Auto-generated - may contain small errors. Always verify with the audio version.
Goedemorgen, gemeente van Bunschoten. Ik zal mezelf kort even voorstellen.! Misschien moet ik zeggen opfrissen, want het is de tweede keer dat ik hier mag zijn.
! Maar de vorige keer is in maart 2015 geweest, dus ik kan me voorstellen dat het een beetje is weggezakt. Of sommige waren en niet. Mijn naam is Gerrit van Valen. En daar zit mijn vrouw, Janette van Valen, en de kinderen.
En wij wonen in Kampen. 33 jaar. We zijn 33 jaar, we wonen niet 33 jaar in Kampen, dat is slechts 9 jaar. We zijn geboren in Dordrecht. Een oude stad die je vast wel zult kennen, en anders moet u een keer langs gaan.
Maar ik ben hier niet om een reclamepraatje voor de Dordrecht te houden, nog voor Kampen. Maar ik kom hier om reclame te maken voor het woord van onze God. En ik ben bijbelonderwijzer op verschillende plekken.
Ik mag een bijbelcursus geven op zo'n vier plaatsen. En in verschillende gemeentes mag ik spreken. Het is een beetje een rondreizend bestaan, zeg maar. En vanmorgen mag ik hier in jullie midden zijn.
En we zien uit wat de Heer tot ons te zeggen heeft. Het zal vanmorgen gaan over het thema kind of knecht. Ben je een kind of ben je een knecht?
Leef je als een kind of leef je als een knecht? Ik weet niet of jullie Johan kennen. Welke Johan? Er zijn zoveel Johans. Johanen. Maar Johan, die jongen die zo hard werkte bij zijn vader.
Een tijdje geleden. In het boerenbedrijf werkte hij op het land. En Johan die deed heel hard zijn best. Op het land werkte hij heel hard. Hij had bijna geen tijd meer om thuis te komen en te eten.
En als je ging eten, ging je ook bij de knechten eten. Vroeger had je nog knechten. En die werkte dan op het land. Hij had niet van die machines. En Johan ging dan bij die knechten eten. En zo groeide hij op.
Het werd eigenlijk steeds erger. Op die manier ging hij zelfs bij de knechten slapen. Want ze hadden een apart knechtenverblijf waar hij ging slapen. Hij was echt bezig om hard te werken voor zijn vader.
En op een dag was er een feestje van zijn broer. De jonge Henkie. Henkie was een beetje een losbol. Hij hield niet zo van werk op het land. Hij hield van vrolijk zijn. Feestjes geven. Feestjes houden.
En Henkie was jarig. Maar er was een lege plek aan tafel. Toen ze het gebak gingen eten. Toen vroegen ze waar is Johan? Ja Johan is weer aan het werk. Johan is weer aan het werk op het land.
Om het land te bewerken. En toen ging zijn vader naar buiten en zei. Kom Johan waarom ben je aan het werk? En Johan die wist dat ook niet. Hij dacht ik moet werken voor mijn vader.
En toen zei de vader kom Johan je mag ook naar binnen. Je mag ook op dat feestje zijn. Johan was helemaal vergeten dat het feestje van Henkie er was. En hij moest huilen en hij zei. Vader ik dacht dat ik zo hard voor u moest werken.
Nee zei zijn vader. Nee. Kom naar binnen Johan. Kom naar binnen. En ga met ons het feest vieren. Ga met ons het feest vieren. Johan was eigenlijk bezig. Terwijl die kind was van zijn vader om als een knecht.
Een klein knechtje. Dan wel maar toch als een knecht te leven. En je zou maar vader zijn. Dan zou je toch niet graag willen dat een kind voortdurend voor je bezig is om je te dienen.
Toch? We hebben onze kleine Lennart mee. En Lennart die heeft ergens in zijn bol gekregen. Een tijdje geleden. Nu doet het helaas al niet meer.
Maar hij is er als eerste uit van ons allemaal. En dan is hij soms bezig om de tafel te dekken. Denk waar hij het vandaan had weet ik niet. Ja uit de la. En dan kom je in één keer beneden en dan staat de tafel keurig gedekt.
Ja je mist nog wel wat dingen. Maar toch. Het gebaar is mooi. Maar stel je voor dat Lennart nou voortdurend zo bezig zou zijn. Om mij, om ons te dienen. Tafeldekken. Afwassen.
En je hebt eigenlijk nooit meer een moment samen dat je zegt van nou ik neem hem op schoot. Nee nee ik moet wat doen vader. Dan zou je toch iets missen als papa. Niet waar? Of als moeder. Niet waar?
Je zou toch met je kind willen omgaan als met een kind. En niet als dat het een klein knechtje voor je is. Nou daar willen we uit lezen. In Romeinen 8 lezen we eigenlijk heel kort. Of lezen we in een vers.
Lezen we dat heel op een hele samengevatte manier. Wat ik net een beetje heb geschetst. Romeinen 8 lees ik vanaf vers 12 tot en met 16.
Romeinen 8 vers 12 tot en met 16. Schrijft Paulus aan de Romeinen. Dan zegt hij wel nu broeders. Wij zijn aan het vlees niet verplicht om naar het vlees te leven.
Want als u naar het vlees leeft. Dan zult u sterven. Als u echter door de geest de daden van het lichaam dood. Zult u leven.
Immers zoveel en als er door de geest van God geleid worden. Die zijn kinderen van God. Want u hebt niet de geest van slavernij ontvangen. Die opnieuw tot angst leidt.
Maar u hebt de geest van aanneming tot kinderen ontvangen. Door wie wij roepen. Abba vader. De geest zelf getuigt met onze geest dat wij kinderen van God zijn.
Ik wil even de vinger leggen bij vers 15. Wat een heel belangrijk vers is ook van morgen. U hebt niet de geest van slavernij ontvangen. Niet de geest van het knechtschap.
Niet de geest heb je ontvangen die je voortdurend weer onder het juk brengt. Net gezongen komt tot mij allen die vermoeid en belast zijn. En het kan zijn dat je in je leven vermoeid bent doordat je eigenlijk voortdurend een juk op je schouders voelt.
Misschien heel onbewust. Maar dat het er toch ergens ligt. Ik moet zoveel doen. Ik moet mijn ouders gehoorzamen. Ik moet de mensen plezieren.
En ik moet God behagen. Er kan een juk zijn wat op je ligt. Maar Paulus zegt je hebt niet de geest van slavernij ontvangen. Je hebt niet de heilige geest ontvangen als een geest die je voortdurend er neer drukt.
Maar de heilige geest is een geest die je opricht. Het is de geest van de heren die vrijheid geeft. Maar de geest van de heren is daar is vrijheid. Zegt hij in een ander gedeelte.
Het is de geest van de aanneming tot kinderen. Ik weet niet of hier geadopteerde kinderen zitten of mensen die geadopteerd zijn. Maar dat is wat hier staat. God heeft ons als vader geadopteerd.
Wij waren weggelopen kinderen. En God heeft gezegd. Ik neem je weer aan. Kom erbij. En toen hij dat gedaan heeft. Heeft hij zijn armen om ons heen geslagen.
En heeft hij ons de geest gegeven. Als een geschenk bij onze adoptie. De geest van het kindschap. De geest van de aanneming tot kinderen. Als een geschenk bij onze adoptie.
Wij zijn allemaal geadopteerd. Geestelijk gezien. Als we tenminste in de heer Jezus geloven. Dan zijn we aangenomen kinderen. Dan zijn we door het bloed van de heer Jezus.
Onze oudste broer. De zoon van God zijn we welkom geheten in de familie van God. En dan hebben we die geest gekregen. Door wie wij roepen. Abba. Vader. Het is niet slechts de geest die een geschenk is bij ons.
Bij onze adoptie. Als een cadeau. Maar het is ook de geest die ons dat steeds meer leert. Wat dat nou is. Om een kind van de vader te zijn. Het is de geest die als een liefdestroom tussen de vader en de zoon voortdurend aanwezig is.
Dus hij weet wat het is. Om een kind van de vader te zijn. En dat wil hij in ons hart leggen. In ons hart bewerken. Sterker nog. Wij mogen door die geest roepen. Abba. Vader.
Nou zult u dat wel eens zeggen. Ik vond het ook mooi dat Jeroen dat net ook in het gebed zei. Dat we vader. Dat we God papa. Mogen noemen. Dat is ook een van de voorrechten die je hebt als kind van God.
Dat je God vader mag noemen. Wat een voorrecht. Niet waar? En nou zeg ik noemen. Dus dat betekent ook gewoon zeggen. Je mag het ook gewoon zeggen. Zachtjes. Misschien zeg je het nu in de stilte van je hart.
Abba. Vader. Maar hier staat roepen. Niet waar? Dat is bijzonder hè. Roepen. Waarom roepen? Er staat eigenlijk een woord wat betekent roepen als je in de nood bent.
Roepen als je in de crisis bent. Dat woord staat er. Denk aan een kind wat in een diepe put valt. Een put waar hij niet uitkomt. En natuurlijk hij probeert het eerst nog hè.
Met zijn handen om zichzelf uit die put te graven. Je kunt een hoopje aarde maken. En dan hopen met een trapje omhoog te komen. Maar dat duurt veel te lang. Het lukt hem niet. Het breekt hem bij de handen af.
Zo zijn ook wij vaak bezig. Als we in de moeite zitten. Maar eerst zelf probeer je uit die put te klimmen. En je gaat graven. Maar je handen raken kapot. En je raakt nog dieper in de wanhoop. Nog dieper in die put.
Niet waar? Dat is onze natuur. Onze eerst zelf doen. En dan denkt dat kind. Jij kan er maar één ding doen. Ik weet papa is verder op het land aan het werk. Ik kan alleen maar roepen.
Papa. Abba. Vader. Dat is wat hier staat. Die geest die leert ons de vader kennen. Maar hij leert ons ook die vader roepen als we hem nodig hebben.
Abba. Vader. Kom ons te hulp. Wij mogen God roepen. Als Abba. En dan zal hij komen en ons helpen. Dat is de geest van het kindschap.
En blijkbaar heeft Paulus het nodig om tegen de Romeinen te zeggen dat ze niet een geest van slaverij ontvangen. Hebben ontvangen. Blijkbaar is dat nodig. Blijkbaar zit dat in ons mensen ook in ons als gelovigen nog steeds die neiging om toch in slavernij ergens op wat voor manier dan ook te leven.
Ga maar in na je leven. In hoeverre leef je nog in een soort van slavernij? Op wat voor gebied? Maar Paulus zegt die geest. Die bij je is en die in je is, is niet een geest van slavernij, maar van zoonschap, van kindschap, van dochterschap.
En ik wil vanuit deze tekst de brug maken naar Lukas 15. Dat bekende verhaal. Dat ga ik niet helemaal behandelen, maar we zullen daar wat naar kijken.
In hoeverre mensen nou leven als een knecht en niet als een kind. Lukas 15. En Lukas gaat het over het verlorene. Als eerste het verloren schaap.
Eén uit de honderd. En die herder gaat op zoek om het te halen. Als tweede de verloren penning. Eén van de tien. Zie je, het wordt steeds minder. Maar die vrouw die gaat op zoek om het te vinden.
En ze vindt het. En dan die zonen. Eén op de twee. Op zijn ze alle twee verloren. We zullen lezen, met name het laatste stukje van Lukas 15, over die oudste zon.
De jongste is thuisgekomen. Er is een groot feest. En dan staat er in Lukas 15, vers 25. Zijn oudste zoon nu was op de akker. En toen hij dichter bij huis kwam, hoorde hij muziek en rijdans.
En nadat er één van de knechten bij zich geroepen had, vroeg hij, wat is er aan de hand? Deze nu zei tegen hem, uw broer is gekomen. En uw vader heeft het gemeste kalf geslacht.
Omdat hij hem weer gezond teruggekregen heeft. Maar hij werd boos. Andere vertaling zegt, hij werd woedend. En wilde niet naar binnen gaan.
Wat een rare reactie, nietwaar? En toen ging zijn vader naar buiten en spoorde hem aan. Maar hij antwoordde, dan moet je eens luisteren wat hij tegen zijn vader zegt. Zie, ik dien u nu al zoveel jaren.
Ik dien u nu al zoveel jaren. En heb nog nooit uw gebod overtreden. En u hebt mij nooit een bokje gegeven om met mijn vrienden vrolijk te zijn. Wat oneerlijk.
Maar nu deze zoon van u gekomen is, die uw bezit met hoeren opgemaakt heeft, hebt u voor hem het gemeste kalf geslacht. En de vader zei tegen zijn zoon, kind.
Jij bent altijd bij mij. En al het mijne is al van jou. Wij zouden dan vrolijk en blij moeten zijn. Want deze broer van jou was dood en is weer levend geworden.
En hij was verloren en is gevonden. Bekend verhaal, nietwaar? Die twee zonen. En ik zei net, is er eentje verloren?
We spreken over de verloren zoon of zijn ze alle twee misschien wel verloren? Maar dat zullen we zo zien. Kijk, die jongste is eigenlijk een beetje een vrijgevochten type. Ik beschreef net in dat verhaaltje eigenlijk deze twee typen.
De jonge Henkie, de feestneus zou je kunnen zeggen. En de hardwerkende Johan. Die jongste zoon, dat is een jongen die wil van het leven genieten.
En hij zegt tegen zijn vader, vader geef me nu alstublieft de erfenis waarop ik recht heb. En je hebt misschien vast wel eens gehoord dat dat een grove belediging is. Dat je vader zegt. Want wanneer krijg je een erfenis?
Als iemand overleden is. Dan krijg je werkelijk de erfenis. Dus als je tegen iemand zegt, geef me nu alvast die erfenis. Dan zeg je eigenlijk, ik wens dat je dood bent. Een belediging, een klap in het gezicht van de vader.
Maar die vader geeft hem het erfenis. Hij maakt er geld van en hij gaat op reis. En die jongen die, hij jaagt het er doorheen. En om een lang verhaal kort te maken, hij raakt failliet.
Hij komt aan de grond. En hij raakt in de put. En hij weet niet hoe hij eruit moet komen. Sterker nog, hij raakt zo diep in de put dat hij zelfs dat onreine werk moet doen. Om de zwijnen te wijden.
Voor een jood was dat een diepe vernedering. In contact te komen met onreine dieren. En hij gaat terug naar zijn vader. Hij komt tot zichzelf. En hij denkt, ja maar als ik het gewoon even simpel en zakelijk bekijk.
Thuis hebben we al die knechten van mijn vader te eten. Ik heb hier niks om te eten. Ik moet gewoon terug gaan. En dan ga ik mij als een knecht opstellen. Ik ga mij verhuren aan mijn vader. En dan krijg ik ook te eten.
Je ziet, je kunt er een heel bekeringsverhaal van maken. En dat mag wat mij betreft gerust. Maar vanmorgen ga ik even meer aan die andere kant zitten. Want dat was eigenlijk best een zakelijke overweging. Best wel slim. En hij bedenkt een soort excuus.
En hij gaat terug naar zijn vader. En hij zegt, vader, ik heb het verprutst. Ik heb gezondigd. Wilt u mij weer aannemen als uw knecht? Maar de vader laat hem niet uitspreken. Hij stond al klaar en hij omhelste.
En ik laat even verder die reactie rusten van die vader. Daar kom ik zo meteen op. Het gaat me even om die zoon. Eigenlijk is die jongen bezig om buiten zijn vader de vrijheid te zoeken.
Hij zoekt eigenlijk het geluk en de vrijheid buiten de vader. Terwijl hij hem daar nooit kan vinden. En dat is eigenlijk voor ons ook belangrijk. Wij kunnen vrijheid zoeken buiten God.
Terwijl we het nooit daar zullen vinden. En toch kun je dat elke keer denken. Weet je, als ik nu eventjes die zonde doe, geeft dat mij tijdelijk even misschien een genoegen.
En dan kom ik weer terug bij God. Maar je zult nooit daar genoegen en vrijheid kunnen vinden, buiten God. Dat is wat die jongen toch denkt. Als hij werkelijk zijn vader had gekend, beste gemeente, was hij nooit weggegaan.
Als hij werkelijk zijn vader had gekend, was hij nooit weggegaan. En wat dus opvalt, hij wil zijn vader als een knecht dienen. Zie je? Knecht. Niet kind.
Hij was zijn vader als een knecht dienen. En dan die oudste zoon. Zijn broer. Dat is toch totaal de tegenovergestelde, nietwaar? Dat is de jongste, dat is de oudste.
Totaal tegenovergestelde. Die jongste gaat erop uit, die oudste blijft thuis. Die jongste zet de bloemetjes buiten, die oudste... Niks geen feestjes, hard werken. De jongste heeft misschien allemaal verkeerde dingen gedaan.
Oudste, niks ervan. Fatsoenlijk zijn, binnen de paadjes blijven, binnen de lijntjes kleuren. Zijn toch totaal twee tegenpolen, of niet? En toch lijken ze ergens op elkaar.
Toch is er ook iets met die oudste aan de hand. Want je zou zeggen, als je broer thuis komt en er is een feest, dan ben je toch ook blij? Nietwaar?
Er staat, hij is woedend. Hij is niet neutraal. Zo van, oké, even wennen aan het idee. Dat de jongen weer terug is. Nu moet ik weer even mijn ruimte delen met hem.
Nee, hij is woedend. Hij is boos. Hoe kan het dat hij zo boos is? Ergens zit er iets in zijn hart helemaal verkeerd. Moet je eens luisteren wat hij tegen zijn vader zegt. Zie, ik dien u nu al zoveel jaren.
Ik dien u nu al zoveel jaren. Eigenlijk kun je ook vertalen, ik sloof me nu al zoveel lang voor u uit. Ik ben nu al zoveel lang uw knecht. Zie je, die jongen is helemaal niet op zoek om in een vader-kind relatie te leven.
Maar hij is op zoek om in een meester-knecht relatie te leven. Zie je, hij staat op afstand van zijn vader. Hij is wel thuis, maar in feite is er een diepe kloof.
Meester-knecht. Niet vader-kind. Ik dien u nu al zoveel jaar. En u hebt mij nooit een bokje gegeven.
Wat hoor je daarin? Eigenlijk zegt hij, ik heb zoveel verdiend. Met al dat dienen. Maar u hebt me nooit één bokje gegeven. Ik heb rechten opgebouwd.
Ik heb heel veel rechten. Maar u geeft me niet waar ik recht op heb. Daarom ben ik boos. Zo kunnen wij in elkaar zitten. Dat we eigenlijk rechten denken op te bouwen bij God.
Dat is een beetje vreemd, nietwaar? Maar ja. Kan zijn dat je denkt, als ik nou dat doe, ik ben fatsoenlijk. Dan verdien ik ook een goede behandeling van God. En als het niet gaat zoals ik wil dat het loopt.
Als ik in één keer ziek word. Dan begrijp ik dat niet. Dan kun je boos worden van binnen, toch? Weet je wat de kern van die boosheid dan is? Of, nou laat ik het voorzichtig zeggen.
Want je kunt om verschillende manieren boos zijn. Als dat tegen zit. Maar het zou kunnen zijn dat de kern dit is. Dat je denkt, maar ik heb het niet verdiend. Ja, dat mijn ongelovige buurman het krijgt.
Die er maar op los leeft. Dat snap ik. Maar ik? Ik heb het niet verdiend. Zo dacht die jongen. Hij dacht in termen van rechten bij zijn vader. En hij werd boos als hij niet kreeg wat hij dacht te verdienen.
Weet je wat hij ook doet? Hij zegt, nu deze zoon van u gekomen is. Hoor je? Hij spreekt niet eens meer over zijn broer. Maar die zoon van u. En hij vergelijkt zich met hem.
En hij zegt, ja maar ik heb fatsoenlijk geleefd. Maar deze heeft uw geld met hoeren doorgebracht. Even los daarvan of dat waar is. Want dat staat nergens in het verhaal. Misschien heeft hij het bedacht. Maar hij vergelijkt zich met die ander.
En hij voelt zich beter. Voel je je ook wel eens beter dan een ander? Ik wel. Want dat vind ik heel vervelend. Als er weer zoiets is.
Dat je een ander iets ziet doen. Dat je denkt. Nee, dat is niet goed. Dat is op zich geen verkeerde gedachte. Maar ongemerkt en onmiddellijk voel je jezelf beter dan die ander.
Ga je erboven staan. Ik denk dat u dat allemaal wel herkent. En ik vind dat vervelend, weet je. Want het was niet christelijk, toch? Jezus dacht zo niet. Jezus leefde onder de mensen.
En natuurlijk zag hij de zonde. Hij wist als geen ander dat het zonde was. Hij heeft eraan geleden. Als hij te midden van de zonde hadden was. Hij heeft die zonde gevoeld en gekend. Maar nooit, nooit ging hij erboven staan.
En als wij als Jezus willen zijn. Moeten we er niet boven staan. Maar toch gebeurt het, weet je. En dat komt omdat we ons gaan vergelijken met die ander. Dat komt omdat we het ergens toch nog nodig hebben.
Dat we erboven gaan staan. En dat komt denk ik. Omdat we eigenlijk niet werkelijk. Ten diepste helemaal van genade leven. Als we helemaal vol van genade zouden zijn.
Dan ga je er niet boven staan. Maar gelukkig is er hoop. En mogen we meer en meer van die genade leren zien. En dat wij het ook niet verdiend hebben. Dat God ook het recht had om ons aan de kant te schuiven.
Ja toch? En als je dat meer en meer gaat zien. Door het kruis van de Heer Jezus. Dan ga je steeds minder boven anderen staan. Want dan weet je. Bij het kruis staan we allemaal op hetzelfde vlak.
Want bij het kruis van de Heer Jezus. Dan zien we wat onze zonde heeft gedaan. Dan zie je dat je geen enkele podium hebt om op te staan. Ik sta hier leuk op een podium. Maar dan sta je allemaal gelijk.
En dan wil je het liefst door de grond zakken. Omdat je ziet wat je zonde heeft gedaan. Maar gelukkig zie je aan het kruis ook de vergeving. En we hebben allemaal vergeving nodig. En we mogen allemaal vergeving ontvangen. Het kruis niveleert mensen.
Het kruis zet ons allemaal op één lijn. En het laat ons onze schuld zien. Nog meer dan de wet laat het kruis onze schuld zien. Het laat zien wat onze zonde heeft aangericht bij de Zoon van God. Die het niet verdiend heeft.
Maar het kruis laat ook zien de open armen van God. En het welkom. Kom naar binnen. Kom. Ondanks dat je het niet verdiend hebt. Je dacht het misschien te verdienen met je fatsoenlijke leven.
Maar je mag er zijn. Je hebt het niet verdiend. Maar je mag binnenkomen. Dat is het kruis van de Heer Jezus. Even terug naar deze oudste zoon. Hij blijft buiten staan.
Dat vind ik zo aangrijpend. De jongste ging naar buiten. En hij ging ver, ver, ver, ver weg. Maar hij kwam ook weer terug. En hij kwam binnen. Die oudste ging niet ver weg.
Maar zoals ik net zei, er was een diepe afstand. Een grote afstand. Kwam die nou binnen of niet? Het verhaal laat het open. Aan het eind blijft hij buiten staan. Dat vind ik aangrijpend.
Dat je, om het maar even te benoemen, kerkmens kan zijn. Dat je een dienstknecht of een dienst, hoe noem je dat tegenwoordig? Dienstmaagd, zeggen we in de oude vertaling. Maar in ieder geval een dinares, een dina van God denk te kunnen zijn.
En toch buiten kan staan. Omdat je toch die genade eigenlijk niet werkelijk hebt geaccepteerd. Sta je nog buiten? Of ben je binnen bij de vader?
Bij de vader zijn alle soorten kinderen welkom. Sondaars en fatsoenlijke. Tollenaars en fariseers. Ongelovige kerkmensen.
Iedereen is welkom bij de vader. Blijf niet buiten staan. En wat je ook ziet bij de jongeman. Hij leefde niet vanuit een relatie, maar vanuit religie.
In wie herken jij jezelf? In de jongste of in die oudste? Ben je een slaaf van de wet? Of ben je een slaaf van de zonde? Want beide waren ze slaven. En beide hadden ze de neiging om zich als knecht te gedragen in plaats van als kind.
En dan zegt de Romeinen 8, we hebben niet die geest van slavernij ontvangen die opnieuw tot angst leidt. Weet je, als je een slaaf bent, dan leef je eigenlijk nog in een soort van angst.
Toch? Als ik het niet doe zoals God het wil, dan krijg ik op mijn dak. Dan krijg ik straf. Dan gaat mijn leven mis. Dan komt het niet goed.
Dat is eigenlijk de angst voor de straf. Angst voor de afwijzing. Leef je in angst? Of leef je in de vrijheid? Leef je in angst voor de afwijzing van mensen?
Of leef je in de vrijheid dat je geaccepteerd bent? En dat niets of niemand je iets zal kunnen doen omdat je geborgen bent in de liefde. Wie zal ons kunnen scheiden van de liefde van God?
Dat is geen taal van angst, maar dat is de taal van de vrijheid. Van de triomf. Omdat je je diep en diep geaccepteerd weet door God. Nu ik zei het net al, die oudste leek dus heel anders dan de jongste.
Maar we hebben eigenlijk al een beetje gezien dat ze behoorlijk wat gemeenschappelijk hadden. Eigenlijk waren ze beide niet geïnteresseerd in de vader zelf. Als kinderen vonden ze de vader eigenlijk helemaal niet belangrijk.
De jongste wil het bezit hebben van zijn vader. En die oudste eigenlijk ook. Ik dien u al zoveel jaar, u hebt me nooit iets gegeven. Dat is helemaal niet geïnteresseerd in de vader.
Opmerkelijk. Maar ze willen de vader gebruiken voor zichzelf. Zo kunnen we eigenlijk ook God gebruiken voor onszelf. Dat we om iets bidden.
En natuurlijk mag je echt voor je eigen behoefte bidden. Want als heel je leven een gebed is eigenlijk met alleen maar dingen die voor jezelf zijn, dan gebruik je God voor jezelf. Wat hadden ze nog meer gemeen?
Ze hadden dus die slaafse houding gemeen. Maar ten diepste is dit het. Ze kenden allebei niet de vader als vader. Ze kenden hem niet. Ze waren verblind door de leugen.
Ik ga nog ietsje dieper. Ik kom straks bij het lichtpunt hoor. Aan het einde van de tunnel is er licht. Gelukkig. Het is een beetje zwaar misschien, maar er komt licht aan. Maar het diepste wat je erover kan zeggen denk ik, is dat ze leefden in de leugen.
En dat is de leugen van Satan. Dat is de leugen die hij in het paradijs al in Eva probeerde te verkopen. Is het niet dat God gezegd heeft dat je van geen enkele boom mag eten in de hof?
Hoor je dat? In de vorm van een mooie vraag. En daar ga je over nadenken. Maar in feite is het een grote leugen. Het is een leugen over wat God heeft gezegd. Maar het is ten diepste een leugen over wie God is.
God zegt wel dat hij heel veel wil geven. Dat hij vrijgevig is. Maar hij is eigenlijk maar een benepen mannetje. Die je eigenlijk maar heel weinig wil geven. Je mag van geen enkele boom eten. Behalve, is het niet dat God gezegd heeft?
Eigenlijk zegt Satan hiermee, God zegt het wel, maar hij doet het niet. Hij zegt dat hij goed is, maar hij is niet goed. Hij zegt ik ben te vertrouwen, maar hij is niet te vertrouwen. Dat is de leugen. Weet je, als je in die leugen gelooft.
En ik denk dat we allemaal als we op aarde komen, als we geboren worden, op een of andere manier in die leugen zijn gaan geloven. Die leugen van Satan.
Dat we een verkeerd beeld van God hebben. Een beeld van een God die het eigenlijk niet wil geven. Kijk, als hij het niet wil geven, wie gaat het je dan geven? Zeg het maar. De engelen?
De duivel? Of jezelf? Dan moet je het zelf maar doen. Niet waar? Als God het niet geeft, als je in die leugen gelooft, dan moet je het zelf maar doen. Moet je het zelf verdienen. Dat is de achtergrond van die houding van die oudste zoon.
Het was een leugen over God. God is eigenlijk een slaven drijven. Die alles voor zichzelf houdt.
Behalve als je er keihard voor werkt. God is een slaven drijven. God gunt jullie niet het beste. Maar hij houdt het beste voor zichzelf. Weet je, als je in die leugen over God gaat geloven, of als die leugen nog ergens in je leven zit, dan heeft het ook consequenties over hoe je anderen benadert.
Als je denkt dat God jou zo benadert, dat hij eigenlijk niet te vertrouwen is. Dat hij eigenlijk niet het beste met je voor heeft. En dat je op die manier heel hard voor hem je best moet doen.
Als je denkt dat hij zo tegen jou aankijkt, kijk je ook zo tegen anderen aan. Dan ga je heel kritisch naar mensen kijken. Dan ga je ze wegen op hun gedrag. Omdat je denkt dat God dat ook bij jou doet.
En daar komt onze liefdeloosheid vandaan. Het is gebaseerd op de leugen. Maar gelukkig mag ik u ook het licht van morgen vertellen. De goede boodschap. Want wat zegt Jezus?
Over de waarheid. De waarheid zal u vrijmaken. Je kunt in de leugen geloven. Ook al ben je geloven, heb je nog misschien ergens die leugen nog als een zuurdecem in je.
Maar de waarheid, zegt Jezus, zal je vrijmaken. En we hebben die waarheid nodig. Weet je, je kunt tegen mensen die lijken op die oudste zoon kun je zeggen. Ah joh, tel er niet zo zwaar aan.
Niet zo fatsoenlijk leven. Weet je, je hebt zo'n klein gebiedje waarbinnen je probeert te kleuren enzo. Ga lekker een beetje los leven. Ah, af en toe een zonde. Kom.
Ietsje meer, ah, dat is toch genade. Ietsje vrijer. Dat is geen oplossing toch? En je kunt tegen jongste zonen zeggen, joh. Dat vrije leven wat jij kent.
Een beetje zo losbandig. Dat is niet goed hoor. Je moet ietsje meer, je hebt ietsje meer van de wet nodig. Dus tegen de wettische zeg je, je hebt ietsje meer van de zonde nodig. Of ietsje losse leven en tegen de losse levenden zeg je, je hebt ietsje meer van de wet nodig.
Is dat de oplossing? Dat is geen oplossing. Dat is geen oplossing. Het brengt ons niet dichter bij het hart van de vader. We hebben genade nodig.
We hebben het evangelie nodig. Dat hebben we nodig. Niet meer van de wet, niet meer van de zonde, maar meer van de genade. En het evangelie dat zegt twee dingen.
Het zegt, je bent slechter dan je dacht. Want dat hebben we net gezien. Het kruis laat zien dat onze zonde dat heeft aangericht. En dat is voor fatsoenlijke mensen best een klap.
Want ik dacht dat ik nog redelijk goed was. Maar het evangelie laat gewoon zien. Het is niet de wet, maar het laat wel zien dat je slechter was dan je dacht. Maar het laat gelukkig ook zien dat je meer geliefd bent dan je ooit had durven dromen.
Het is slechter dan je dacht, maar het is ook beter dan je dacht. Je bent meer geliefd dan je ooit had durven dromen. Wat wij nodig hebben is een openbaring van het liefdevolle vaderhart.
Laten we nu kijken naar hoe de vader omgaat met zonen. Die weglopen en die buiten blijven staan. Allereerst als de jongste vraagt, vader geef mij deel van het goed, dan zegt die vader, hij zegt niet, zou je dat nou wel doen?
Hij zegt ook niet, ik geef het je niet. Hij geeft het hem. Is dat niet merkwaardig? Die vader die geeft het aan die jongen. Weet je wat daarin zit?
Er zit vrijheid in. Liefde laat de ander vrij. Liefde dwingt niet. Liefde legt niet aan de ketting. Maar liefde laat vrij. Ondanks de consequenties.
Laat de vader in liefde deze jongen vrij. En hij weet wat voor schade het op kan leveren. En hij kan hopen op een goede terugkeer. Hij laat hem vrij. Dat is het eerste wat hij bij de jongste zoon doet.
En het tweede, als hij terugkomt, dan staat hij al op de uitkijk. Dan staat hij al buiten. Dat is het tweede. Van het vader hart. God de vader wacht niet binnen, maar hij staat buiten.
Hij gaat erop uit om ons te zoeken. En hij wacht. En hij heeft een eindeloos geduld. Weet je, als vader en als moeder is ons geduld beperkt.
Niet waar, Lennart? Papas geduld is soms op, hè. En dat herken je misschien wel als je zelf ouder bent of als je kind bent. Dan denk je, joh. Geduld is wel erg snel op.
Maar God is geen vader zoals wij zijn. Hij heeft een eindeloos geduld. Hij staat te wachten. En hij heeft ten derde of ten vierde ook een barmhartig hart.
Hij is vol ontferming. En hij slaat zijn armen om de jongen heen. En je ziet ook bij de jongste, hij heeft een enorme warmte en uitbundigheid. Hij rent op hem af.
Wat geen eer was voor een herenboer in die tijd om te rennen. Hij is greed vooruit. Nee, maar hij rent op hem af. Met een warmte en een uitbundigheid. Van dat vaderhart.
Dat is wat we nodig hebben. Het erbarmen van God. De warmte. De liefde. De vrijheid. Zo ging hij met de jongste zoon om. Kijk eens hoe hij met die oudste omging.
Ook daar staat zo heel mooi. En zijn vader ging naar buiten. Ook daar komt hij naar buiten om hem op te halen. In het vaderhuis. En wat zegt hij tegen hem? Toen die oudste zo aan het boos worden was.
Aan het uitvaren. Dan zegt hij in vers 31 die vader. Kind. Kind. Die oudste wilde als knecht leven.
Die vader zegt. Nenne. Geen knecht. Kind. Mijn kind. Mijn jongen. Ik wil niet met je omgaan als met een knecht.
Maar ik wil met je omgaan als mijn jongen. Als mijn meisje. Kind. Die vader verlangde niet naar een meesterknecht relatie.
Maar die vader zag uit. Naar zonen. En niet naar slaven. Naar dochters. En niet naar dinaressen. Die vader zag uit naar een vader-kind relatie.
In die woorden klinkt ook zoveel genegenheid en aanvaarding. Kind. Je bent altijd bij me. En al het mijne is het jouwe. Hier hoor je in dat die vader zegt.
Ik heb je nooit voorwaarden opgelegd. Ik heb je nooit beperkt. Ik heb nooit iets van je geëist. Maar je bent altijd bij me. In elkaars aanwezigheid zijn we. Al het mijne is het jouwe.
Ik ben vrijgevig. Je kon het zo nemen. Maar je wilde het eerst verdienen. Je was te beroerd om het te vragen. Je wilde dat niet. Daar was je te trots voor.
Maar je mocht het zo nemen. En als laatste zegt hij. Wij zouden dan vrolijk. En blij moeten zijn. Want deze broer van jou was dood. En is belevend geworden.
Hij was verloren. En is gevonden. We moeten feest vieren. God is een God van feestvreugde. Dat is geen stille zakelijke God.
Die af en toe wat geeft. Maar verder het voor zichzelf houdt. Hij wil geven. Uiddelen. Zaaien. Strooien. Kom en mee. Meedoen met dat feest van God.
We zouden dan blij moeten zijn. God vindt het heerlijk om ons goed te doen. Als laatste. Hoe gaan we hier nu een weg in vinden.
Want misschien heb je je herkend in die jongste of in die oudste. Maar misschien ben je wel ook echt zo'n vrij kind van God. Die er geen last van heeft. Dat is geweldig. Maar dat is denk ik ook iets wat je hebt geleerd.
En wat je ook door mag geven aan anderen. Hoe heb je dat geleerd? Door de genade van God. Maar als we dat nog niet hebben geleerd. Hoe komen we dan daar bij die houding van dat zoonschap.
Van dat dochterschap. Van dat vrije kind van God zijn. Allereerst. Ik noem drie dingen als laatste. Allereerst is het goed om los te komen van de leugen. Waar we nog in bestrikt kunnen zijn.
En van onze verkeerde ervaringen. Want het kan zijn dat we over God als vader nadenken. Met een heel verwrongen vaderbeeld. Omdat we zelf een slechte vader of moeder hebben gehad.
Dat komt vaak voor. En dan kun je wel heel graag willen dat je God als vader ziet. Maar je zit nog zo gebonden in je eigen verkeerde beeld van wat een vader is. Maar daar kunnen we door genade los van komen.
Het is de heilige geest die ons gaat leren wat de vader is. Maar dan moeten we het wel onder ogen zien. En durven te benoemen in het gebed. Misschien durven we te benoemen aan elkaar. Ik wil zo graag meer van God als vader ervaren.
Maar ik zit nog zo vast. In de leugens en in verkeerde ervaringen. Dat is het eerste. Dat we los mogen komen. En dat we ons vaderbeeld wat we hebben. Ook aan de vader mogen geven. Heer hier hebt u mijn verkeerde beeld van u.
Wilt u maar een goed beeld daarvan maken. En dat is het tweede. Dat je eigenlijk je eigen hart ook aan God geeft. Dat hij het kan transformeren. Dat hij het kan veranderen. Want we geloven toch dat de heilige geest in staat is om dat te doen.
Niet waar? We geloven toch dat hij ons meer en meer kan maken. Werkelijk als kinderen van de vader. Die geest van de adoptie. En het derde en het laatste is.
Kijk naar de hemelse vader. In plaats van naar je eigen hart. Misschien een beetje tegenstrijdig met die vorige punten. Want dan was je bezig om je eigen hart te geven.
Maar als je dat gedaan hebt. Kijk dan naar die hemelse vader. In plaats van voortdurend weer naar binnen te kijken. Maar dan moet je eens luisteren wat die oudste zoon zegt. Heel opmerkelijk. Zegt hij.
Zie ik. Zie ik. Dien u nu al zoveel jaren. Weet je dan zijn we eigenlijk bezig om als een bloem. Onze bladeren naar binnen te vouwen.
En alleen maar te kijken naar ik. En soms is dat goed. Om op jezelf te reflecteren. Maar vaak is het niet goed. Zie ik. Naar binnen gekeerd.
Naverstaarderij. Je komt er niet verder mee. Moet je eens luisteren. Wat Johannes zegt. In 1 Johannes 3 vers 1. Dan zegt hij iets heel anders. Johannes de apostel zegt in 1 Johannes 3 vers 1.
Wat onze werkelijke richting moet zijn. Onthoud goed wat die oudste zoon zei. Zie ik. Johannes zegt in 1 Johannes 3 vers 1.
Zie. Hoe groot is de liefde die de vader ons gegeven heeft. Dat wij kinderen van God worden genoemd. Hoor je het verschil? Niet zie ik.
Maar zie. Hoe groot de liefde. Je moet wel zien. Maar welke kant kijk je uit. Kijk je naar binnen? Of kijk je op? Naar vader.
Zie hoe groot de liefde is die de vader ons gegeven heeft. Dat wij kinderen van God worden genoemd. Hoe groot is die liefde? Zo groot is die liefde.
Dat hij daarvoor zijn enige zoon gegeven heeft. Zijn werkelijke enige trouw gebleven zoon. Wat we net hebben gezien. Dat hij aan het kruis is gegaan. Niet tegen met tegenzin.
Niet onvrijwillig. Omdat het nou eenmaal moest. Nou dan ga ik maar vader. Maar lief doe ik het niet. Hij ging vrijwillig. En waarom? Je kunt vele redenen bedenken. Maar een van de redenen dat Jezus aan het kruis is gegaan.
Zodat hij aan het einde der tijden kon zeggen tegen de vader. Wat ook in de Bijbel staat. Zie. Hier. Ik. En de kinderen. Die u mij gegeven hebt. Dat is het verlangen van Jezus.
Dat er vele kinderen in het vaderhuis zouden zijn. Hij zegt tot zijn discipelen. Wees niet ontroerd of bewogen. Als je in God gelooft. Gelooft ook in mij. In het vaderhuis.
In het huis van mijn vader zijn veel woningen. Als het niet zo was zou ik het je gezegd hebben. En ik ga heen. Om je daar een plek te bereiden. In het huis van mijn vader. Jezus is gekomen uit het huis van zijn vader.
Hij verliet zijn vaderlijk huis. Hij werd thuisloos. Om ons terug te brengen. Waar we eigenlijk ten diepste vandaan kwamen. En Jezus wil niet met lege handen teruggaan.
Maar hij wil ons meenemen. En niet als knechten. Maar als kinderen. Omdat hij weet. Wat het is. Om als een kind van die vader te mogen leven.
En dat gunt hij ons. Gunnen wij het onszelf. Misschien een beetje een vreemde vraag. Maar gun jij het jezelf. Sta je het jezelf toe. Dat je bij de vader mag zijn.
Of zijn er nog weerstanden in je hart. Als die weerstanden er zijn. Geef ze dan in deze dienst over. Aan God de vader. En bij de een gaat hij een weg.
Dat het in een keer open breekt. En dat de hemel open gaat als het ware. Dat de zonlicht door breekt. En dat je. Wauw. In een keer zegt. Abba. Vader. Als een ervaring die je in je dagboek op kan schrijven.
Het is vandaag 18 september 2016. Op welke datum dan ook. Bij anderen gaat het druppelsgewijs. Gaat het langzaam open. Maar het gaat open. Want de vader wil niet.
Dat was knechten met hem omgaan. Maar hij wil kinderen. Halleluja. Amen.