Een Rijke Zegen

Spreker

Harm Kramer

Date
July 23, 2023
Time
10:00

Transcription

Auto-generated - may contain small errors. Always verify with the audio version.

Toen ik dacht wat zullen we eens doen deze zondag. Dacht ik laat ik eens een hele positieve opbouwende preek houden.

Dat hebben we nodig in deze tijden denk ik.! Gewoon eens een preek. Meestal zijn mijn preken vrij... Nou ja, niet te zeggen dat het donderpreken zijn.

Maar vrij afgewogen wat dat betreft. Ik bedoel, ik ben niet bang om ook eens wat confronterends te zeggen. En sommige mensen vinden dat fijn om te horen. Maar dit wordt geen confronterende preek.

Al, ja, misschien ook weer wel. Maar we zullen zien. Het wordt fijn in ieder geval. Ik lees eerst uit de NBV 21.

Zodat je hem ook eens in een andere vertaling hoort. Dat is de allernieuwste vertaling, zeg maar. Lees ik uit nummerie 6. Nummerie 6.

Als je dat even opzoekt in je eigen bijbeltje. Dan kun je het ook in je eigen vertaling even bekijken. Bij mij in de kerk komen er nu allemaal telefoons tevoorschijn.

Dat is weer wat nieuws. Dan is het allemaal op de telefoon... ...vraaggedoe. Maar oké. Ik vind het altijd wel fijn als mensen meelezen.

Nee, ik krijg geen water. Is er wel? Deze is nou... ...denk ik dus voor jou. Oh, oké. Dank je. Is het niet voor jou?

Nee. Nou, geweldig. Ach, heerlijk. Hebben we het gevonden? Nummerie 6.

Dan begin ik te lezen bij het 22ste vers. En vooral 24 tot en met 26 zijn buitengewoon van belang.

De heer zei tegen Mozes, zeg tegen Aaron en zijn zonen... ...dat zij de Israëlieten met deze woorden moeten zegenen. Is er verwarring?

Komt goed. Dan wil ik nog een stukje lezen uit Genesis.

Genesis, Genesis 32. Dat is dan niet zo gruwelijk ver vandaan. Het eerste boek van Mozes. Het 32ste hoofdstuk.

Kan ik nogal een slokje doen? En dan begin ik bij het 23ste vers.

Dus Genesis 32 vers 23. Het was nog nacht toen Jacob opstond en de Jabok overstak op een doorwaadbare plaats.

Samen met zijn beide vrouwen, zijn twee bijvrouwen en zijn elf zonen. Hij heeft niet stilgelegen. Nadat hij hen over de rivier had geholpen, bracht hij ook al zijn bezittingen naar de overkant.

Maar zelf bleef hij achter. Helemaal alleen. En er worstelde iemand met hem totdat de dag aanbrak. Toen de ander zag dat hij het niet van hem kon winnen, raakte hij Jacobs heup aan.

En daardoor raakte Jacobs heup tijdens die worsteling ontwricht. Toen zei de ander, laat mij gaan, het wordt al dag. Maar Jacob zei, ik laat u niet gaan, tenzij u mij zegent.

De ander vroeg, hoe luidt je naam? Jacob, antwoordde hij. Daarop zeide hij, voortaan zal je naam niet Jacob zijn, maar Israël.

Want je hebt met God en mensen gestreden en je hebt gewonnen. Jacob vroeg, zeg me toch uw naam. Maar hij kreeg ten antwoord, waarom vraag je naar mijn naam?

Toen zegende die ander hem daar. Jacob noemde die naam Pneel. Want, zei hij, ik heb oog in oog gestaan met God en toch is mijn leven gered.

Geliefde broers en zussen in de Heer. Dit is een preek op verzoek. Een lieve oude zuster uit Arkel vond het fijn dat ik altijd aan het eind van de ochtenddienst de zegen uit nummer 6 uitsprak.

Lang niet iedere collega deed dat blijkbaar. En ze verklaarde dat ze het fijn zou vinden als ik daar eens over preekte. Nou, dat doe ik altijd graag.

Want dan weet ik dat er aandacht is. Want als ze het zelf aangevraagd hebben. Dus ik wil u niet op ideeën brengen. Maar het zou zomaar kunnen. Maar ik doe het ook graag, want ik vind het niet alleen een prachtig gedicht.

Dat stukje tekst. Maar ik denk ook dat deze mooie woorden ons vandaag iets tonen van de liefde van onze vader God. En ik denk dat bijna alle woorden afzonderlijk ons iets te zeggen hebben.

Ik ga het tekstgedeelte, die zegen dus, in twee vertalingen nog eens voorlezen. Als u even goed oplet. Als u mee wilt lezen, het is natuurlijk nummer 6 vers 24 tot 26.

Hebben we net ook gezegd. Eerst uit de allernieuwste vertaling. De NBV 21, zoals ik net las. En daarna uit de NBG 1951. Het zijn maar een paar teksten. Dus het is redelijk pijnloos.

En ik doe die laatste, omdat die taal u waarschijnlijk wat bekender voorkomt. De eerste is, mogen de Heer u zegenen en u beschermen.

Mogen de Heer het licht van zijn gelaat over u doen schijnen en u genadig zijn. Mogen de Heer u zijn gelaat toewenden en u vrede geven. En dan wat jullie waarschijnlijk beter kennen.

De Heer zegenen u en behoeden u. De Heer doen zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig. De Heer verheffen zijn aangezicht over u. En geven u vrede.

Ik had, is dat eer gisteren? Of de dag daarvoor nog, donderdag? De dag daarvoor nog. Had ik een dankdienst voor het leven van een lieve oude zuster die naar de Heer is gegaan.

En daar zaten meer mensen in de zaal die nooit een stap in de kerk zetten dan mensen die dat wel doen. Dus dat is best, je kunt je misschien wel voorstellen, best een beetje lastig preken.

En ik merkte dus ook dat dat een beetje stroef ging. En uiteindelijk, ach we kwamen er wel uit. Maar ik merkte ook dat ik toen ik vroeg aan de mensen om te gaan staan en de zegen uitsprak, wat ik ook altijd doe aan het eind van een dankdienst voor het leven van, dat dat toch op de een of andere manier indruk maakt.

Daar gaat kracht uit van die woorden. Is mijn ervaring. Ook bij mensen die wellicht eerder een beetje tegen geloof of de Bijbel zijn.

Dus men voelt aan, op een bepaald niveau, dat dit meer is dan de woorden van Harm Kramer. Dat dit woorden zijn van God zelf.

Dus ja, in 1979 vonden archeologen in de Hinnom Vallei, ten zuidwesten van de oude stad Jeruzalem, twee opgerolde zilveren stroken.

Ter grootte van een kleine sigaret. U weet natuurlijk allang niet meer, want niemand rookt hier, hoe dat eruit ziet. Maar oké. En die strookjes die waren beschreven.

En die hebben ze heel voorzichtig uitgepeld. En dan stonden er twee versies van de priestelijke zegen, zoals ik die zojuist heb voorgelezen, stonden daar op geschreven.

En die strookjes, dat was waarschijnlijk een amulet dat iemand bij zijn leven droeg. En het werd aan hem of haar meegegeven, ook als grafgift. Dus dat geeft aan hoe belangrijk die tekst is voor de gelovige jood van alle tijden.

Die strookjes worden gedateerd op het einde van de zevende eeuw voor Christus. Weet je, de tijd van Jezaja is dat, denk ik. Ik kijk even jou aan, jij bent goed op de hoogte.

Ja toch, 700. Ja, dat is ongeveer Jezaja. Nou, die tijd, zeg maar. Dus dat is het oudst bekende manuscript van een bijbeltekst dat we kennen, dat we hebben.

Nog vier eeuwen voor de dodezeerollen. Dus deze tekst is blijkbaar al duizenden jaren een buitengewoon belangrijke tekst voor de Israëliten.

Nou, we bevinden ons ergens in de Sine-Iwoestijn, tijdens de omzwervingen van het volk Israël al daar. En het is nog niet zo lang geleden dat Aaron en zijn nageslacht zijn aangewezen als priesters.

Een soort, nou dat hoef ik jullie niet te vertellen natuurlijk, priesters zijn een soort tussenpersonen tussen God, de almachtige God en gewone mensen.

Daar moet ook iemand tussen. Anders, ja, rechtstreeks met God praten op die manier, dat is voor een mens niet te doen. Echt oog in oog staan, dat komt pas later als we bij de Heer zijn.

En een van de taken van de priesters was het zegenen van het volk. Maar ja, als je dat nog nooit gedaan hebt en er is nog nooit iemand geweest die die functie heeft gedaan, dan kan ik me best voorstellen dat je op zoek bent naar een beetje pakkende tekst.

Een mooie, betekenisvolle tekst. Nou, God schonk hen deze prachtige spreuk via Mozes. En later mochten in de Joodse erediensten alleen Joden die Kohen heten.

En dus een afstammeling van de Aaron waren, deze zegenbeden uitspreken als afsluiting van de dienst. En dat is tot op de huidige dag nog steeds zo in de synagoge.

Dus als je naar een synagoge gaat, neem iemand mee die Kohen heet, dan heb je een extra diepe dienst. Oké, naar de tekst. Drie keer horen we de volkomen, de perfecte en de meest belangrijke godsnaam.

Joden. Joden. Ik ben die ik ben. Wij vertalen het met de heren met allemaal hoofdletters. Eigenlijk zou je, taalkundig gezien, genoeg hebben aan één keer de heren.

En dan telkens hij, of zo. Maar er wordt hier blijkbaar grote nadruk gelegd op die naam. Die naam is belangrijk. De naam waarmee God zich aan Mozes openbaarde bij de brandende braamstruik.

Ik ben die ik ben. Hiermee geeft God aan dat hij bij het volk is. Dat hij bij het volk is. Hij is niet ver weg, maar hij woont in het midden van zijn volk.

De laatste tijd word ik daar heel veel mee geconfronteerd. En dat klinkt misschien een beetje zweverig, maar het zijn van God. Ik ben die ik ben.

Dat heet je niet voor niks. Dus dat is iets heel wezenlijks van zijn... Nou, God is er en God is erbij. In de dankdienst voor het leven waar ik net even naar refereerde kwam het ook weer heel sterk naar voren.

Wat er ook gebeurt in je leven. God is trouw. God is erbij. God is er. Dat is iets dat je op...

Hoe de werkelijkheid je ook uit de vingers glipt... Kun je je altijd aan vasthouden. God is trouw. Op God kun je vertrouwen. En voor een jood is dat het allerbelangrijkste aspect van God.

Zijn aanwezigheid. Het feit dat hij er is. God zegt als het ware tegen het volk Israël... En ik geloof ook nu tegen ons.

Ik ben erbij. Ik ben betrokken bij jou. Wat een heerlijk uitgangspunt is dat. We hebben een God die meeleeft met ons.

Die een innige band met ons wil hebben. Dat is niet zo op een afstand of uit de hoogte. Nee, dat is dichtbij. Dat is warm.

In het eerste zinnetje... Lezen we dat de heer ons zegent. Er staat zegenen.

En het wordt ergens anders dus vertaald met... Mogen de heer u zegenen. Dat betekent dat ook. Dus zegenen. Daar staat een afgeleide vorm van het Hebreeuwse werkwoord barak.

Denkbaar aan Obama. Ja, daar komt het vandaan. Het is gewoon diezelfde naam. En de meest directe vertaling van zegenen in het Nieuwe Testament is...

Goede woorden spreken tegen iemand. Iemand iets goeds toewensen. Dat is zegenen. En het woord berak...

Dat is het woord waarvan dat barak afgeleid is. In het Oude Testament... Dat heeft eigenlijk veel meer om het lijf...

Dan alleen een goede wens. Of een vrome wens naar andere mensen toe. De woorden van een zegen zijn woorden waar een macht in ligt.

Dan zeg ik het al voor de tweede keer. Waar kracht vanuit gaat. Het zijn niet zomaar vrome wensen of vriendelijke groeten... Maar waardevolle bezittingen...

Die doorgegeven worden van vader op zoon. Ik borduur hier even op verder met jullie welnemen... Aan de hand van het leven van Jacob.

Nou, als je in Genesis 27 begint... Lees dat thuis maar eens rustig na, want het zijn nogal wat versen. Als de zegen van zijn vader Isaac alleen maar een vrome wens geweest zou zijn...

Had hij er dan zijn vader voor bedrogen. Isaac stelt in zijn zegen Jacob tot heerser over Ezo. Er ging dus macht uit van deze woorden.

En de zegen kon maar één keer gegeven worden. Jacob wordt rijk gezegend wat materiële zaken betreft. Dus hij verwerft veel veeën, krijgt veel kinderen.

Met andere woorden, zijn leven is vruchtbaar. En tijdens zijn verblijf bij zijn oom Laban... Als de zegen daar op is, vlucht hij weg.

En wordt hij ingehaald door Laban, die bij het afscheid zijn kinderen zegent. Als hij in hoofdstuk 32, dat hebben we gelezen, met God zelf worstelt...

Laat hij hem niet gaan. Tenzij dat hij hem zegent. En in dat laatste geval komt de zegen neer ook op een naamsverandering.

Jacob, de hielenlichter, de bedrieger, wordt Israël. Worstelt met God. Is trouwens apart, hè? Dat het zo'n naam is.

Ja, ja, wel, echt waar. El is de naam voor God. En Israël is dat er geworsteld wordt met God. De woorden veranderen dus werkelijk iets in het wezen en het doel van Jacob.

Die vanaf dan Israël heet. Op zijn sterfbed zegent hij Jozefs zonen en zijn eigen zonen... Met toch iets wat vreemde, soms duidelijk negatieve uitspraken.

U kunt het lezen in Genesis 48 en 49. Kortom, nergens in deze hele geschiedenis zijn deze zegeningen vrome wensen of gebeden.

Maar het zijn woorden waar werkelijk kracht vanuit gaat. Nou, op dit punt aangekomen ben ik benieuwd hoe u dit ervaart. Hoe jullie dit ervaren.

Als ik of een van mijn collega's de zegen uitspreek... Als een van de oudsten dat hier doet... Wat doet dat dan met je?

Blijf je dezelfde? Dat is niet de bedoeling. Er gaat kracht van God uit door de Aaronitische zegen.

God verandert mensen. Ik had laatst een gesprek met iemand en die had in... Ja, die had niet zoveel geluk gehad qua relaties.

Er waren verschillende relaties kapot gegaan. Dat was heel naar gegaan in haar leven. En dat kwam deels doordat ze dacht...

Ja, maar ik verander hem wel. Komt u dat bekend voor? Jonge, enthousiaste mensen hebben dat vaak over. Ja, maar ik weet dat hij een beetje naar is.

Maar ik verander hem wel. Dat lukt nooit. Ik zeg het van tevoren. Dat lukt niet. Wij mensen kunnen mensen niet veranderen. Dat gaat niet. God kan mensen veranderen.

Dat is de enige die dat kan. God kan mensen veranderen. Dus hier... God verandert mensen door de zegen.

Door ze te zegenen verandert God mensen. Door ze zegen te geven. Oké, tweede stukje. En behoede u.

Dat betekent dat God... De God van Israël, het volk Israël... beschermt en bewaart. Je kan ook lezen bewaakt.

Dat zat al in die godsnaam verscholen natuurlijk. Ik ben die ik ben. God is bij ons. God beschermt ons. God is ons een burg. En een beschermer.

In Psalm 18 vers 3 wordt dat gevoel... die geborgenheid prachtig verwoord. O heren, mijn steenrots... mijn vesting en mijn bevrijder...

mijn God... mijn rots bij wie ik schuil... mijn schild... hoorn mijns heils... mijn burcht. De psalmist struikelt haast over de woorden...

om duidelijk te maken dat God ons vertrouwen waard is. betekent dat dat alle ellende je in je leven bespaard wordt. Ik zou bijna zeggen...

was het maar zo'n feest. Maar wat er ook gebeurt... God is bij je om je te helpen... soms door een dal van diepe duisternis heen.

En dan denk je... dan hebben we het hoogtepunt wel bereikt. Nou, er komt nog veel meer. In de volgende zinnen wordt deze zegen steeds rijker.

De heren doen zijn aangezicht over u lichten. Of het licht van zijn gelaat over u doen schijnen. Dat is een heel aparte uitdrukking.

Letterlijk betekent het zoiets als... de heren kijkt je vriendelijk aan... en figuurlijk... hij is je gunstig gezind. En ik moet denken aan een klein kind.

Echt een peuter nog, moet je denken. En die kijkt mij aan... en die denkt dan vaak... zo, die is best groot. En die baard vinden ze meestal ook niet zo...

ja, gezellig. Dus ja, dan... kijken ze met zo'n kleine, beetje onzekere glimlach. Kent u dat? En die glimlach ontdooit dan...

als ik hem even vriendelijk teruglag. Dat hoop ik dan tenminste. Dus mijn glimlach... betekent dan... ik ben jou goed gezind. Je hoeft niet bang voor me te zijn. Nou, de almachtige God...

komt ons hier tegemoet... met een uitnodigende... met een uitnodigende... en ontwapenende... glimlach. Laat dat een stukje doordringen. De almachtige...

eeuwige God... komt ons... nietige mensenkindertjes... tegemoet... met een uitnodigende... en ontwapenende... glimlach.

U mag... U mag rust weten... ik moest een beetje huilen... toen ik dit opschreef. Wat hebben wij... een goede... liefdevolle God. En wat kent hij ons goed?

een Joodse rabbi... vertaalde deze zin als... hij zal u tonen... een vrolijk gelaat. Een stralend gelaat. God straalt.

Daar staat je verstand op en stil. God straalt... als hij... ons... aankijkt. Nou... hoeveel liefde we hebben in je leven?

God straalt... als hij... aankijkt. En dan nog... zijn we er niet. Want...

er staat nog bij... en zij u... genadig. Kijk... genade is in het Latijn... gratia. En daar komt ons woord...

gratis vandaan. Wat God ons hier aanbiedt... is tegelijk... ongelooflijk waardevol. Maar toch krijgen we het...

als een geschenk. We hebben het op geen enkele manier... verdiend. Maar God is ons... genadig. Afwassing van onze zonden...

een eeuwig leven... na de dood... de genade gaven van God... gaan... maar... door. Hij helpt ons... onverdiend... er weer... bovenop. En...

ik weet niet hoe u dat heeft... maar dat overweldigt mij gewoon. Dan heb ik echt zoiets van... dat... dat... dat kan toch niet. Zo machtig zijn deze woorden. Hoe genadig is onze God.

Wat hebben we een... rijke... gulle God. En wat heeft hij het goed met ons voor. En ja... als je het aan de andere kant bekijkt... in het woord genade...

wordt ook pijnlijk duidelijk... hoe de verhoudingen liggen. Hoe de rangorde is. Genade wordt altijd verleend... als vriendelijke gaven... van een oneindig superieur...

opperwezen... aan ons... de zielige stervelingen. Ik heb het echt zo opgeschreven. Zie ik nu. Die werkelijk niets hebben... om hier tegenover te stellen. En toch...

is hij... genadig. Ja zeg het maar hoor. Als jij hier chocolade van kan maken... zeg het maar. Maar ik...

ik... ik kan alleen maar zeggen... dank u heer. Dank u heer. Dit is zo overweldigend. Zo... De...

Nou ja. De heren verheffen zijn... aangezicht over u. Weer zo'n uitdrukking... waar we in het moderne leven... niks meer hebben. Letterlijk...

het lijkt een beetje op die vorige... maar het is het met bijzondere aandacht... naar iets... of iemand zien. Dus naar iemand kijken... en dat is heel...

heel indringend. Dus... God kijkt zijn volk... God kijkt... jou heel indringend... aan. En dat is op zich al vreemd.

Want... het Oude Testament staat vol... van mensen die uitroepen... ja maar... ik heb God gezien... dus ik ga sterven. Ja. Mensen kunnen God niet zien.

Dat is te groot. Dat is te veel. En het staat hier... dat hij je... recht in de ogen aankijkt. Heel indringend... aankijkt. Maar dat is...

dat is ook nog niet alles... wat in deze zin verscholen ligt. Je kan... net zo makkelijk vertalen... God glimlacht... na je. Nou dan zijn we bij die eerdere... die eerdere...

God kijkt je... evenvol aan. En alsof dat nog niet... geweldig genoeg was... als je heel goed kijkt... naar wat hier werkelijk staat...

en het heeft me een halve dag gekost... maar ik ben eruit gekomen... dan lijkt het bijna ongepast... om dit over God te zeggen... maar kun je ook vertalen...

God heeft een oogje... op jou. Dat is mooi hè. God heeft een oogje op jou. Nou al vergeet je alles...

wat ik vanmorgen gezegd heb... maar hou dat vast. God heeft jou... op het oog. God... heeft je... onvoorwaardelijk... en innig...

lief. Ik heb nog niet zo lang geleden... iemand begraven... en die heeft... bij haar leven... tegen mij gezegd...

Harm... mijn vader... die... die... vond het nooit... ja...

vond mij nooit de moeite waard... die heeft... die heeft altijd gezegd... van... ja... jij doet er niet toe. Haar broer... dat was het... dat was het helemaal... maar zij... ja... deed niet haar zaken. En als je dat maar lang genoeg hoort...

dan ga je dat geloven als kind. Ja? En hoe... ja... hoe je met je verstand er ook tegenin gaat... dat is een gevoelskwestie... dat... dat... dat... daar krijg je niet meer uit.

Wij kregen dat er niet meer uit... bij haar. Ja? Dat hele... dat hele proces. God wel. En hoe doet hij dat? Door... te doen... wat die vader... oorspronkelijk had moeten doen.

Door de taak van die vader... over te nemen... en te zeggen... ik heb jou... on... onvoorwaardelijk... lief. Nou, wij kunnen ons met z'n allen...

niet voorstellen... dan blijf ik zeggen... wat dat voor die mevrouw betekent heeft. Voor die lieve zuster. Dat is... dat is... aardverschuivend. Dat is...

dat... ja... dat... God... de vader... ja... God de vader... haar... on... voorwaardelijk...

en innig... lief heeft. Ja... Je... je... je... je... je gaat nu niet naar huis... en ze zegt van...

ja, hier had ik niks aan. Dat geloof ik niet. Dit is zo... dit is zo... zo rijk. Dit is zo groot. Psalm 33 vers 18.

En verder. Zie desheren oog... is op hen... die hem vrezen... die op zijn goedertierenheid hopen... om hun ziel... van de dood...

te redden. En nog... is het niet klaar. Want er staat nog een heel belangrijk woord... waarmee we gezegend worden. Vrede. En geven u...

vrede. Het Hebrauwse woord dat hier staat... kent u allemaal... Shalom. Shalom. En shalom is zoveel meer... dan waar wij aan denken... bij het woord...

vrede. Het duidt op een toestand... van volkomen geluk... heil... en mijn favoriet... totale harmonie. Psalm 29 vers 11.

De Heer zal zijn volk... sterkte verlenen... de Heer zal zijn volk... zegenen... met vrede. Dus... vrede... is een zegen... een zegen van God.

Als je het op die manier bekijkt... ontbreek je nooit meer... bij 4 en 5 mei. Toch? Vrede... is een zegen... van God. Zo moet je het zien.

En het is het laatste woord... van de slotzin van deze zegen... en dus ook het laatste woord... van de dienst in de synagoge... op Shabbat. En als zodanig...

wijst het ook vooruit... naar de altijd voortdurende... vrede. Naar de eeuwige... Sabbatsrust. Waarvan de eredienst... slechts een voorproefje is. En ook kan ik me levendig voorstellen...

dat je denkt... ja, alles goed en wel harm. Maar we zijn hier in deze gemeente... heel erg gericht op... Israël. Ja, toch? Er wordt veel gebeden... voor Israël. En we vinden het heel belangrijk.

En zijn deze zegenbeden... niet uitsluitend bedoeld... voor Gods verbondsvolk. Israël. Is het niet veel te... Grieks, veel te...

Nieuw Testamentisch gedacht... om het direct op ons... toe te passen? Mag dat wel? Nou, als je dat afvraagt... dan wil ik je even meenemen...

naar Psalm 67. En zoek dat nog maar even op. Psalm 67. Daar vinden we namelijk een tekst... die heel erg lijkt op onze...

tekst... zegen in de tekst, zeg maar. Psalm 67...

Psalm 67 vanaf het eerste vers. Voor de koorleider bij Snarenspel, een psalm, een lied. Mogen God ons genadigd zijn en ons zegenen.

Mogen het licht van zijn gelaat over ons schijnen. Nou, jullie zien hoe sterk die echo is van onze tekstwoorden. Genade, zegen, het licht van Gods gelaat.

Het is bijna letterlijk. En vers 3. Dan zal men op aarde uw weg kennen onder alle volken uw reddende kracht. Dat de volken u loven, God.

Dat alle volken u loven. Laten de naties juichen van vreugde. Want u bestuurt de volken rechtvaardig. U wijst de naties op aarde de weg.

Dat de volken u loven, God. Dat alle volken u loven. De aarde heeft een rijke oogst gegeven. God onze God zegent ons. Mogen God ons zegenen opdat de einden der aarde ontzag hebben voor hem.

Nou, ik heb heel nadrukkelijk die woorden gelezen die daarop slaan. De volken, de naties op aarde, de einden der aarde. Volgens mij is het glashelder dat, hoewel de zegen natuurlijk primair geldt voor Gods oogappel.

Maar dat hier ook de volken, de heidenen en zelfs de mensen hier in Baarn mee bedoeld worden. Bij betrokken worden. We mogen als gemeente van Jezus Christus uit de heidenen delen in de zegen die God gegeven heeft aan onze oudste broer.

Ik ben er bij nu hoor. Maarten Luther. Maarten Luther. Preekte over deze tekst in 1532.

Het is maar dat u het weet. En hij legde hem uit met het oog op de drieeenheid. In de eerste bede, de heren zegenen u en hij behoeden u, gaat het volgens Luther over God, de Vader, die ons leven en goederen schenkt en onze bewaarder is.

De tweede bede, ja we zijn er toch intussen wel, of niet? De heren zegenen u en hij behoeden u, de heren doet zijn aangezicht over uw lichten en zij u genadig.

De tweede bede gaat over Jezus. Onze heiland die Gods genade, vergeving van zonden en een eeuwig leven voor ons verworpen heeft.

Eh, verworpen heeft, verworven heeft. Laat ik het goed zeggen. En de derde bede verwijst nog steeds volgens Luther naar de heilige geest die ons vrede geeft.

Dat vond ik zo'n mooie toepassing dat die wilde ik jullie niet onthouden. Alhoewel Luther niet altijd van die fijne dingen zei. Maar hier dus wel.

Ik wil afsluiten met een zegenbede van Paulus. waarin we een echo horen van deze zegenbede. Vooral in de woorden genade en vrede. Genade zij u en vrede van God onze Vader en van de Heer Jezus Christus.

En dan zeggen we er in de traditionele kerk achteraan, in de gemeenschap van de heilige geest. Amen. Moi wij picks naar beneden van het italien van het kraken dat bijdat она naar Minnesota zei wel geenEm 92 hebben ges!!!

Hij wil ons være uitositionerd maar weer kenjes worden dus gaan 좋아 맞 tes pakken verdienen …