Dat vind ik wel grappig. Meestal is het andersom. Dat de mannen de vrouw vragen.

Maar hier zie je eigenlijk dat het andersom is. Die fout heb ik ook bijna zelf gemaakt. Het had maar nagescheeld. Of Irma had verkering aan mij gevraagd. Ik was maar eigenlijk net één brief voor.

Dus dat doet mij er dan aan denken. Hoe het ook zij. Boaz gaat daarop in. En Boaz eigenlijk is de basis van wat Rut daar vraagt.

Dus een combinatie van twee wetten. Daar komen we nog wel op. Dat is het zwagerhuwelijk. En ook het losserschap. En door die wetten te combineren. Is redding mogelijk. En Rut keert terug.

En er is nog een probleem. Want Boaz is niet het enigste familielid. Er is nog een ander die kan lossen. En dat moet geregeld worden. Anders kan het allemaal niet doorgaan.

En dat gebeurt dan in de poort. En uiteindelijk komt het erop neer. Dat die persoon afziet van dat losserschap. Want hij heeft er gewoon geen zin in om met Rut te trouwen.

Dus hij wil wel het enendeel. Hij wil wel het losserschap. Maar hij wil niet het zwagerhuwelijk. Hij wil wel het economische voordeel. Maar hij wil niet zijn eigen familie.

Het rijkdom daarvan verwaterd. Dus daardoor kan Boaz met Rut trouwen. En dat leidt ertoe tot een grote zege. Ze krijgen er samen ook een kind.

En dat heet Obed. En Obed betekent dienaar. En daar stopt het niet mee. Nee, het einde van Rut eindigt ermee dat uit Obed door wordt komt de grote koning David.

Dat is het einde van het boek. Rut. Wat vonden jullie van het verhaal toen jullie het zelf lazen hadden? Hebben jullie al... Wat was jullie eerste reactie toen jullie het lazen?

Vertrouwen denk ik. Wat Rut had. Vertrouwen van Rut. In Naomi of in de God van Naomi. Ja. Vertrouwen van Rut in de God van Naomi.

Het is ook gewoon een heel mooi verhaal. Toch? Ja. Het is prachtig geschreven. En het is levendig.

Ik vind het ook warm. Het is dramatisch. Het gaat nogal over wat. En wat ook misschien bijzonder is. Het is echt een boek geschreven vanuit het standpunt vanuit de vrouw.

Er zijn maar een paar boeken in de Bijbel die dat hebben. Dus misschien was het ook weer niet zo'n straf om dat... om dat boek te lezen. Het is gewoon een mooi boek om te lezen.

Goed. Hoe ga je nou zo'n boek te lijf? Hoe ga je nou zo'n stuk bestuderen? Eigenlijk heb ik een paar stapjes die ik even kort wil introduceren.

Het begint met lezen. Het liefst hardop lezen. Het liefst een heel Bijbelboek. Want zo is de Bijbel geschreven in Bijbelboeken. Niet één versje.

Nee, lees hele Bijbelboeken. En waarom hardop? Nou, het is natuurlijk pas sinds de uitvinding van de boek de kunst... dat je iedereen een eigen Bijbel heeft en dat zo stil kan lezen.

Iets tussen je oog en je hoofd. Maar alle eeuwen daarvoor werd de Bijbel hardop voorgelezen. Het was iets tussen je oor en je hart. En door het hardop te lezen...

voeg je dat eigenlijk toe aan het begrijpen van de Bijbel. Het land meer. En daarna is het belangrijk dat je dan niet direct spreekt naar de toepassing van wat betekent het voor mij.

Nee, het is goed dat je eerst even leert te observeren. Wat wil die tekst nou zeggen? Dat kan je doen door een printje te maken. Zelf doe ik dat graag. Zonder de kopjes van de vertalers.

Dus je hebt gewoon de tekst en je deelt zelf even de kopjes in. Dan moet je al even als het ware die tekst goed tot je door laten dringen. En daarna kun je met een tip die ik jullie ga geven zometeen met kleurtjes de belangrijke tekstelementen eruit vissen.

En dan moet je dus nadenken van wat wil deze tekst nu zeggen. Ik heb ook wel een voorbeeld meegenomen. Dan mag je na de dienst eens bekijken. In onze huisgemeente bespreken we het boek Matthäus.

We hebben gewoon dat ook eens geprint zonder kopjes. En een lekkere grote kantlijn. Dan kan je lekker krabbelen. Als je bang bent dat je bijbel dan...

Ja, die wil je misschien netjes houden. Maar dan heb je zo'n boekje en dat is gewoon heel fijn. Als je dat gedaan hebt, dan ga je het proberen te begrijpen. Daarvoor heb ik tip 2.

Wat wil die tekst nou eigenlijk zeggen? En misschien ook wel tot de oorspronkelijke lezers. Nou, bij Rut weten we dat eigenlijk niet. Woonden de oorspronkelijke lezers nou ten tijde van het koningschap?

Of tijdens ballingschap? Dat weten we niet precies. Maar in ieder geval is het goed om je dat in te beelden. En dan ga je naar toepassen. En toepassen wil zeggen, wat zijn nou eigenlijk de lessen?

De tijdloze lessen die je eruit kan halen. En daar heb ik ook een tip voor. En ik zou zeggen, daar hoort eigenlijk nog eentje bij. En dat is delen. Want wat jij geleerd hebt, is altijd bedoeld om te delen met anderen.

Goed. We gaan eventjes dat eerste tip even pakken. En dat zijn kleurtjes. En dat doen we even in het eerste verse van Rut, hoofdstuk 3.

Ik zal het eerst even lezen. Wel nu, is Boaz, bij wiens meisjes je geweest bent, geen bloedverwand van ons?

Zie, hij gaat vannacht op de dorstvloer Gerst wannen. Was je dan. Zalf je. Doe je beste kleren aan. En ga naar de dorstvloer. Maar zorg ervoor dat je niet door de man wordt opgemerkt, voordat hij klaar is met eten en drinken.

En het zal gebeuren als hij gaat liggen. Zorg dan dat je de plaats weet waar hij ligt. En ga er dan heen. Sla de deken aan zijn voeteind op. En ga liggen.

Dan zal hij jezelf wel vertellen wat je doen moet. Nou, wat je kan doen als je zo'n stukje tekst pakt, is dat je, ik heb er zo'n tabelletje gemaakt.

Dan kan je als het ware eventjes met een aantal kleurtjes gewoon wat dingen uit die tekst proberen te halen. Ik heb hier een paar gepakt. Je kunt, niet elke tekst heeft hetzelfde nodig.

Als het het Nieuw Testament is, dan kijk ik ook heel graag naar citaten en verwijzingen, naar het Oude Testament bijvoorbeeld. Maar zo kun je als het ware die tekst een beetje tot je laten komen.

En als ik dat toepas op Rut, dan lijkt het mij dat er hier echt sprake is van een keerpunt. Daarvoor is Naomi die zegt, ja noem mij maar Mara. God heeft dit met mij gedaan.

Het is me allemaal overkomen. En hier heeft Naomi een plan. Ze neemt actie. Er is sprake van een keerpunt in de tekst. En waarom doet Naomi dat?

Omdat ze ook weet dat ze een belang voor ogen heeft. Namelijk het belang van Naomi. Ze begint met het geven van een opdracht.

Naomi geeft instructie. Maar het maakt wel dat Rut in een hele kwetsbare positie komt. Er kan hier van alles misgaan.

Ze doet iets wat Boas ook helemaal verkeerd kan opvatten. Ze moet haar beste kleren aantrekken. Maar ze moet ook zorgen dat ze niet gezien wordt.

Dat is best wel ingewikkeld. Ik weet niet precies hoe je opdrachtvloer werkt. Maar ik stel me daarvoor dat dat een beetje een dulijke boel is. Het hele dorp loopt daaruit. En dan zit jij daar met je beste kleren aan.

En niet proberen op te vallen. En ik denk ook dat het voor Rut, als je dat tot je door laat dringen, ook niet zo eenvoudig is.

Hier is sprake van de wetten van het volk van Israël. Daar is ze helemaal niet mee opgevoed. Ze kent helemaal niet wat er allemaal gaat gebeuren. En ze krijgt dan wel eens gedetailleerde instructies.

Maar Naomi zegt niet wat ze zeggen moet. Ze moet maar leidzaam afwachten. Ze moet wachten totdat Boaz reageert.

Ik denk dat de sleutel hierbij is, had ik zelf opgeschreven, vertrouwen. Ik vind het mooi dat jij dat ook zegt. Wat maakt nu dat Naomi in actie kan komen?

Omdat ze een bepaald vertrouwen heeft in Boaz. En waarom? Omdat Boaz doet wat God wil. Dat is de keten. En Rut, die is volkomen toegewijd aan Naomi.

En die gaat daar gewoon hiermee. En ze vertrouwt dat wat Naomi mee begint, dat ze een plaats van rust zou krijgen, dat dat vanwaar zal worden. Dus ondanks alle risico's is hier het keerpunt bereikt door vertrouwen en toewijding.

Dat kan je op deze manier makkelijker door die kleurtjes uit die tekst halen. Goed. Dat is observeren. Dan ga je proberen de tekst te begrijpen.

En dat is de volgende stap. En daar heb ik ook een tip over. En die tip gaat over het volgende stukje.

Dus ik lees gewoon verder in het boek Rut. Toen Boaz gegeten en gedronken had en zijn hart vrolijk was, kwam hij en ging liggen aan de rand van de korenhoop.

Daarna kwam zij stilletjes. En dan kwam zij stilletjes. En dan kwam zij stilletjes. En hij zei, wie bent u?

En zij zei, ik ben Rut, uw dienares. Spreid uw vleugel over uw dienares uit, want u bent de losser. En hij zei, gezegend bent u door de heren, mijn dochter.

U hebt met deze laatste blijk van goede tierenheid van u de eerste nog overtroffen. Doordat u geen jonge mannen nagelomen bent. En geen armen. En geen rijken.

En nu, mijn dochter, wees niet bevreesd. Alles wat u gezegd hebt, zal ik voor u doen. Want ieder in de poort van mijn volk weet dat u een deugdelijke vrouw bent.

Nu dan. Het is waar dat ik een losser ben. Maar er is nog een losser. Nauwer verwant dan ik. Overnacht, vannacht hier. Als het morgenochtend gebeurt dat hij u lost, goed.

Laat hem lossen. Als hij echter niet gedegen is u te lossen, dan zal ik u lossen. Zo waar de Heer leeft. Ga nu maar liggen. Tot de morgen.

Als wij de Bijbel lezen, dan is het natuurlijk soms best moeilijk om de barrière te slechten tussen wat onze westerse cultuur ons leert.

En wat de Bijbel, de tijd van de Bijbel. En dat maakt dat wij soms allerlei dingen aannemen die de schrijver helemaal niet bedoelt. En dat maakt ook dat de schrijver aanneemt dat jij dingen wel weet die je helemaal niet weet.

Dus dat is de kloof die er is. En dat gaat hier ook een beetje op. Wat is die Rut nou precies aan het doen? Aan je met die deken opslaan en aan zijn voetenend liggen.

En dan die tekst van die vleugels. Waar gaat dit over? Is dit gewoon een onschuldige situatie? Of is hier romantiek? Of misschien nog wel meer in het geding?

We voelen dat niet gelijk precies aan. En dan heb ik dit tabelletje gemaakt. En dan zie je een klein beetje hoe wij denken en hoe het anders is.

En door dat tabelletje na te lopen kun je dus zeg maar zo'n tekst even een beetje meer proberen te begrijpen wat dat in een bepaalde cultuur is. Als je daar meer van wil weten, ik leg die boekje straks neer.

Een heel goed boekje hierover is, ik heb het helaas alleen in het Engels, maar ik denk dat het ook in het Nederlands is. Misreading the scriptures with western eyes. Removing cultural blindness to better understand the Bible.

Dus het verkeerd lezen van de Bijbel met je westerse ogen. Daar gaat dat dan eigenlijk over. Hier werkt die tijd nog veel meer uit dan ik nu kan.

Maar de belangrijkste voor mij is deze onderste. Als je de Bijbel leest, gaat het in eerste instantie niet om jou. Kan je het niet lezen, Johan, eraan?

Ja? En het gaat niet om jou, maar het gaat om de eer van God. De Bijbel is niet geschreven om jouw hapklare blokjes te geven.

Het gaat in de eerste plaats om de eer van God. Die moet gezocht worden in de tekst. En dat is een hele belangrijke zeugel. Zoek als je je Bijbel leest, eerst het Koninkrijk in zijn gerechtheid en de rest volgt daarna.

Deze tekst, de kerntekst, is hier. Gezegend bent u heren, mijn dochter. Dat is een uiting van een bidding. Het is een roep tot God van, oh, wat heeft God het allemaal goed geregeld.

Wat is er toch mooi. Wat zijn de wetten van God goed. Wat heeft hij de zaak toch in zijn handen en hoe heeft hij dit niet geleid. Dat is de betekenis van die uitroep.

En dat is het belangrijkste kerbent. Als je een reden vindt in de Bijbel om God te eren en te loven en te prijzen, dan heb je al een gezegende les gehad. Dan heb je al een gezegende toepassing gehad.

Nou, in deze passage kom je ook heel veel verschillen tegen. Ik kan ze niet allemaal benoemen, maar ik loop er even zo een paar doorheen.

Wij vinden het vreemd als mensen drinken bij hun werk. Maar hier is Boaz, die is aan het oogsten en hij drinkt en zijn hart is vrolijk.

Dat vinden wij misschien verkeerd, maar in de oogsttijd is een feesttijd in Israël. Nou, eindelijk weer voedsel na een lange tijd. En de betekenis van brood en wijn is natuurlijk in de Bijbel ook geestelijk.

Wij gaan straks ook brood en wijn vieren. Op dit moment dat brood en wijn bij elkaar komen, voordat Boaz Rut ontmoet, heeft een diepere betekenis. En dat die Rut aan het voeteneinde ligt, dat wil zeggen eigenlijk dat ze zich dienstbaar opstelt.

Bij mij ligt daar niemand aan mijn voeteneind. Mijn vrouw ligt naast mij. Dus als je vrouw naast je ligt, dan is het je partner, je vrouw. Als iemand aan je voeteneind ligt, dan is het je dienares.

Daarom zegt Rut ook dienares. En Boaz corrigeert het, die noemt haar gelijk dochter. Die wijst op de familierelatie. Rut neemt de houding dus in van een slavin.

De houding van onderwerping. En dan iets over de afkomst. Rut is een Moabitische. Dat vinden wij allemaal oké. Maar dat staat keer op keer, als je het boek Rut doorleest, staat steeds Rut de Moabitische.

Afkomst is in het oosten belangrijk. Het boek Johannes gaat voor een groot deel over waar de Heer Jezus vandaan komt. Zijn afkomst bepaalt wie hij is.

En hier ook. Als je een Moabit bent, nou dat was je eigenlijk een beetje van de slechte kant van de familie. Die was ontstaan, dat volk, door incest. Het was het land van de afgod Kemos.

Een verschrikkelijke afgod. En Biliam kwam daar vandaan. En die dikke koning Echlon. Dus Moab was er niet zo... Moabitische vrouwen golden eigenlijk een beetje als mannenverleiders.

Dus dat helpt ook een beetje om de spanning te begrijpen die er in dit verhaal dan plaatsvindt. En dat brengt me ook bij het punt van relaties en regels.

Bij ons bepalen de regels de relatie. Maar in het Midden-Oosten bepalen de relaties de regels. Precies andersom. In Deuteronomium 23 staat dat de Moabieten niet tot de gemeente van de Heer mogen worden toegelaten.

Wij zouden denken, nou, Rut, over en sluiten. Jammer dan, dat is de regel. Maar Boaz kijkt anders. Boaz ziet dat zij zich toegewijd heeft aan God.

En dat dat belangrijker is dan die regel. Hij ziet dat de houding van Rut anders is. En hij prijst haar daarom. Hij ziet de familierelatie en de toewijding aan Naomi.

En daarom kan Boaz daarmee verder gaan. Overigens is Boaz zelf ook... Hij had ook een Cananitische moeder. Dus hij was ook niet voorkomen Joods. Misschien helpt het ons te begrijpen als...

Stel je voor dat Boaz een Joodse is en Rut een Palestijnse in onze tijd. Dat geeft ook al een beetje de spanning van de achtergrond aan. En dan die tekst.

Die taalverschillen. Ik ben Rut, uw dienares spreidt uw vleugel over uw dienares uit, want u bent de losser. Wat bedoelt Rut hier nou precies?

Spreid uw vleugels over mij uit. Nou, dat kan betekenen, bescherm mij. In 2 vers 12 van de boek Rut staat dat ook zo genoemd.

Bescherm mij. Dus misschien zelfs wel van... Nou, Boaz, wat je eerder hebt gesproken, breng dat nu maar in praktijk. Maar het kan ook wat anders betekenen. Het kan ook betekenen...

Wil je met mij trouwen? Of zelfs een verzoek om seksuele gemeenschap. Zoals in Deuteronomium 22 te vinden is. En je wordt als lezer eigenlijk...

Kom je op een punt van... Wat bedoelt Rut hier nou eigenlijk? En dat moet jou ook natuurlijk hetzelfde gevoel geven als Boaz. Die moest ook maar raden wat Rut bedoelde natuurlijk. Behalve dat Rut er nog één zin achteraan spreekt.

Want u bent mijn losser. En dat maakt het verschil. Daarmee verbindt ze dat losserschap... Aan de vraag naar bescherming.

Ze vraagt feitelijk om zowel zijn zwaargeplicht te vervullen... Te zorgen voor nageslacht van Maglon... Als ook om losser te zijn en het land te bevrijden.

Juist die combinatie... Die maakt dat er zegen kan komen uit de wet. Door de totale wet te vervullen. Had Boaz alleen zijn zwaargeplicht vervuld...

Dan had Rut misschien wel nageslacht gekregen... Maar geen land om van te leven. Had Boaz alleen dat land gelost... Dan was er geen toekomst voor Rut geweest.

En Naomi. Dus juist door die twee te combineren... Ontstaat de redding die mogelijk is. Er is hier dus helemaal geen sprake van seksueel in Mariel gedacht.

Ook niet in de cultuur van die tijd. Ze hebben hier wel te maken met een hele assertieve vrouw... Die bereid is haar geluk opzij te zetten... Terwille van haar schoonmoeder.

Dat is wat hier gebeurt. En dat losse schap en dat zwaargeschap... Vinden we sowieso wel een beetje een moeilijk onderwerp. Want nageslacht in die tijd was heel belangrijk.

De familie moest helpen als het niet anders ging. Nou, dat vind je natuurlijk ook bij Tamar. Die wordt nog even aangenomd in het boek Rut. Bij Peres.

Het kind dat daarvan kwam. Het belang van nageslacht... Bewoog eigenlijk nog... Zwaarder dan de wil van de vrouw zelf. Nou, dat brengt ons direct in conflict...

Met de huidige onze cultuur met het oosten, toch? En Bo was overigens helemaal niet de zwager van Rut. Maar dat telt hier kennelijk ook niet. Dus... Over dat losse schap ga ik straks meer zeggen.

Dus ik laat het even hierbij. Ik wil jullie nog... En dan blijf ik... Ik ga niet meer boekjes leuren, hoor. Maar gewoon om je een beetje op weg te helpen. Als je op vakantie bent of zo...

Boekjes van Lois de Verberg. Zij brengt echt die brug tussen het oosterse denken... En het westerse denken aan. De Bijbel lezen met Rabbi Jezus... Of luisteren naar de taal van de Bijbel.

Ik weet zeker dat het tot zegen zal zijn. Dus ik... Ze zijn ook in het Nederlands. Ik denk dat is ook wel eens handig, hè. Dan... Dan kunnen we allemaal eens kijken of het wat voor je is. Ja?

Goed. Allemaal mooi en aardig. Maar nou hebben we nog de toepassing. Ik kijk even naar de taal. Ja, dat kan wel. En dat is mijn derde tip. En ook mijn laatste tip.

De toepassing. Als je nu de tekst dat je hebt doorgedrongen... Kun je ook weten... Kun je aangaan van wat betekent het dan? Wat is dan de boodschap van de tekst? En daarvoor wil ik je introduceren naar meerdere laagjes.

Ik denk dat bijna elk Bijbelboek... Kan je lezen in meerdere laagjes. En elk laagje heeft een andere toepassing. Die je in je leven kan toepassen.

Of waardoor de grootheid van God nog meer zichtbaar wordt. En die laagjes vind je ook in het boek Rut. Allereerst vind je onderin het historische verhaal.

Daar wordt oorzaak en elkaar verbonden in de verhalende tijd. Dan vind je daar bovenop onderwijs. Dat zijn natuurlijk de tijdloze waarheden die we ook vinden...

En die we ook in onze tijd terug mogen voeren. Je raakt dan ook vaak wat pastorale vragen. Dus daar zullen we straks ook naar kijken. Die uit het boek Rut komen. Het derde is...

Dat je ook het Bijbelboek vergelijkt met andere Bijbelboeken. In de Joodse uitleg is dit een heel belangrijk onderdeel. Je hebt bijvoorbeeld het boek Spreuken.

Dat spreekt over wijsheid. Van nou ja, de vrezen des heren. Het is het begin van alle wijsheid. Doe dit en je zult leven. Nou, dan krijg je het boek Prediker. En die zegt, ja, maar wacht eens even.

Moet je eens opletten. Al die mensen die niet geloven, daar gaat helemaal niet slecht mee. En met goede mensen gaat het soms slecht. En we gaan eigenlijk ook nog allemaal dood ook. En dan zegt Job, het derde wijsheidboek.

Die zegt van, ja, maar jullie praten erover. Maar ik heb meegemaakt. Ik was een god toegewijd. En het ging slecht met mij. En ik weet ook hoe dat afliep. Zo zie je dat die drie boeken als het ware in samenhang gelezen moeten worden.

Door die drie bij elkaar te brengen, ontstaat... wijsheid. Zo kunnen we ook naar het boek Rut straks kijken. En het laatste is... Ja, het laagje van Gods profetische plan.

Elk boek is ook weer een schakel in het grote plan. Van dat God de enige was... naar dat God alles in alles zal zijn. En die grote profetische lijn...

die brengt ons ook in verbinding met dit boek. En daar kunnen we ook van leren. Allereerst dus dat historische verhaal. In het boek Rut. Ja?

Nou, misschien vraag je je wel eens af... waarom is de Bijbel zo geschreven? De Bijbel is zo anders geschreven dan... ja, verhalen die wij kennen uit onze tijd. Maar is ook compleet anders geschreven...

dan de boeken die in die tijd werden geschreven. Als je een Egyptische boek zou lezen... je voelt gelijk aan... dit is niet de Bijbel. Dit is anders. Waarom komt dat?

Nou, ik geloof dat dat komt... doordat de schrijvers... geïnspireerd door de Heilige Geest... eigenlijk een hele nieuwe, literaire... vernieuwende stijl hebben gekregen...

via de Heilige Geest... om de Bijbel te schrijven. Met maar één groot doel. De openbaring van wie God is. En alles draagt eraan bij. Zelfs de manier waarop de Bijbel geschreven is.

En de kunst van het vertellen... draagt daaraan bij. Wie om te openbaren wie God is. En ik denk ook dat in het boek Rut... hoewel je niet vaak het woord God tegenkomt...

of niet zo vaak als in andere boeken... hij is altijd nabij. En altijd mogen we iets leren over God... ook in het boek Rut. Ik noem het een historisch verhaal...

omdat ik geloof dat het echt gebeurd is. Maar ik geloof ook dat het een verhaal is... om ons te leren en te onderwijzen. Het is niet zomaar een verslagje. Ja, daarom noem ik het een historisch verhaal.

Nou, iets van die elementen wil ik jullie aanraken. Als je kijkt in het boek Rut... dan kan je bijvoorbeeld eens kijken naar de namen. Al die namen hebben een speciale betekenis. Ik neem even een paar eruit.

Bethlehem betekent broodhuis. Dat weten jullie misschien wel. We hebben over Naomi... mijn genoegen naar bitterheid. Maglon, weet je wat Maglon betekent? Ziekelijk.

Je zou je kind maar ziekelijk noemen. Ja. Ja, en Gileon... dat wordt echt niet beter. Wegkwijnend. Ja.

Maar weet je wat Boaz betekent? Drager. Prachtig. Soepel. Dat is niet voor niks. Dat zijn dingen die je... die je gaat ontdekken...

en dat draagt bij aan het begrijpen van het... van wat de boodschap is van dit Bijbelboek. Als je dat wil weten... als je denkt van... ja, maar dat is leuk Edwin... jij kan dat allemaal opzoeken...

de Blue Letter Bijbel... als je dat in Google intikt... dan kan je al dit soort dingen... gewoon het Grieks en het Ebreus... kan je zo navinden. Dus... dan hoef je geen dikke boeken van aan te schaffen. En zo ook de gebruik van de naam van God.

Ik denk als je daar op let... dan kan je ook bijna in elk Bijbelboek toepassen. Hier wordt de naam van God... bijna overal... ja, weggebruikt. Dat is de naam van de Verbondsgod.

Behalve op één plek... waar Naomi zegt... noem mij maar Mara... want de Almachtige, El Shaddai... heeft mij grote bitterheid aangedaan. Dat is de naam van God...

voor het Verbond. En waarom doet Naomi dat? Natuurlijk om afstand te nemen. Zegt... nee, het overkomt mij allemaal. Het is mijn... het is... God die wil dat...

en... en... het woord El Shaddai gebruikt. En daarna...

erkende Naomi later weer... dat God... Jaweeus... de God van het Verbond. Het draagt bij aan de begrip... dat Naomi een bekering heeft meegemaakt. Je ziet het ook in de...

in de volgende laagje. Ik ga door naar die van het onderwijs. Als je dat terugkomt... je komt al die contrasten tegen. En elke keer wil je als het ware...

in zo'n verhaal zien hoe God handelt... en wat hij doet. Je kan eruit halen wat er gebeurt... als je het leven met de Heer loslaat. Het leven van Eli Melech. Maar je kan er ook uithalen...

wat er gebeurt als je vertrouwen op de Heer stelt. Wat? Je kunt lezen hoe belangrijk de wet is. Hoe de wet een vloek wordt... als je er niet naar luistert.

Hoe de wet eigenlijk niet werkt... als je die fout toepast... zoals die man in die poort. Hoe de wet wel werkt... als je die volkomen toepast... en met het hart van de wet werkt.

Rut en Boaz begrepen het hart van de wet. Dat het gaat om genade en recht. Dat die twee erbij horen. Intentie van de wet. En dat is precies wat de Heer Jezus ons ook leert.

Daarom zegt hij... ik ben niet gekomen om de wet af te schaffen... maar om die te vervullen. omdat het gaat om genade en recht. En als je daar zo over nadenkt...

dan kom je ook tot pastorale thema's... die je kunt vinden... waar je over kan nadenken. Naomi... die worstelt met... verlies... de vraag naar de zin van het leven.

Kinderloosheid. En misschien ook wel over technieken... om dan toch kinderen te krijgen. omgang met vreemdelingen. Hoe gaan we daarmee om? En rijkdom.

Dat zijn ook allemaal elementen... waar je over na kan denken. Dat is onderwijs. En dan kun je doorgaan naar wijsheid. Als je het boek Rut vergelijkt... dan zie je al in vers 1...

dat het boek geschreven is in de tijd van... richteren. Richteren was de tijd... waarin iedereen deed wat goed was in eigen ogen. En Elie Melech is daar natuurlijk een voorbeeld van.

Als je het boek Richteren verder bestudeert... dan zie je dat aan het eind van het boek Richteren... er twee verhalen gaan... over Bethlehem. En die verhalen staan ook nog niet eens...

in de volgorde van de tijd... terwijl de rest van Richteren... wel in de volgorde van de tijd gaat. Dus het eerste verhaal over Bethlehem... dat is een verschrikkelijk verhaal over afgoderij.

Nog wel door een kleinzoon van Mozes. En het tweede verhaal over Bethlehem... is een nog gruwelijker verhaal vind ik... over ontucht. Nog wel bij een vrouw uit Bethlehem.

En wat is het dan mooi... dat er een derde verhaal komt in het boek Rut. Dat gaat over genade en herstel. En ik zie daarin een verband. Misschien in jouw omgeving...

in jouw dorp is er ook wel... ongeloof en afgoderij en ontucht. Maar het laatste verhaal... mag ook misschien wel... net als in Bethlehem zijn... een verhaal over genade... en recht.

Rut eindigt met het geslachtsregister van David. Dat vormt natuurlijk een schakel... naar het boek Koningen. In plaats van dat de familie uitsterft...

komt er een koning uit voort. Ja, zelfs wij weten dat al... de Messias. En het gaat hier om een dienende koning. Het gaat om een koning...

die de eigenschappen van Boaz en Rut... meeneemt in zijn koningschap. Een dienend koningschap. Een koningschap zoals het bedoeld is. En ik denk dat je daaruit kan halen...

welk een geweldige impact er is... als mannen en vrouwen doen wat God zegt. Als er gezonde gezinnen zijn. Wat een impact dat heeft... op de generaties ten herna komen.

Hoe belangrijk dat is. Een ander en laatste verband... waar ik jullie op wil wijzen... is op het losserschap. De Bijbel spreekt meerdere keren...

over het boek Losser. Een losser is niet zomaar iemand... dat is iemand die zijn familie vrij koopt... soms nog wel met zijn eigen bloed. Het eerste boek waarmee je dat...

in verband kan brengen... is het boek Job. Want die Naomi... is eigenlijk een soort vrouwelijke Job. Het verhaal speelt hier allebei... een beetje buiten Israël af.

Ze verliezen allebei hun familie. Ze vervallen allebei in armoede... in bitterheid. Ze nemen allebei afstand van God. Ook het boek Job gaat over...

de Almachtige El Shaddai... wel 31 keer. En allebei willen ze sterven... die Naomi en die Job. Dus er is heel veel overlap. Maar wat ook belangrijker is...

is dat het keerpunt in beide boeken... gaat over... losserschap. Job zegt... want ik weet dat mijn redder... daar staat letterlijk... mijn losser... leeft.

Uiteindelijk zal hij mij... uit het stof optillen... zodat alles weer goed komt. Dus bij Naomi hebben we het over... een menselijke losser. Maar bij Job...

vinden we nu pas het beeld van... God als losser. En dat is een enorme denkstap. En dat is een prachtige denkstap... wat mij betreft. God is onze losser.

En dat keert zich tegen... het idee dat dingen... niet onomkoombaar zijn. Dat God niet alleen maar... werkt met wetmatigheden. En dat hij alleen maar vergeldt...

en dat oorzaak en gevolgen... aan elkaar verbonden worden. Ook God is een losser... die ons kan vrijkopen. Die die patroon kan doorbreken. En dat idee wordt ten volle...

uitgewerkt in het boekje Zaja. In het boekje Zaja... daar wordt tussenhoofdstuk 35... en het slot wel 24 keer... over losser gesproken. Alleen wij vertalen dat...

met heiland. Toen ik doorkreeg... dat het woord heiland... in de Bijbel... losser betekent... is dat woord voor mij ook... van een veel diepere...

betekenis geworden. En in Zaja... vinden we ook dat dat losserschap... ingevuld wordt door dienerschap. Net als de Heerde Jezus deed.

Losser... dat deed je als het land was verloren. Zoals bij Rut. Maar je kon ook losser zijn... bij menselijk verlies. Dan moest je wraak nemen... op je vijanden. Dat is denk ik een beetje... als Job het leert.

En de derde manier... waarop je losser kan zijn... was dat je... recht... bij recht deed... door als je als familie... verkocht moest worden als slaaf... en dan werd je... door je familie...

vrijgekocht. En wij zien in het boekje Zaja... en daarbuiten... dat God... op al die manieren... losser is. Want onze God... is een volkomen losser. En hij wil ook met ons...

het huwelijk in. Hij wil ook met ons... ja... een eenheid vormen. En in het Nieuwe Testament... vind je dat dan terug... dat de Heerde Jezus... ons heeft vrijgekocht.

Dus we leren dat het losserschap... losserschap van God... ingevuld wordt... door de Heerde Jezus. De Heerde Jezus... heeft ons vrijgekocht. Niet met geld... maar met zijn eigen bloed.

Zoals een losser... dat hoort te doen. Hij heeft ons... hij ziet ons als familie... en hij heeft ons geadapteerd... en in zijn gezin... opgenomen. Je zegt...

dat het losserschap... dat het losserschap van God... niet gebaseerd is... op natuurlijk recht... of de afkomst van Israël... maar gebaseerd is... op Gods liefde. En daarom kan hij ook... ons redden.

En niet alleen Israël. Christus heeft u... vrijgekocht... uit de slavernij. Christus heeft u... ja... vrijgebracht...

net zoals de Exodus... maar ook... uzelf. God is ook losser... in de vorm van... bloedwrekerschap. Ik geloof dat er een dag komt... dat de Heerde Jezus...

terugkomt... en dat hij ook... wraak neemt op zijn vijand. Dat het een dag van genade... en uitredding is... maar dat hij ook weet... wat iedereen met het volk Israël... heeft gedaan...

en dat hij op die manier ook... Israël zal lossen... als dat tot bekering komt. En ik geloof ook... dat de Heerde Jezus... als hij terugkomt... dat hij ons een erfdeel gaat geven. Een erfdeel in de hemel.

Hij zijn... zijn mede-erfgenamen. Want ook de mensenzoon... is niet gekomen om zich te laten dienen... maar om zelf te dienen. Hij is gekomen om zijn leven te geven...

voor de mensen. Zijn leven zal het losgaat zijn... waarmee hij mensen vrijkoopt. Oké... als je dus nu weet... wat Boaz... betekent... in de profetische huilslijn...

dan weet je ook... wat Rut kan betekenen. Rut... de Joodse vrouw... die wegliep... de diaspora in... maar die tot bekering kwam...

die tot inkeer kwam. Zij is denk ik... het beeld... van de gemeente uit Israël. En Rut... die zomaar in de oogsttijd... bij de Heer kwam.

De tijd tussen... Paas en Pinksteren. De tijd die wijst op... Pinksteren. De dag waarop de... gemeente uit de Heidenen... werd geboren. En zo kan je zien...

dat Rut ook een beeld is... van de gemeente uit de Heidenen. En het zal worden... één Herder... en één Kudde. En daar zie ik met...

heel mijn hart naar uit. En ik hoop dat je... met deze overdenking... geïnspireerd bent... om zelf ook... aan de slag te gaan... met de Bijbel. Als je... zulke dingen... uit de boek Rut kan halen...

wat voor schatten... liggen er dan wel niet meer. En ik hoop dat je... aan de slag gaat... om misschien... te gaan strepen... of... met je culturele vooroordelen...

af te rekenen... of... laagjes in de Bijbel... te ontdekken. De vraag is eigenlijk... welk boek ga je pakken? En die moet je... zelf beantwoorden. En ik hoop dat je dan... wat je vindt...

kan delen. Misschien wel aan de ontbijttafel. Wat je ochtends... in je stille tijd hebt gedaan. En ik wens je daarbij... heel veel... zegen toe. Amen.