Auto-generated - may contain small errors. Always verify with the audio version.
Goedemorgen. Fijn om jullie weer hier te kunnen zien en gewoon in levende lijven te kunnen spreken.! En ook door alle liederen heen van morgen en het enthousiasme te horen van ja, we leven in de overwinning.
Dat is waar, dat klopt eigenlijk helemaal. Ik ga even iets vertellen als begin van de preek en dat heeft te maken met het feit dat ik weer hier ben en in een aula zit van de school en dat is eigenlijk mijn dagelijkse leven.
Want ja, door de week zit ik ook altijd op school als docent en ja, in de pauzes in de aula, soms moet ik wat surveilleren daar. Maar het schooljaar begint bij ons altijd met een introductieweek en die introductieweek is bij ons altijd op een groot terrein bij een voormalig klooster waar de leerlingen van alle brugklassen, in dit geval waren dat 325 leerlingen van alle nieuwe brugklassen, grote school in Eindhoven, bij elkaar komen om vier dagen lang de introductielessen te krijgen, te sporten en een leuke film in elkaar te zetten.
Ze moeten drie nachten overnachten en dan heb je aan het eind van de week hopelijk een klas gevormd van je groep. Want dat is eigenlijk het grote doel dat al die kinderen die er van verschillende basisscholen dan een week met elkaar optrekken of eigenlijk vier dagen met elkaar optrekken en dan een mooie groep gaan vormen.
Dus je hebt allerlei lesjes, je hebt ook allerlei groepsvormingsdingen. En een van de groepsvormingsdingen was het volgende en dat is ook gelijk een vraag voor jullie. Dus als je je in de leeftijd voelt van de brugklas of jonger of net wat ouder, dan mag je meedenken.
Maar als je ouder bent, zeg maar zo vanaf twintig jaar, dan ben je al ouder, volgens hen dan. Dan mag je ook gewoon de vraag ook beantwoorden zometeen. Maar kijk eerst even. Het laatste vijf minuten is, nee dat is niet waar.
Je mag even kijken. En mijn vraag aan de leerlingen van mijn nieuwe mentorklas, want je gaat er dan naartoe als mentor. En ik ben mentor van de brugklas HV, HVO, VWO 1H.
Dat is mijn klas. En daar heb ik deze vraag aan gesteld. Welke? Nou hier heb je een papier, hier staat een stip op. Beschrijf mij eens wat je ziet.
Ik zeg verder helemaal niks, maar beschrijf mij eens wat je ziet. Nou is ook een vraag voor jullie gelijk. Wat zie je eigenlijk? Ja je mag nog niet antwoorden. Ja dat is lastig hè.
Maar je moet gewoon kijken en dan alleen maar in gedachten nu. Want u hebt geen papier en pijn bij u. U hebt nog een blaadje waar je dat op kan schrijven. Dus u moet het in gedachten doen, jij moet het in gedachten doen. Maar wat zie je dan eigenlijk?
Als je hier nou kijkt. Ik vertelde het gisteravond aan mijn vrouw in de auto dat ik hiermee de preek zou beginnen. Ze zei nou als ik in mijn gedachten neem dan weet ik al wat ik zie.
Ik zeg nou ik ben heel benieuwd wat jij dan zal zeggen. Ze zei ik zie een zwarte stip. Ja dat klopt. Dat staat er ook op. En misschien is dat ook wel jouw gedachte dat je dat als eerste hebt. Ja ik zie een zwarte stip.
Toen vroeg ik een tweede vraag aan de klas. Want een aantal van hen zeiden ook ja maar ik zie een zwarte stip. Wat is nou voor bijzonders dit? Toen zei ik nou als deze blad zijn nou als dit velkje nou is jouw leven is.
Dan gaan we meteen de diepte in. Wat zie je dan? Ja toen zaten sommigen mij een beetje glazig aan te kijken. Ja waar wil die naartoe? Wat bedoelt u meneer?
Ik zeg niks. Schrijf me eens op wat je dan ziet als je hier kijkt. En dit is jouw leven. Dan dacht ik dan zondag een jaar volgens mij wil hij dat ik wat dingetjes ga zeggen over die zwarte stip.
En over iets van mijn leven en die zwarte stip. Laat ik dat dan maar opschrijven. Hopelijk ik zie tegen het nieuwe jaar op. Dat vind ik een beetje lastig en zo. Ik weet niet of ik vrienden zal maken in de brugklas.
Ook weer zo'n zwarte stip. Ja. Eentje zei ja mijn oma is onlangs overleden. Dat is mijn zwarte stip. En ja het is gewoon onoverkomelijk.
Als je zo'n papiertje krijgt met zo'n zwarte stip erop. Zo'n grote dikke zwarte stip. Dat je aandacht onvermijdelijk wordt getrokken. Na die zwarte stip. Dat kan niet anders.
En dat je dan gaat afvragen. Waarom geeft hij dat? Waarom wil hij dat? Ons laten kijken. Wat kan het betekenen?
Nou. Ik kom er in mijn preek nog dadelijk op terug. Wat de bedoeling was. Maar ik zal je eerst even vertellen wat mijn zwarte stip is. Op dit moment. En soms wat langer.
Voor mij betekent zo'n zwarte stip. De dingen die niet leuk zijn. Voor mij betekent die zwarte stip. Tranen soms. Om dingen die moeilijk zijn. Verdriet, pijn, moeite.
Misschien is mijn grootste probleem. Op dit moment is. De enorme verdeeldheid onder gelovigen. Vind ik heel lastig. De polariteit van mensen. Die van alles kunnen duiden.
Op basis van de schrift. Met betrekking tot de eindtijd. En precies weten dat de Heer binnenkort terugkomt. Groot kans. Laat ik dat even voorop stellen. Maar misschien ook niet. Want we weten het niet.
Maar het feit dat de een tegen de ander soms opstaan. Om maar te overtuigen dat het allemaal zo is. Nou, soms vind ik dat lastig. Om daar goed mee om te gaan. Ik weet nog wel dat ik in de jaren zeventig.
Dat ik aan tafel zat bij mijn vader. En toen hadden we het ook over de eindtijd. En toen hadden we net die tien statenbond gehad. Misschien weet je dat nog. Dat tien statenbond. De EG werd opgericht.
En toen was er op een gegeven moment tien landen. Toen zei mijn vader. Nou komt de Heer terug. De tien statenbond is er. Alleen een tijdje later kwam nummer 11. En 12. En 13.
En 14. Nou, 22 geloof ik. Ja, toen werd het ineens weer wat lastiger. Maar dat soort dingen hoor ik. En dat vind ik lastig. Ik heb er ook verdriet van. Sterker nog.
Ik ben een aantal vrienden kwijtgeraakt. Gewoon door de verdeeldheid. Met. Ja, wat wil je? Wat weet je? Wat moet je in deze tijd staan? Hoe moet je in deze tijd staan? En daarnaast.
Ja, als ik gewoon naar mijn eigen leven kijk. Dan is dat wat ik zelf als moeite ervaar. Is veel dichterbij dan de hele grote moeite weer van de wereld. Dat komt ook dichtbij. Maar wat je in je eigen hart ervaart.
Wat je eigen moeite zijn. Dat zit nog het dichtst bij. En soms huil ik. En voor het einde van het afgelopen jaar. Dus het jaar 2020. Heb ik als overgangsgedicht voor Oud en Nieuw.
Een gedicht gemaakt. En dat heet. De tranenmaker. Je mag best huilen. Om wat je hebt moeten verliezen. De zekerheid dat het leven gaat.
Zoals jij dat wil. Wij kunnen immers voor het goede. In onze dagen niet zelf kiezen. Alles wordt ons door de tranenmaker toebedeeld.
Om elke traan een teken te laten zijn. Van overgaven. Omdat ons leven. Gewoon niet maakbaar is. We kunnen in ons verdriet. Ons aan de trooster laven.
De tranenmaker weet. Wat er wordt gemist. Je mag best huilen. Om de dagen die nog gaan komen. De onzekerheid van de wanen.
Van elke nieuwe dag. We kunnen immers niet ontsnappen. Aan gebroken dromen. Maar in wat wij niet kunnen beheersen. Ligt de grote kracht van hem.
Die onze toekomst vorm zal geven. Met woorden van hoop. Vertrouwen. En van moed. Om ons bestaan. Voor zijn aangezicht te leven. De tranenmaker.
Maakt immers alles. Weer goed. Nou. Of je nou jong of oud bent. Dat. Gegeven. Dat wat uit de Bijbel naar voren komt.
De tranenmaker. Degene die ook zorgt voor de tranen. Maakt ook. Is ook degene die alle tranen van de ogen zal afwissen. Hij is alles. Weet je.
In dit gedicht gaat het ook een beetje over. Dat je God wel wat kan missen. Door de moeite. En ik weet niet of je nou jong of oud bent. Iedereen kent die momenten wel eens. En ik weet dat toen ik in jaren twaalf dertien was.
Was ik niet zo met God bezig. Ik geloofde wel in hem. Omdat mijn ouders in hem geloofden. En het was wel een zekerheid in mijn bestaan. Ik vond het allemaal wel goed. En misschien dat je ook verder eigenlijk nooit nadenkt over God.
Hij is er gewoon. En je mag dankbaar zijn dat hij er gewoon is. Jij gelooft. Je ouders geloven. Nou. Wees daar absoluut blij om. Prediker zegt. Als je dat allemaal een beetje leert. Alleen in de vroegste jeugd.
Wees blij. Het kan iets zijn wat je je hele leven mee mag dragen. Maar het kan ook zijn dat je God even niet meer zo ervaart. Dat je denkt. Ik weet niet of dit allemaal waar is.
Als ik zie hoe de gelovigen soms ermee omgaan. En wat ze van deze tijd allemaal vinden. En zeggen. Ik weet het niet hoor. Bestaat hij überhaupt wel? En misschien kan het zijn dat je iemand moet missen.
Die heel graag nog om je heen had gehad. Misschien heb je tegenslagen. Misschien loopt het allemaal niet op school. Je bent heel enthousiast begonnen op school. Maar het gaat gewoon even niet. Je denkt. Zit ik wel in de juiste klas?
Ik heb nog steeds geen vrienden. En hoe gaat morgen? Hoe zal dit komende jaar gaan? De onzekerheid van morgen staat er ergens in een lied. En als je dat dan allemaal niet zo kan rijmen met God.
Wat dan? Natuurlijk. Als je dat eens uit. Dan krijg je misschien van je ouders te horen. Of misschien dat dat vrienden je vertellen. Of dat dat. Ja.
Uw vrienden het u vertellen. Uw broeders en zusters. Ja. Weet je. God is er altijd. Al voel je hem niet. Ja. Waar. Dat klopt. Of.
Weet je. Dat wat je moet missen is nu op een veel betere plek. Ja. Ook waar. Dat klopt. En weet je. Wat je mist. Je ziet elkaar wel weer. Ja. Ook waar. En dan de laatste.
God werkt alles mee ten goede. Ja. Kan er niet omheen. Dat is een tekst uit de Bijbel. Dat is gewoon waar. Maar sommige waarheden worden wel eens op het verkeerde moment gezegd.
Alsof er geen rekening wordt gehouden met alles wat je soms voelt. Alsof het gevoel. Geen erkenning krijgt. Je emotie. Je pijn. Je verdriet. Om dingen die gewoon niet goed gaan in je leven.
Kun je dan toch bidden. Kun je dan toch het aangezicht. Zoals we dat dan met moeilijke woorden zeggen. Het aangezicht van God zoeken. Nou misschien helpt persalm 13 dan.
En dat is dan ook het thema van de preek. Lange inleiding. Maar we gaan nu naar persalm 13. Een van mijn lievelingsversalmen in de Bijbel. Hier staat hij ook in beeld. Maar je mag hem natuurlijk ook meelezen.
En een broeder van mij die heeft het altijd over. Een goede gemeente is waar de ritseldichtheid hoog is. Weet je wat dat is? Dan hoor je dat gebladen van al de Bijbels die open gaan. Ja.
Dus mocht u zelf meelezen. Dan hoor ik u geritsel. En is de ritseldichtheid in deze gemeente op pijl. Zeg maar. Goeie gemeente. Ja maar meneer Lammers zou eens dan mijn klas zeggen.
Waarom zou ik een boekje openslaan als het toch op scherm staat. Ja dat is ook waar. Dus je mag ook daar natuurlijk lezen. Het gaat om de woorden uit het woord van God. Een persalm David. Een persalm van David voor de koorleider.
Hoe lang nog heren. Zult u mij vergeten. Voor altijd. Dan kom ik gelijk even aan een kleine nuance in de tekst.
Want u leest. Hoe lang nog heren. Zult u mij voor altijd vergeten. Maar de oorspronkelijke taal staat toe. Dat hier eigenlijk staat. Hoe lang zult u mij vergeten.
Vraagteken. Voor altijd. Vraagteken. Dan zijn ik twee vragen dan. Zult u mij voor altijd vergeten. Hoe lang zult u uw aangezicht nog voor mij verbergen.
Andere woorden. Hoe lang zal ik u niet meer zien. Hoe lang zal ik nog plannen maken in mijn hart. Verdriet hebben in mijn hart. Dag na dag. Hoe lang zal mijn vijand zich nog boven mij verheffen.
Vier vragen. Vier vragen. Met hoe lang. En dan krijg je dan het vierde vers. Zie mij aan. Verhoor mij heren mijn God. Verlicht mijn ogen. Anders ontslaap ik in de dood.
Anders zegt mijn vijand. Ik heb hem overwonnen en verheugen. Mijn tegenstander zich wanneer ik wankel. Dat is het tweede deel van de psalm. Derde deel van de psalm. Ik echter vertrouw op uw goede tierenheid.
Dat is eigenlijk een hele grote goedheid. Goede tierenheid. Mijn hart zal zich verheugen in uw heil. Ik zal voor de heren zingen. Omdat hij goed voor mij geweest is.
Prachtige psalm. In drie delen. En dat als ik zo'n psalm dan ook goed wil begrijpen. En dat is ook als je dadelijk thuis komt. En je ouders vragen van. Waar ging de preek over? Dan geef ik je drie woorden.
Die hoef je maar te onthouden. Vroeger had je dat wel eens. Ik weet niet of je uit een gezin komt. Waar vroeger aan tafel dan altijd werd gevraagd. Waar ging de preek over? En toen had je een drie punten preek vaak. En als je die drie punten maar kon onthouden.
Dan zat je goed. Ik weet niet of ik die ervaring ook heb. Ik weet niet of je überhaupt nog vraagt thuis. Als je aan tafel zit na een dienst. Van waar ging de preek vanmorgen over? Als je een keer mocht mee luisteren. Is dat jouw moeder? Ja?
Nou die mag er dadelijk eens vragen. Jouw dus nou opletten. Ga je het doen of niet? Ja dan ga je het doen. Oké. Nou als ik een persalm goed probeer te begrijpen.
Dan ga ik bekijken welke onderwerpen komen naar voren in zo'n persalm. En hoe kan ik die onderwerpen dan goed in mijn hoofd prenten. Dat ik ze kan onthouden. En nou in deze persalm zit een drieluik van drie delen.
En die kun je onthouden aan de hand van deze drie woorden. Klagen. Vragen. Gedragen. Nou is niet moeilijk. Het ruimt ook nog op elkaar. Nou ik blijf niet moeilijk om dat te onthouden.
Klagen. Vragen. Gedragen. En het klagen zit dan in de woorden. Hoe lang? En het is opvallend.
Hoe vaak die vragen in de persalmen wordt gesteld. Zeg maar het gedichtenboek van de Bijbel. En ik hou van gedichten. Want ik maak zelf ook gedichten zoals je net hoorde. Dus ik vind het heerlijk om in de persalmen te lezen.
Het is allemaal prachtige poëzie. En in de persalmen komt 21 keer. Kun je delen door zeven en drie. Dan denk ik altijd het is goddelijk. Komt 21 keer de vraag voor.
Hoe lang? O heren. Dus die vraag mag wel gesteld worden. Hoe lang zult u uw aangezicht voor mij verbergen? Hoe lang zult u mij vergeten?
Voor altijd. Hoe lang zal ik plannen maken in mijn ziel? Verdriet hebben in mijn hart dag na dag. En hoe lang zal mijn vijand zich over mij verheffen? Vier keer. Hoe lang? In deze persalm. Van de 21 keer in het persalmenboek.
Nu kun je die vragen op twee manieren lezen. Die hoe lang vragen. Enerzijds als een vraag van twijfel. Van komt er ooit een einde aan?
Bedenk je eigen hoe lang vragen maar. Komt er een einde aan de pandemie? Komt er een einde aan de verdeeldheid? Komt er een einde aan wat? Allemaal vragen met betrekking tot de huidige tijd.
Wanneer zal het weer een beetje normaal zijn? Het feit dat hier nu tafeltjes zijn is anders dan de laatste keer dat ik hier gesproken heb. Gaat het nog ooit veranderen? Het kan een uiting van twijfel zijn.
Komt er ooit een einde aan? En die vraag is denk ik best wel sterecht op zijn tijd. Maar het kan ook een uiting zijn van vertrouwen. Ik weet dat het ooit goed afloopt.
Maar wanneer dan? Weet je, op die manier. Dan is het een vraag van vertrouwen. Je mag het op beide lezen. Alleen, de schrijver die dit gewoon toen heeft geschreven, heeft niet bedoeld om dit zo te schrijven dat hij daar een antwoord op krijgt.
De taal die gebruikt wordt, zeg maar de manier van schrijven die in het Hebraaus daarin wordt gebruikt, is dat het een manier van schrijven is die niet naar een antwoord informeert of een antwoord verwacht.
Het gaat om het klagen zelf. Mag je klagen? Nou, ik weet wel dat mijn kinderen vroeger wel eens klaagden.
Ze mee moesten naar de samenkomst. Welke spreker is er vanmorgen? O, die. Nou, die spreekt zo lang. Dan val je toch halverwege bij je slaap en na de helft weet je eigenlijk al niet meer precies wat hij wilde vertellen.
Of een keer bij mijn eigen preek, dat ik smorgens bij mijn ontbijt een keer tegen mijn jongste zoon zei van, weet je, ik ga dadelijk de gemeente vertellen dat ik de Heer heb gezien.
Maar hij spitste echt zijn oren. Was het zo'n jaar of twaalf? Dertien? Hij spitste zijn oren van, nou, ik ben nu toch eens benieuwd wat pap gaat vertellen daar straks in de dienst. Dus hij zat echt, echt, hij zat aan het begin van de preek echt eens met een andere houding, nou helemaal lang uit op de stoel.
Maar echt rechtop van, nou, pap gaat nu vertellen dat hij onlangs de Heer heeft gezien. Dus ik zei inderdaad zo aan het begin van de preek, ik heb de Heer gezien. Waarop de gemeente ook even iets rechtop ging zitten.
Van, wat gaat hij nu vertellen? Ik zeg, ja, en ik zie het nog op dit moment. Sommigen gingen een beetje fronsen. Ik zeg, ik zie jullie. Wij zijn met elkaar het lichaam van Christus.
Dus, en als je het lichaam van Christus ziet, dan zie je ook het hoofd. Door alles heen. En ik zag mijn zoon op dat moment weer onderuit zitten. Van, nou verwacht ik toch het een en ander.
En dan heeft hij de Heer gezien in de gemeente. En hij kijkt om zich heen en denkt, in deze groep mensen. Hij was altijd al een beetje kritisch. En thuis was hij een beetje boos op mij.
Pap, dat kun je gewoon niet maken om het zo te zeggen. Ik zeg, ja, maar ik geloof dat wel. Ja, ik niet, zegt hij. Ik weet niet of ik het leuk vind om wel naar de dienst te gaan.
Zei hij twee jaar later. En toen ging hij ook niet meer. Maar we zijn wel samen, toen hij eenmaal volwassen was, naar het slotconcert van Annie Rickert gegaan. Want pap vindt dat zo leuk.
En het is Nederlands. En hij houdt van taal. Hij is een schrijver. En ja, ik weet niet of ik het allemaal met de liedjes eens heb. Maar die man kan wel schrijven die die liedjes heeft gemaakt. Dus we hadden toch ook weer een contact van hart tot hart.
Maar weet je, we dwalen af. Maar hoe lang, die vragen, die zijn dus niet bedoeld om antwoord op te ontvangen. We zijn bedoeld als klagen zelf. En mag je klagen?
Ja. Dat blijkt, anders staat het ook niet in het woord van God. Het vragen, dat zit hem in het tweede deel. En vanaf de woorden zie mij aan.
En antwoord verlicht mijn ogen. Dat is echt een vraag. Een vraag die aan God wordt gesteld. Ziet u me wel? Hoort u mij wel? En misschien heb je dat wel eens, dat je bidt tot de Heer en je denkt, ik heb eigenlijk geen flauw idee of die luistert.
En of die mij überhaupt wel ziet, zo hier in mijn bedje terwijl ik mijn vragen neerleg. Ziet u mij aan? Antwoordt u mij, Heere? Mag ik het dus van uw kant bekijken?
En dat weet ik alleen wat lastig te vertalen. En dan het derde deel, dat valt dan onder het woordje gedragen. Want dat is een beleidenis.
Na het klagen en het vragen komt het gedragen worden. Want dat gedragen worden zit in die woorden.
Ik vertrouw op uw goedheid. Uw heil. Dat is een ander woord van genezing van je pijn. Van je hart. Want, zegt hij erbij, u bent goed geweest voor mij.
Dat is niet een leidzaam ondergaan van bijvoorbeeld de eenzaamheid zonder God. Van de God die je niet ziet en niet voelt en niet ervaart. Nee, dat is het niet. Want als het een leidzaam ondergaan was, zou je van dit laatste woord, het derde woord, dragen of verdragen kunnen maken.
Van ja, ik draag het wel. Ik verdraag het wel. Nee, het is gedragen in woorden die zeggen, ik vertrouw op uw goedheid. Op uw trouw en goedheid. Het is hier in geloof gedragen weten door de God die je niet vergeet.
Nu, deze drie woorden, klagen of vragen en gedragen, die zou je kunnen toepassen op het leven van de schrijver, David. David heeft deze psalm geschreven.
Maar het is juist opvallend bij deze psalm, dat er helemaal geen verwijzing is naar iets van zijn leven. Dat zie je bij andere psalmen van David wel soms. Dat hij in de woestijn was of achtervolgd werd door Sal.
Allemaal situaties die je kunt voorstellen bij deze psalm. Maar hij schrijft er niet over. En dat maakt deze psalm ook breder. Voor iedereen toepasbaar, zeg ik dan maar.
Ook voor ons. Dit dragen, vragen en klagen, zou je ook kunnen toepassen op het leven van de Heer Jezus.
Ik heb hem als kind wel eens afgevraagd wat de Heer Jezus nou eigenlijk altijd bad. Want hij trok zich vaak terug om te bidden, om te spreken tot zijn vader. Wat zou hij dan allemaal gebeden hebben?
Ik zou wel eens geluisterd willen hebben naar de gebeden van de Heer Jezus. Nou, dan hebben we een prachtig hulpmiddel in Gods woord. Want ik denk dat veel psalmen gebeden van de Heer Jezus zijn.
Zelfs toen hij op het kruis hing, citeerde hij Psalm 22. Mijn God, mijn God, waarom heeft u mij verlaten? Dus de gebeden van de Heer Jezus vind je terug in de psalmen.
Dan zou dit ook een psalm kunnen geweest zijn, dan toen hij met het kruis voor ogen daar in Gethsemane was en dacht, hoe lang nog, heren? Hoe lang verbergt u zich voor mij?
Hoe lang gaat dit allemaal duren? Met de pijn voor ogen. Maar ook met de kracht, ik wil volhouden, want ik vertrouw op uw goedheid en trouw, want u bent altijd goed voor mij geweest.
En dan heb je nog een derde laag in deze psalm. Dat is voor degene die graag naar broeder Niemeijer en al die sprekers horen die de eindtijd zo prachtig kunnen duiden.
Wat zegt deze psalm over Israël? Nou, ook daarin zit de laag. Want psalm 9 tot 15 gaan feitelijk, of feitelijk, die gaan ook over de periode van verdrukking die ooit over Israël zal komen.
De tijd die met andere woorden wordt genoemd, de tijd van Jacobs benauwdheid. Als ze dus in grote benauwdheid zijn vlak voor de wederkomst van de Heer Jezus en vlak voor hun redding.
Het is de tijd dat de antichrist regeren zal en het volk dus ernstig verdrukt wordt. Psalm 10 spreekt over de man van de aarde, dat is de antichrist. Nou, 9 tot 15 is een groep psalmen, vele bijbeleeraars hebben dat ook gezien, die gaan ook profetisch over de toekomst van Israël.
En dan is die vraag ook terecht van hen, zal God mij, zal God ons vergeten? En dan is die mij een roep van een heel volk, zal God ons vergeten?
En hoe lang zal dat dan duren? Later zegt de profeet Jezaja, in Jezaja 49, we kunnen het wel even lezen met elkaar, Jezaja 49, vers 14 en 15, Jezaja 49, vers 14 en 15, waar staat?
Sion zegt echter, De Heerde heeft mij verlaten, De Heerde heeft mij vergeten. Kan een vrouw haar zuigeling vergeten?
Zich niet ontfermen over het kind van haar schoot? Mijn vrouw heeft wel eens een droom, en die komt meerdere keren terug, en die droom is dan dat ze net een kindje heeft gekregen, en die vergeet.
En dan ineens zo in de droom ontdekt van, mijn kind ligt in bed en ik heb al twee dagen niet naar hem omgekeken. O help! En dan wordt ze verschrikt wakker, en dan is het weer dezelfde droom.
Nou, ik ben geen dromen duiden, maar ik heb wel eens gezegd, jij hebt een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel. Dat zal het misschien ongeveer wel zijn. Maar goed, kan een vrouw haar zuigeling vergeten?
Nee, natuurlijk niet, zegt de profeet. Ze zal zich altijd ontfermen over het kind van haar schoot. Maar zelfs al zouden die het vergeten, ik zal u niet vergeten.
Dat is de troost. Want, zegt hij eigenlijk, ik heb u in beide handpalmen gegraveerd, uw muren zijn steeds voor mij. En wat voor Israël in de toekomst zal gelden, geldt voor ons nu.
God vergeet jou niet. Nooit. Al voel je het misschien wel eens. Maar hij heeft zich wel teruggetrokken.
Hij zal zich ook terugtrekken. En dat heeft een reden. Hosea 5, vers 14, geeft aan het antwoord op de vraag, hoe lang? Want die zegt namelijk, totdat.
Prachtig antwoord, hoewel het best wel schrijnend is wat er wordt gezegd. Er staat, profetisch gezien, ik zal voor Evraim zijn als een felle leeuw, voor het huis van Juda als een jonge leeuw, dus eigenlijk voor het hele Israël, zal ik zijn als een leeuw, dat verscheurt.
Ik verscheur en ga, ja, terug naar de hemel, eigenlijk. Ik sleep weg en er zal even geen redder zijn, zo zou je kunnen lezen. Er zal geen redder zijn.
Hoe lang zult u mij nog vergeten? Ik ga, en dan wordt hier het antwoord gegeven, ik ga een keer terug naar mijn woonplaats, totdat, staat hier, zij zich schuldig voelen en mijn aangezicht zoeken.
In hun benauwdheid zullen ze mij ernstig zoeken. Nou, dit is in het groot van toepassing op Israël, maar in het klein, in je eigen hart, kan het ook wel eens betekenen, waarom zie je God niet?
Waarom ervaar je God niet? Waarom is God zo ver weg? En juist dan ga je misschien hem ernstig zoeken. En het kan zijn dat het een deel van je eigen gedrag, of geweten, of wat dan ook is.
Het kan ook andere redenen hebben, verdriet en moeite, dat in je leven gekomen is. Maar het is wel waar, wat een oud spreekwoord zegt, nood leert bidden. Het aangezicht weer opnieuw zoeken, van God.
Weer vragen, zie mij aan, en antwoord. Zal Israël ooit, van Salm 13, weer gaan zingen? En ook de uitkomst daarvan? Ja, ik geloof dat wel.
Want, Gods goede tierenheid, is tot in eeuwigheid. Maar weet je, ik heb laatst een keertje met iemand gesproken, die in de rouw zit, vanwege het verlies van haar vader.
En als ik dan aankom met, de Heer Jezus, kent jouw pijn, want het waren zijn eigen gebeden, in Gethsemane, en ik kom aan, dan met Salm 13, dan zegt ze, ja, maar ik voelde het allemaal niet zo.
Ja, het is wel mooi dat je dat zegt, dat de Heer Jezus me mee kan voelen, maar ik voel hem niet. Hij is mij zo ver weg. En, als je dat dan zo zegt, zei ze tegen mij, dan voel ik me haar schuldig, dat ik niks voel.
En weet je, soms kan het helpen, als je Gods plan met Israël gaat zien, en ook de uitkomst daarvan. En soms kan het, je verteld worden, ja, maar zoals God met Israël zal omgaan, zo zal hij uiteindelijk, omgaan met ieder van ons.
Hij is een hulp, en hij is een redder, absoluut. Soms kan het je ook allemaal, duizend, en ik hoor elke week over, hoe het allemaal precies gaat, met Israël en de eindtijd, en dergelijke, maar ik snap er gewoon geen hout van.
Ik vind het allemaal zo lastig, om het allemaal goed te begrijpen, en het zegt me zo weinig. Wat betekent het hier en nu voor mij? Nou, wat kan deze psalm, die toch die laag wel heeft, die profetische laag, ons vandaag, jongenhout, toch zeggen?
Drie dingen. In eerste plaats, je mag je gevoel serieus nemen. Ik ben opgevoed in een goede omgeving, goede kerkelijke omgeving, maar één ding ontdrak daar echter aan een beetje.
Er werd nooit over gevoel gesproken. Het was allemaal ratio, allemaal godsplan, en dit, en dat, en dat, prima, ik heb de mooiste studies gehad, het is een basis in mijn leven, maar over gevoel en emotie, werd nooit gesproken.
Alsof het niet bestond, en ik vroeg het wel eens aan mijn jeugdleider destijds, van, mijn gevoel, doe dat ertoe. Toen zei hij altijd, moet je een treintje in gedachten nemen. Kent u dat treintje nog?
Het begint altijd bij je verstand. En dan komt de wil, en dan, het gevoel. En je moet het niet anders omzetten.
Je moet niet beginnen bij het gevoel, en dan een verstand als laatste laten komen. Dat klopt niet, want het gevoel kan je bedriegen. En ik heb heel lang gedacht, dat het gevoel dus iets fouts was. Totdat ik ontdekte dat ik een groot gevoelsmens ben, en dat ik kon huilen bij een mooi lied of zo, poplied, kospellied, maar dat het me raakte, of een mooi gedicht, of een mooie film.
Ik zat altijd vroeger als kind te huilen bij het klein huis op Pieri. Als ik dat nu tegen mijn jongens zeg, pap, zeg hallo. Dat is wel heel erg soft hoor.
Ik zeg, maar jullie weten het op, pap is soft. Mijn hele leven lang heb ik al last gehad van de tranen, die al gauw aan de oppervlakte komen. Ik ben nou eenmaal een gevoelsmens. Maar ik heb heel lang gedacht dat het fout was. Wat is die fout?
Want hoe lang staat in Gods woord? En dat betekent dat je je gevoelen serieus mag nemen, en ook mag uiten naar God en naar anderen. Dat mag dus. Dat staat ook in dat vierde deel, namelijk hoe lang zal ik plannen koesteren in mijn hart.
Letterlijk betekent dat, hoe lang moet ik luisteren naar wat mijn hart en mijn gevoel mij vertelt, de informatie die het mij geeft, namelijk dat ik me op dit moment zo heel erg verloren voel.
Dat is eigenlijk wat er staat. Dat is serieus nemen van je emotie. Maar kan het ook zijn dat je je hele grote hart, of kleine hart, gewoon open kan leggen bij God?
Dan geeft God je met deze psalm in ieder geval de woorden om het te kunnen uiten. Dat vind ik heerlijk. Je mag je gevoel serieus nemen. Mijn eigen ervaring van nog niet zo lang geleden, is dat ik mezelf zag in een soort waterstroom, meegevoerd door alle gebeurtenissen van deze tijd.
Ik ben best wel bang geweest. Corona en alles. Bang dat ik zelf ziek zou worden. Misschien ben ik het ook wel geweest, maar heb ik het niet erkend als, dat was net voor maart vorig jaar, ben ik hier ziek geweest.
Een flinke verkoudheid en griep. Misschien was het toen wel, en daarna nooit meer. Maar ik ben wel bang geweest. En ik was ook bang aan het worden voor alles wat in de wereld gebeurt nu.
Toen dacht ik, ik word er gewoon in meegenomen. Het lijkt wel een stroom waarin ik gewoon geen weerstand aan kan bieden. En ik heb dat vergeleken met water. Water waarin je wordt meegenomen, met oevers daaraan je voorbij gaat, om uiteindelijk uit te komen in de zee.
En dan heb ik dit gedicht bij geschreven, om mijn gevoel serieus te nemen. Mijn ziel is in het water, dat stroomt in een rivier, dat wordt voortgedreven door de weg naar de zee.
Mijn gedachten die stromen mee, maar verliezen het leven dat ik vertrouwde. Is waarop ik bouwde een katenhuis? Ben ik niet meer thuis, in waar het water mij leidt?
Ik schuif langs oefens van zekerheden. Ik huiver als ik niet stil kan staan. Ik moet verder gaan, geen heden of verleden, wacht mij alleen de morgen. Ik maak mij zorgen dat ik verdrink, dat ik zink, in wat ik niet los kan laten.
Maar ja, mijn ziel blijft stromen in dat water, dat er altijd is en altijd blijft. En ergens hoor ik de woorden, ergens onderweg een ik ben.
is de zee dan een plek waar ik hoor en fluistert ook overal een ik ken? ik wil mijn grip niet verliezen, maar ik heb al lang geen houvast meer.
Het is niet aan mij te kiezen. Het is de zee van God's liefde. Het is de Heer. Toen ik dit gedicht schreef, kwam een lied in gedachten die ik echt dertig jaar niet gezongen had.
O zee van God's liefde, zo peilloos en wijd. Kent u dat nog uit Johannes de Heer? Het kwam boven, toen ben ik de tekst gaan lezen, dacht ik, ja, dit is het, daar kom ik uit.
En ik werd getroost, ondanks mijn warge gevoelens. Dat is je gevoelens serieus nemen. Dat is luisteren naar wat je hart je vertelt. En dat blootleggen voor God.
Maar je mag niet alleen je gevoelens serieus nemen, of je nou jong of oud bent, en je mag altijd je vragen ook serieus nemen. Elke vraag mag aan God gesteld worden.
Elke. Zelfs de vraag, bestaat u wel? Mag je gewoon vragen aan God? Zie mij, verhoor mij, mijn God.
Dat is een vraag waar een antwoord op wordt verwacht. Namelijk van de God die je niet vergeet. De God van de, voor de ouderen misschien uit het hoofd, maar misschien denken jullie als jongeren ook dit wel weten.
De God van de hoge priestelijke zegen. Soms aan het eind van de dienst wordt uitgesproken. Weten jullie dan welke? Als ik even het begin maak, dan gaan jullie het afronden.
Dat weet ik zeker. Spreek tot de Israëlieten, en Aaron en zijn zonen, en zeg het volgende. De heren zegen u, en hij doet zijn aangezicht over u.
En zei u, de heren verheffen zijn aangezicht over u. Prachtige woorden, en die geven het antwoord op de vraag van, zie mij aan heren, verberg u uw aangezicht niet voorbij.
Nee, zegt de heer, dat zal ik niet doen, want ik zal u zegenen met mijn woorden en mijn nabijheid. Dit is jullie zegen, voor jullie. En zoals hij Israël genadig was, is en zal zijn, zo is hij ook onze God, die onze vragen hoort, serieus neemt, en ons ziet.
En als ik denk dan aan, bijvoorbeeld een broeder Paulus, dan zie ik die combinatie ook. Dan zie ik die combinatie, dat hij schrijft over nachten zonder slaap, en de heren is nabij. Die combinatie kan dus.
En ten derde, wij zijn dus, als we die dingen serieus nemen, niet overgeleverd aan onze gevoelens. En vragen. We mogen ze stellen, we mogen het uiten, maar we zijn er niet aan gewonden, voor altijd.
We zijn er niet aan overgeleverd. En dat heeft hiermee te maken. Kijk, hier hebben we hem weer. Zo, zijn we weer terug. Misschien ben je ergens halverwege afgehakt. Ik denk, nou, wat Broeder Lammers zegt, prima allemaal.
Maar ik wil wel weten, wat hij nou bedoelde met die stip. Nou, daarom is hij terug. Weet je, iedereen in mijn klas, schreef iets over die stip. En toen ik vroeg, zeg iets over je leven.
Toen zei de een dit, en de ander dat. En er kwamen best wel een paar verhalen los in de klas. Het was een heel mooi uurtje met elkaar. En toen vroeg ik aan de klas, wie van jullie heeft iets geschreven over het hele witte vlak eromheen?
He? Zei eentje, letterlijk. Ik zei, ja, over dat hele witte vlak omheen. Want ik vroeg gewoon, wat zie je? En jullie hebben met z'n allen je geconcentreerd op de zwarte stip.
Ja, dat was ook zo. Zeg, maar weet je dat dat witte veld eromheen veel groter is? En waar staat dat dan voor? Weet je, dat is het geheim van geloven.
Wij concentreren ons altijd op de zwarte stip als het minder gaat in ons leven. Als we de Heer niet meer zo ervaren, of hij ver weg is. Als we onze hoelang vragen hebben en onze zie mij aan vragen hebben.
Dan is dat die zwarte stip. Die zou je daar allemaal aan die zwarte stip kunnen verbinden. Mag, want die zwarte stip is er gewoon. Je kunt het niet ontkennen. Maar de aansporing vanuit het woord van God is op het witte veld te zien.
En dat is het derde deel van de psalm. Namelijk, maar ik bouw op uw liefde en trouw, zoals wat de prachtig zegt in een opwekkingslied.
Ik zal juichen voor u, want u was steeds goed, Heer, u bent goed voor mij. Dat is het witte veld, hè? Dat is ook waar namelijk. En meer waar, omdat het altijd waar is.
Dat is de eeuwigheid. Van de eeuwige God. Paulus bad intensief voor de gelovigen in zijn tijd. Efeze 1. Dat is het laatste wat ik dan ook ga zeggen.
Efeze 1. Want dat sluit aan op psalm 13. Namelijk, in vers 15 tot 19. En dat mag meeleven, want het staat niet op dia. Het staat daarom, of wel?
Ja, toch. Daarom, omdat ik ook gehoord heb van het geloof in de Heer Jezus onder u, en van de liefde voor alle heiligen, houd ik niet op voor u te danken, als ik in mijn gebeden aan u denk.
Opdat de God van onze Heer Jezus Christus, de Vader van de heerlijkheid, u geven de geest van wijsheid en van openbaring, in het kennen van hem, namelijk, verlichte ogen van uw verstand.
Dat is zelden wat in psalm 13 staat. Dat hij verlichte ogen wilde hebben. En dat betekent zoiets, laat mij de werkelijkheid leren zien zoals u daarnaar kijkt. Twas door de pandemie heen.
Twas door alles heen. Twas door de hele wereldgebeuren heen. Hoe kijkt u ernaar? Wij kunnen het allemaal misschien wel duiden, maar misschien duidt de Heer het nog helemaal anders, en zijn we straks helemaal verrast over hoe hij het allemaal heeft gezien.
Maar in dat wat hij ziet, zit zijn wezen. Zijn wezen van trouw, liefde en goedheid. Altijd veel groter dan die zwarte stip.
En altijd waar, omdat het hoort bij de eeuwige God. Daar kun je echt van op aan. Dus als je bidt om verlichte ogen, krijg je verlichte ogen.
Vroeg of laat. Mag je het ook een stukje gaan zien. En anders, vraag gebed. Maar ik heb ervaren, en met name ook gezien, vooral bij de ouderen onder ons, dat ze kunnen beleiden, dat hoe vaker je door verdriet en moeite en pijn heen gaat, hoe dieper je kunt zeggen, God is toch goed geweest voor mij.
Klopt dat? Is dat ook bij jullie zo? Ja. Dat is mooi om te weten, dat de pijn en verdriet niet ten koste hoeft te gaan van de woorden, God is toch goed geweest voor mij.
Precies wat de ervaring is van Psalm 13. Dat is het witte vlak. Maar als je het even niet kunt zien, vraag gewoon gebed. Als jij als jongere het even niet kan zien, vraag om gebed van ouderen.
Wij hadden in onze gemeente, waar ik jarenlang voorganger ben geweest, een afspraak, dat alle volwassen leden kregen een naam van de kinderen in de gemeente, om daar regelmatig voor te bidden.
En ik kreeg een jongen, Pierre, ik weet nog wel, die naam Pierre kreeg ik. En Pierre die wilde niets met geloof te maken hebben, helemaal niets. Ik heb heel vaak voor Pierre gebeden, want ja, die jongen lag me aan het hart. Pierre heeft mij, toen hij negentig was, uitgenodigd om te spreken op een avond voor christend studenten, over de Heilige Geest.
Want in dat jaar had hij de Heer leren kennen, en hij was vol van de Heilige Geest. En hij wilde dat wel eens hebben. Maar jaren van ongeloof. Hij was naar Amerika gegaan, had een blooverslaving gekregen, blootjes en dergelijke.
Ja, hij kon er niet los van komen, totdat hij de Heer ontmoette. Het gebeurde echt in zijn leven. En ik denk, dat is het gevolg van gebeden. Waarom zou je dat niet in de gemeente gaan doen, dat alle volwassen leden namen krijgen van kinderen, om daarvoor te gaan bidden?
Wie weet, dat we toch nog toekomst hebben als gemeente. Want het gebeurt, hè, dat veel jongeren de gemeente verlaat op de een of andere manier, omdat dat niet meer relevant is. Ik hoop dat jullie allemaal blijven, want volgens mij is dit wel een goede plek.
Maar ja, je kunt wel eens je vragen hebben natuurlijk. En het is ook heerlijk om daar gewoon eens over te zingen. Daarom dacht ik, ik ga eindigen met een lied, dat heel deze versalm onder woorden brengt.
Een prachtig lied, uit de bundel van opwekking. Ik heb hem gewoon als clip, zeg maar. Er zit wel, let even op voor jullie, er zit één taalfoutje in. Ik heb hem niet gemaakt, hoor, dat laat ik het even vertellen.
Maar er zit één taalfoutje in. En dan mogen jullie wel dadelijk ontdekken welke. Maar we gaan hem luisteren. Ik ben benieuwd of die direct gaat starten, en anders moet je hem even apart van de dingen... We gaan weer overnieuw.
Ja, waarom niet? Voor de dienst, om nooit te vergeten. We gaan het gewoon nog een keer doen. En dan hebben we ook de melodie met z'n allen. En waarom zou het er niet bij gaan staan?
Het klinkt altijd mooi, een soort aangezicht van God dit gewoon zeggen. En dan zult u zien, dat het einde van Mineur naar Maaieur gaat. En dat is zo mooi om te horen.
MUZIEK MUZIEK MUZIEK Hoe lang, o Heer, vergeet u mij nog?
Hoe lang, o Heer, verbergt u zich voor mij? Hoe lang, o Heer, wordt mijn denken nog verwacht en eerst verdriet?
In mijn moe gestreden hart, zie mij staan en antwoord. O God, mijn Vader, breng licht in het duister, dan kom ik niet ten val.
MUZIEK MUZIEK MUZIEK Hoe lang, o Heer, vergeet u mij nog?
Hoe lang, o Heer, verbergt u zich voor mij? Hoe lang, o Heer, wordt mijn denken nog verwacht en eerst verdriet?
MUZIEK MUZIEK MUZIEK MUZIEK MUZIEK MUZIEK En antwoord, o God mijn Vader, breng licht in het duister, dan kom ik niet ten vang.
Maar ik bang op uw liefde en trouw, ik zal juichen voor u, tot zin in van uw liefde en trouw.
U was steeds goed, Heer U blijft goed voor mij.
MUZIEK Mijn hart zal zich verheugen in u, uw heil.
Ik zal voor de Heer zingen, omdat Hij goed voor mij geweest is. MUZIEK Ja, u mag bij het schaambrie ligt.
MUZIEK MUZIEK MUZIEK MUZIEK MUZIEK MUZIEK Dan kom ik niet ten vang.
Zie mij staan en antwoord. O God, mijn vader. En weet u het daarstel.
Dan kom ik niet ten vang. Maar ik bang op uw liefde en trouw.
Ik zal juichen voor u. Toch zie ik van uw liefde en trouw.
U was steeds moed. Maar ik bang op uw liefde en trouw.
Ik zal juichen voor u. Toch zie ik van uw liefde en trouw.
U was steeds moed. Heer blijft goed voor mij.
Prachtig hè? Wie had het nog nooit gehoord? Ik niet. Nee? Nou, we hebben het net gelezen. Mijn grapje. We gaan danken voor deze woorden.
En met een zegen van God naar huis. Dank u wel vader in de hemel. Dat we dit zo met elkaar mochten zingen. Dank u wel dat u goed blijft. Of we u nu voelen, ervaren of zien.
U goedheid is in eeuwigheid. Dank u wel heren dat u ons ook bijstaat in de hoelang momenten. En dat u ons ook hoort en antwoord geeft in mij.
In onze vragen. Zie mij aan, want u ziet ons. U heeft ons aangezien. U zal uw aangezicht steeds over ons lichten. Want u bent God. Dank u wel heren dat u uitkomst biedt.
In al onze vragen. En dat we soms moeten wachten. Maar dat we in dat leren wachten ook leren wachten op u. Dank u wel voor uw aanwezigheid in ons leven.
En ook voor het leermoment van uw afwezigheid. Heer u bent goed. Voor mij. Amen.